Dấu chân người Tư lệnh trên đảo xa
Tác giả: Nhữ Vũ Khánh Linh
Tháng 4 năm 1975, cờ đỏ sao vàng tung bay trên quần đảo Trường Sa, đánh dấu cột mốc lịch sử trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ. Đất nước thống nhất, nhưng trước sóng gió trập trùng nơi khơi xa, nhiệm vụ giữ vững chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc lại bước vào một chặng đường mới vô cùng gian lao và gay go.
Trong những năm tháng đầy thử thách ấy, lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét của Đô đốc Giáp Văn Cương — vị Tư lệnh đã dành trọn tâm huyết, trí tuệ và tình cảm cho trùng khơi. Không chỉ là một nhà quân sự với tầm nhìn chiến lược sắc bén, ông còn là người chỉ huy gần gũi, dạn dạn phong sương, không quản ngại nguy hiểm trực tiếp đến từng bãi đầm, nhà giàn để sát cánh cùng chiến sĩ nơi đầu sóng. Lời mở đầu dưới đây sẽ đưa độc giả trở lại những chuyến đi lịch sử ấy, nơi mỗi bước chân của vị Tư lệnh không chỉ tạc nên dáng hình phòng thủ của Trường Sa, mà còn sưởi ấm tâm hồn những người lính đảo qua từng thời kỳ.
Dấu chân người Tư lệnh trên đảo xa
Sau ngày đất nước thống nhất, Đô đốc Giáp Văn Cương, nguyên Tư lệnh Quân chủng Hải quân, là một trong những người có nhiều đóng góp cho nhiệm vụ xây dựng lực lượng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, người có 20 năm gắn bó với Trường Sa, Giáp Văn Cương luôn đặc biệt quan tâm đến việc huấn luyện bộ đội, xây dựng các đơn vị, căn cứ và nâng cao khả năng làm chủ biển, đảo.
Đầu năm 1978, Giáp Văn Cương cùng cán bộ Quân chủng Hải quân ra Trường Sa, trực tiếp khảo sát các bãi ngầm, bãi cạn và khu vực thềm lục địa. Tại đảo Hòn Sập, ông cùng đoàn công tác nhớ đến Trung úy Nguyễn Phan Vinh, Thuyền trưởng Tàu 235, Đoàn 125. Đầu năm 1968, trong khi làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí vào Nam, Tàu 235 bị lực lượng hải quân đối phương bao vây. Nguyễn Phan Vinh cùng đồng đội quyết chiến đấu, không để tàu rơi vào tay địch; 14 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh. Cảm phục người thuyền trưởng, Giáp Văn Cương đề xuất đổi tên Hòn Sập thành đảo Phan Vinh để ghi nhớ ông.
Trong 9 năm làm Tư lệnh Quân chủng Hải quân, năm nào Giáp Văn Cương cũng ra các đảo. Ông trực tiếp đến nhiều đảo như Song Tử Tây, Nam Yết, Sinh Tồn, Sơn Ca, Trường Sa Lớn, An Bang và các nhà giàn DK1 như Tư Chính, Huyền Trân, Ba Kè để kiểm tra, lắng nghe và động viên cán bộ, chiến sĩ. Hình ảnh vị tư lệnh mặc quân phục bạc màu, xắn quần lội qua các bãi đảo đã trở nên quen thuộc với những người lính Trường Sa.
Năm 1986, Giáp Văn Cương chỉ đạo khảo sát hầu hết các đảo thuộc quần đảo Trường Sa và nhận định khu vực này trong tương lai gần sẽ khó bình yên. Sau những diễn biến tại Trường Sa năm 1988, ông tiếp tục đề xuất nhiều chủ trương nhằm nâng cao sức chiến đấu của Hải quân, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Ngày 7-5-1988, tại đảo Trường Sa Lớn, Đại tướng Lê Đức Anh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đã tuyên bố lời thề quyết tâm bảo vệ Trường Sa và Tổ quốc trước quân dân trên đảo. Lời thề ấy được Tư lệnh Giáp Văn Cương yêu cầu các đơn vị trong toàn Quân chủng quán triệt và thực hiện nghiêm.
Từ những chuyến đi giữa trùng khơi, những lần đến từng đảo, từng nhà giàn và gặp gỡ từng người lính, Giáp Văn Cương đã để lại dấu ấn của một vị Tư lệnh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho biển, đảo và những người đang ngày đêm làm nhiệm vụ nơi đầu sóng.
