Dấu Chân Trên Đường Trường Sơn

Mùa khô năm 1969, dãy Trường Sơn chìm trong màu xanh bạt ngàn của đại ngàn. Ban ngày, ánh nắng xuyên qua từng tầng lá, soi xuống những con đường đất đỏ ngoằn ngoèo. Ban đêm, cả cánh rừng tối đen như mực, chỉ còn ánh đom đóm lập lòe và tiếng bước chân lặng lẽ của những đoàn người vận chuyển hàng vào chiến trường.

Trong Tiểu đội Thanh niên xung phong 27 có một cô gái tên Nguyễn Thị Lan, vừa tròn mười chín tuổi. Lan quê ở Nghệ An, là con gái cả trong gia đình có ba chị em. Cha cô từng tham gia kháng chiến chống Pháp, sau hòa bình trở về với đôi chân tập tễnh vì vết thương cũ.

Ngày Lan viết đơn tình nguyện vào Trường Sơn, cha chỉ nhìn con gái thật lâu rồi lặng lẽ lấy chiếc khăn tay cũ đã bạc màu đưa cho cô.

"Ngày xưa, cha mang theo nó suốt những năm đánh giặc. Giờ cha gửi lại cho con."

Lan cất chiếc khăn vào ba lô như một báu vật.

Nhiệm vụ của tiểu đội là san lấp hố bom, sửa đường và dẫn xe vượt qua những đoạn nguy hiểm.

Có những hôm vừa lấp xong một hố bom thì chưa đầy một giờ sau, máy bay lại quay lại ném tiếp.

Các cô gái vẫn cười.

"Bom thì bom, đường phải thông."

Đó gần như là khẩu hiệu của cả đơn vị.

Lan khỏe nhất đội. Mỗi lần khiêng xẻng, vác gỗ hay đẩy xe đất, cô đều xung phong làm phần nặng hơn.

Thế nhưng, điều khiến mọi người nhớ nhất ở Lan không phải sức khỏe mà là giọng hát.

Đêm nào nghỉ chân, cô cũng cất tiếng hát giữa rừng.

Tiếng hát trong trẻo vang xa, át cả tiếng côn trùng.

Một anh lái xe từng nói đùa:

"Nghe em hát xong, tụi anh quên cả mệt."

Lan cười.

"Nếu vậy thì mai em hát tiếp."

Một buổi tối, chính trị viên mang đến đơn vị một cuốn sổ nhỏ.

Trong đó ghi chép về nhiều tấm gương anh hùng, trong đó có câu chuyện của Võ Thị Sáu.

Lan đọc đi đọc lại rất nhiều lần.

Cô dừng thật lâu ở đoạn kể về cô gái tuổi mười sáu bước ra pháp trường với nụ cười bình thản.

Lan khẽ nói:

"Người ta còn trẻ hơn cả mình..."

Từ hôm ấy, cô càng quyết tâm hơn.

Một tuần sau, máy bay địch đánh phá dữ dội tuyến đường.

Suốt ba giờ liền, bom nổ không ngớt.

Đất đá bắn tung lên như sóng.

Khi tiếng máy bay vừa dứt, tiểu đội lập tức lao ra.

Một cây cầu gỗ đã bị đánh sập.

Nếu không sửa trước bình minh, đoàn xe chở lương thực phía sau sẽ phải dừng lại.

Không ai bảo ai.

Tất cả cùng lao xuống suối.

Người chặt tre.

Người kéo dây.

Người vác từng khúc gỗ nặng gấp đôi trọng lượng cơ thể.

Lan đứng giữa dòng nước lạnh buốt, giữ chặt những cây cột để đồng đội đóng cọc.

Bàn tay cô rớm máu vì tre sắc.

Nhưng cô chỉ cười.

"Còn chút nữa thôi!"

Đúng lúc cây cầu gần hoàn thành, tiếng động cơ phản lực lại vọng đến.

"Máy bay!"

Mọi người chưa kịp chạy thì loạt bom đầu tiên đã rơi xuống.

Một tiếng nổ dữ dội.

Khói bụi mù mịt.

Khi đất đá lắng xuống, cả tiểu đội bàng hoàng.

Một nhịp cầu vừa dựng xong đã bị lệch.

Nếu không giữ lại, toàn bộ cây cầu sẽ bị cuốn trôi.

Lan nhìn dòng nước xiết.

Không chần chừ, cô nhảy xuống.

Hai tay ôm chặt cây cột đang rung bần bật.

"Buộc dây vào!"

Các đồng đội chạy tới.

Bom vẫn nổ phía xa.

Đất đá liên tục rơi xuống mặt nước.

Lan nghiến răng giữ cột.

Đôi vai run lên vì sức nặng.

Từng phút trôi qua dài như hàng giờ.

Cuối cùng, sợi cáp thép được cố định.

Cây cầu đứng vững.

Đúng lúc ấy, Lan mới kiệt sức ngã xuống dòng nước.

May mắn thay, đồng đội kịp kéo cô lên bờ.

Rạng sáng.

Đoàn xe đầu tiên lăn bánh qua cây cầu.

Những người lái xe đều giảm tốc độ khi đi ngang tiểu đội.

Một bác tài mở cửa cabin, giơ cao nắm tay.

"Cảm ơn các cô!"

Không ai đáp.

Các cô gái chỉ mỉm cười.

Trên gương mặt lấm lem bùn đất, nụ cười ấy sáng hơn cả bình minh.

Sau chiến tranh, Lan trở về quê.

Chiếc khăn tay cha đưa năm nào vẫn còn nguyên trong chiếc hòm gỗ cũ.

Cha đã mất trước ngày cô trở về.

Lan lặng lẽ đặt chiếc khăn lên bàn thờ.

Ngoài sân, lũ trẻ trong làng ríu rít chạy chơi.

Chúng không biết rằng con đường nhựa phẳng lì dẫn vào làng hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, máu và nước mắt của những con người năm ấy.

Nhiều năm sau, khi đã là một bà lão tóc bạc, Lan được mời đến nói chuyện với học sinh.

Một em nhỏ hỏi:

"Bà có sợ không?"

Lan mỉm cười rất hiền.

"Sợ chứ. Ai cũng biết sợ. Nhưng khi phía sau mình là Tổ quốc, là gia đình, là đồng đội đang chờ từng chuyến hàng, thì nỗi sợ phải nhường chỗ cho trách nhiệm."

Cả hội trường lặng đi.

Bên ngoài cửa sổ, những hàng phượng đỏ rực trong nắng hạ. Lan nhìn lên bầu trời xanh, nhớ về những năm tháng Trường Sơn đầy bom đạn. Những dấu chân ngày ấy đã bị thời gian xóa mờ trên đất đỏ, nhưng tinh thần của những người mở đường vẫn còn in đậm trong ký ức của bao thế hệ, như một ngọn lửa âm ỉ truyền từ quá khứ đến hôm nay.