Dấu chân trên dãy núi đá
Lương Văn Sáng sinh năm 1924 trong một gia đình người Thái tại vùng núi Sơn La. Tuổi thơ của ông gắn liền với những dãy núi trập trùng và cuộc sống thiếu thốn. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, bản làng ông nhiều lần bị càn quét, khiến ông sớm nuôi chí tham gia cách mạng.
Năm 1943, ông gia nhập lực lượng Việt Minh, được giao nhiệm vụ dẫn đường cho các cán bộ hoạt động trong vùng núi. Với sự am hiểu địa hình, ông thuộc lòng từng con suối, từng lối mòn xuyên rừng. Ban ngày, ông là người nông dân bình thường, lên nương làm rẫy; ban đêm, ông lặng lẽ dẫn các đoàn cán bộ băng qua núi đá tai mèo sắc nhọn.
Có lần, trong một chuyến đưa cán bộ qua vùng địch kiểm soát, ông và đoàn bị phát hiện. Địch nổ súng truy đuổi. Ông nhanh trí dẫn mọi người đi theo một con đường mòn hiểm trở, phải bám vào vách đá dựng đứng. Chính ông là người đi sau cùng, xóa dấu vết bằng cách kéo cành cây xóa dấu chân. Nhờ đó, cả đoàn thoát nạn.
Những năm tháng kháng chiến, ông nhiều lần đối mặt với cái chết. Có lần ông bị sốt rét rừng, nằm mê man giữa rừng sâu nhưng vẫn giữ chặt túi tài liệu. Khi tỉnh lại, điều đầu tiên ông hỏi là: “Tài liệu còn không?”
Sau hòa bình, ông trở về bản, tiếp tục làm nương và kể lại cho con cháu nghe về những ngày tháng gian khổ. Người dân trong vùng gọi ông là “người giữ đường của núi” – bởi những con đường ông đi qua đã góp phần nối liền cách mạng.
