Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

DẤU CHÂN TRÊN CÁT TRẮNG

Truyện kể về cuộc đời và sự hi sinh của liệt sĩ Bùi Đức Lẫm, quê Lập Thành – Vĩnh Phúc, công tác tại BCHQS tỉnh Bắc Giang, hi sinh năm 1972 tại chiến trường Quảng Bình. Qua lời kể của đồng đội Nguyễn Xuân Đạm – người nhập ngũ từ năm 1960, từng là Trợ lý xe, câu chuyện tái hiện hình ảnh một người lính âm thầm, bền bỉ giữa mưa bom lửa đạn miền Trung. Tác phẩm là lời tri ân dành cho những con người đã lặng lẽ hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.

Vĩnh Long24/02/2026Đoàn phường Phước Hậu (Đoàn phường Phước Hậu)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
DẤU CHÂN TRÊN CÁT TRẮNG

Chương 1: Người con của Lập Thành

Lập Thành, Vĩnh Phúc là vùng quê yên bình với những triền đồi thoai thoải và con sông nhỏ uốn quanh làng. Bùi Đức Lẫm sinh ra trong một gia đình thuần nông. Anh lớn lên giữa những mùa lúa chín vàng và tiếng sáo diều trên bãi bồi.

Lẫm không phải người ồn ào. Anh ít nói, làm nhiều. Từ nhỏ đã nổi tiếng khỏe mạnh, chăm chỉ và sống có trách nhiệm. Khi đất nước bước vào những năm tháng khốc liệt, anh sớm bày tỏ mong muốn được khoác áo lính.

Rời quê, anh về công tác trong lực lượng thuộc BCHQS tỉnh Bắc Giang. Từ đó, cuộc đời anh gắn với những chuyến xe quân sự, những cung đường đầy bom đạn và những mệnh lệnh không chậm trễ một giây.

Chương 2: Những bánh xe vào lửa

Nguyễn Xuân Đạm – người đồng đội lớn tuổi hơn, nhập ngũ từ năm 1960 – vẫn nhớ rất rõ hình ảnh Lẫm ngày đầu về đơn vị.

“Cậu ấy ít nói nhưng ánh mắt rất sáng,” ông Đạm kể. “Giao việc gì cũng làm đến nơi đến chốn.”

Trong đơn vị, ông Đạm là Trợ lý xe, phụ trách kỹ thuật và vận hành phương tiện vận tải. Lẫm thường xuyên tham gia các tổ vận chuyển hàng hóa, lương thực, đạn dược vào những điểm nóng.

Thời điểm ấy, Quảng Bình là tọa độ lửa. Máy bay oanh tạc ngày đêm, cầu đường bị đánh phá liên tục. Mỗi chuyến xe đi là một lần đối diện sinh tử.

Có đêm, đoàn xe phải tắt đèn, chạy trong bóng tối, chỉ dựa vào ánh trăng lờ mờ và tín hiệu tay của người dẫn đường. Tiếng máy bay gầm trên đầu, tiếng bom nổ phía xa như xé toạc bầu trời.

Lẫm ngồi trong cabin, tay nắm chặt vô lăng, ánh mắt tập trung cao độ.

“Chỉ cần xe tới nơi đúng giờ, anh em phía trước mới đủ đạn mà chiến đấu,” anh từng nói vậy.

Chương 3: Quảng Bình – mùa lửa 1972

Năm 1972, chiến trường miền Trung bước vào giai đoạn ác liệt. Quảng Bình trở thành điểm đánh phá dữ dội.

Đơn vị nhận nhiệm vụ vận chuyển gấp hàng hóa qua một cung đường trọng yếu. Ông Đạm còn nhớ hôm đó trời oi nồng, không khí nặng mùi khói thuốc súng.

Đoàn xe vừa đến khu vực ven sông thì còi báo động vang lên. Máy bay xuất hiện bất ngờ.

“Xuống xe! Tản ra!” – tiếng chỉ huy dội lên.

Bom rơi dày đặc. Mặt đất rung chuyển.

Giữa lúc hỗn loạn, một xe phía trước trúng mảnh bom, bốc cháy. Lẫm không do dự, lao về phía chiếc xe để hỗ trợ kéo tài xế bị thương ra ngoài.

Tiếng nổ thứ hai vang lên.

Một quầng lửa sáng lòa.

Khói bụi phủ kín cả vùng cát trắng.

Chương 4: Sự hi sinh

Khi trận bom qua đi, đồng đội chạy tìm nhau giữa đống đổ nát.

Họ tìm thấy người tài xế được cứu, còn thở. Nhưng Lẫm thì không.

Anh ngã xuống ngay bên cạnh chiếc xe, thân mình vẫn hướng về phía trước như còn đang che chắn cho người khác.

Năm ấy là 1972.

Người con của Lập Thành đã nằm lại trên mảnh đất Quảng Bình đầy cát trắng và gió Lào.

Đồng đội lặng người.

Ông Đạm kể:
“Cậu ấy không kịp nói lời nào. Nhưng hành động cuối cùng đã nói thay tất cả.”

Chương 5: Thạch Bàn – nơi yên nghỉ

Sau đó, đơn vị và nhân dân địa phương tổ chức an táng anh tại Thạch Bàn.

Ngôi mộ ban đầu chỉ là nấm đất nhỏ, cắm tạm tấm bia gỗ ghi tên: Bùi Đức Lẫm – 1972.

Những người lính đứng quanh, không ai nói gì. Chỉ có gió biển thổi dài trên cát.

Ông Đạm lặng lẽ đặt lên mộ anh một chiếc khăn tay đã cũ – vật dụng anh vẫn dùng trong những chuyến hành quân.

“Cậu yên tâm. Xe vẫn lăn bánh,” ông thì thầm.

Chương 6: Trở lại đời thường

Hòa bình lập lại, Nguyễn Xuân Đạm trở về Đồi Ngô – Lục Nam – Bắc Giang. Ông mang theo ký ức về những cung đường lửa và về người đồng đội trẻ tuổi.

Nhiều năm sau, mỗi lần có dịp nhắc đến chiến trường Quảng Bình, ông đều kể về Lẫm.

Ông nói:
“Có những người không ở tuyến đầu cầm súng, nhưng mỗi chuyến xe của họ là một mạch máu của chiến trường. Nếu mạch máu ngừng chảy, tiền tuyến sẽ cạn kiệt.”

Lẫm là một trong những mạch máu ấy.

Chương 7: Dấu chân trên cát

Cát trắng Quảng Bình mỗi mùa gió vẫn thay hình đổi dạng. Dấu chân hôm nay có thể bị xóa ngày mai.

Nhưng có những dấu chân không bao giờ mất.

Đó là dấu chân của những người lính đã đi qua trong lửa đạn.

Từ Lập Thành đến Bắc Giang, từ Bắc Giang vào Quảng Bình – quãng đường ấy không chỉ là hành trình địa lý, mà là hành trình của trách nhiệm và lòng yêu nước.

Bùi Đức Lẫm đã sống giản dị như chính quê hương mình, và ra đi trong một khoảnh khắc đầy nghĩa khí.

Chương 8: Lời tri ân

Hôm nay, khi đất nước thanh bình, những con đường nhựa thẳng tắp nối liền Bắc – Nam, ít ai hình dung được từng có những đoàn xe âm thầm băng qua tọa độ lửa.

Trong từng nhịp bánh xe hiện tại, có bóng dáng của những người như anh.

Người lính năm 1972 ấy có thể không kịp viết nhiều thư về nhà, không kịp nói nhiều điều, nhưng sự hi sinh của anh đã góp phần làm nên ngày toàn thắng.

Dấu chân trên cát có thể mờ đi theo năm tháng.

Nhưng trong ký ức đồng đội và trong lòng đất nước, anh còn mãi.

Nguồn

  • Thông tin nhân chứng do ông Nguyễn Xuân Đạm (sinh năm 1940, Đồi Ngô – Lục Nam – Bắc Giang, nhập ngũ năm 1960, chức vụ Trợ lý xe, đơn vị BCHQS tỉnh Bắc Giang) cung cấp.

  • Tư liệu ký ức đồng đội.

  • Tác phẩm được xây dựng theo hình thức truyện ký – tưởng niệm dựa trên thông tin lịch sử cung cấp.

  • Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn