DẤU CHÂN NGƯỜI Ở LẠI LONG KHÁNH

DẤU CHÂN NGƯỜI Ở LẠI LONG KHÁNH

Những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất, nhiều người lính vẫn chưa kịp trở về với mái nhà thân thuộc. Họ tiếp tục những nhiệm vụ âm thầm giữa bộn bề khó khăn của thời hậu chiến. Trong số đó có anh Nguyễn Văn Nhượng – người con của vùng quê Cương Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.

Cương Sơn những năm 1950–1960 còn nghèo lắm. Những triền đồi lúp xúp sim mua, con đường đất đỏ mùa mưa trơn trượt, mùa nắng bụi bay mù trời. Tuổi thơ anh Nhượng gắn với ruộng đồng, với những buổi theo cha lên nương, theo mẹ ra chợ huyện. Anh lớn lên trong tiếng gà gáy sớm, trong mùi rơm rạ mới phơi và trong những câu chuyện kể về kháng chiến còn chưa xa.

Người làng nhớ anh là chàng trai ít nói nhưng chăm chỉ. Dáng người tầm thước, nước da sạm nắng, ánh mắt hiền mà cương nghị. Mỗi lần xã có việc chung, anh đều có mặt. Khi phong trào thanh niên lên đường bảo vệ Tổ quốc lan rộng, anh là một trong những người viết đơn sớm nhất.

Tháng 5 năm 1972, anh nhập ngũ. Tờ giấy báo trúng tuyển được mẹ anh gấp lại cẩn thận, đặt lên bàn thờ tổ tiên. Hôm tiễn con, bà không khóc lớn, chỉ lặng lẽ sửa lại cổ áo cho anh, dặn một câu giản dị: “Đi mạnh giỏi con nhé.” Anh gật đầu, balô gọn gàng trên vai, bước ra khỏi cổng làng mà không ngoái lại – bởi nếu ngoái lại, có lẽ lòng sẽ chùng xuống.

Anh được biên chế về Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Giang. Những tháng ngày huấn luyện gian khổ đã rèn cho anh sự chững chạc của một người lính thực thụ. Đồng đội kể rằng anh học nhanh, chịu khó và đặc biệt có tinh thần trách nhiệm cao. Việc gì được giao, dù nhỏ nhất, anh cũng làm đến nơi đến chốn.

Cuối năm 1972, chiến sự vẫn còn căng thẳng ở nhiều nơi. Dù không trực tiếp ở tuyến lửa ác liệt nhất, nhưng nhiệm vụ của những đơn vị địa phương vẫn vô cùng nặng nề: bảo đảm hậu cần, giữ vững địa bàn, sẵn sàng chi viện khi cần thiết. Anh Nhượng luôn xung phong trong những nhiệm vụ khó, không nề hà gian khổ.

Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng năm 1975, nhiều người nghĩ rằng chiến tranh đã qua, người lính sẽ được nghỉ ngơi. Nhưng thực tế, công việc của họ lại càng bộn bề. Bom mìn còn sót lại, trật tự an ninh cần củng cố, đời sống nhân dân còn nhiều thiếu thốn. Anh Nhượng cùng đơn vị được điều động vào phía Nam làm nhiệm vụ công tác.

Vùng đất Long Khánh khi ấy còn in hằn dấu tích chiến tranh. Những cánh rừng thưa, những con đường lổn nhổn hố bom, những ngôi nhà tạm bợ dựng lại sau đổ nát. Công việc của các anh là rà soát, ổn định địa bàn, hỗ trợ chính quyền địa phương và nhân dân khắc phục hậu quả chiến tranh.

Anh thường viết thư về quê. Lá thư nào cũng ngắn gọn, không kể nhiều gian khổ. Anh chỉ hỏi thăm sức khỏe cha mẹ, dặn em út chăm học, gửi lời nhắn bà con giữ gìn sức khỏe. Trong mỗi dòng chữ, người đọc vẫn cảm nhận được một niềm tin lặng lẽ vào tương lai.

Năm 1976, trong một chuyến công tác, anh đã mãi mãi không trở về.

Không có những trận đánh lớn, không có tiếng súng rền vang, nhưng sự hy sinh của anh vẫn là sự hy sinh của một người lính trong khi làm nhiệm vụ. Đồng đội kể lại rằng hôm ấy công việc tưởng như bình thường, nhưng tai nạn bất ngờ xảy ra. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại bao dự định còn dang dở.

Tin báo về quê khiến cả Cương Sơn lặng đi. Mẹ anh ngồi lặng trước hiên nhà, tay lần tràng hạt, mắt nhìn xa xăm về phía con đường đất đỏ. Cha anh không nói nhiều, chỉ thắp thêm nén nhang trên bàn thờ tổ tiên. Trong căn nhà nhỏ, khoảng trống ấy không gì bù đắp được.

Anh được an táng tại thị xã Long Khánh – mảnh đất anh đã đặt những bước chân cuối cùng. Đồng đội thay nhau chăm sóc phần mộ, coi đó như trách nhiệm thiêng liêng với người đã khuất.

Ông Hoàng Văn Thọ – người cùng nhập ngũ năm 1972, cấp bậc H2, chiến sĩ thuộc BCHQS tỉnh Bắc Giang – mỗi lần nhắc đến anh Nhượng đều trầm giọng. Ông bảo: “Nhượng hiền lắm. Việc gì cũng nhận về mình phần khó. Anh em ai cũng quý.”

Nhiều năm sau, khi đã trở về quê hương Huyền Sơn, Lục Nam, ông Thọ vẫn giữ thói quen kể cho con cháu nghe về những người đồng đội đã ngã xuống. Trong câu chuyện của ông, Nguyễn Văn Nhượng không chỉ là một cái tên trong danh sách liệt sĩ, mà là một con người bằng xương bằng thịt, có ước mơ, có gia đình, có những nụ cười rất thật.

Thời gian trôi đi, những con đường đất đỏ ở Cương Sơn đã được bê tông hóa. Trẻ em đến trường trong những bộ đồng phục mới. Cuộc sống đổi thay từng ngày. Nhưng mỗi dịp tháng Bảy, gia đình và bà con vẫn nhắc tên anh trong niềm xúc động.

Sự hy sinh của anh không gắn với một trận đánh lớn, nhưng lại gắn với trách nhiệm thầm lặng của người lính thời bình – giữ gìn thành quả của hòa bình vừa giành được. Đó là sự hy sinh không ồn ào, nhưng bền bỉ và đáng trân trọng.

Người ta nói, có những dấu chân rồi sẽ bị xóa mờ theo năm tháng. Nhưng cũng có những dấu chân in mãi trong lòng đất và trong ký ức con người. Dấu chân của anh Nguyễn Văn Nhượng đã ở lại Long Khánh, ở lại trong lòng đồng đội, ở lại trong ký ức quê hương Cương Sơn.

Và mỗi khi gió chiều thổi qua những đồi cây Lục Nam, người ta vẫn tin rằng ở đâu đó, có một người lính trẻ đang mỉm cười thanh thản.

NGUỒN

Thông tin về liệt sĩ Nguyễn Văn Nhượng được ghi nhận theo lời cung cấp của:

Ông Hoàng Văn Thọ, sinh năm 1952
Địa chỉ: Huyền Sơn – Lục Nam – Bắc Giang
Nhập ngũ năm 1972
Cấp bậc: H2
Chức vụ: Chiến sỹ
Đơn vị: Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Giang