“Đâu khó, có Ba Bay”

Sau thắng lợi giải phóng Phân chi khu Cái Nước, tin chiến thắng lan nhanh trong nhân dân. Cái tên Ba Bay được nhắc đến cùng hình ảnh người nữ cán bộ đã góp phần chỉ đạo cuộc đấu tranh trong điều kiện lực lượng thiếu thốn và đối phương có ưu thế về vũ khí.

Bài ký “Đâu khó, có… Ba Bay” đăng trên Báo Cà Mau năm 2015 đã chọn cách kể giàu hình ảnh để khắc họa chân dung người chỉ huy. Bài viết ghi lại một chi tiết đặc biệt: sau khi chiếm được đồn, Ba Bay cùng những người khác lặn tìm đạn dược dưới sông quanh khu vực đồn giặc. Trong số chiến lợi phẩm thu được có nhiều đạn các loại và vũ khí, quân trang, quân dụng.

Chi tiết ấy cho thấy một mặt rất thực tế của cuộc chiến: chiến thắng không đồng nghĩa với việc mọi khó khăn lập tức chấm dứt. Vũ khí, đạn dược vẫn là nguồn lực quý giá; việc thu hồi và tận dụng chiến lợi phẩm có ý nghĩa đối với những nhiệm vụ tiếp theo.

Điều đáng chú ý là hình ảnh người chỉ huy không tách rời công việc cụ thể của chiến trường. Ba Bay không chỉ xuất hiện trong những cuộc họp bàn chủ trương hay những lời phát động quyết tâm. Bà cùng lực lượng tại chỗ tham gia vào quá trình chuẩn bị, tìm kiếm nguồn đạn dược và tổ chức nhiệm vụ. Vai trò lãnh đạo vì thế gắn với sự hiểu biết thực tế và tinh thần cùng chịu gian khó.

Báo Cà Mau cũng ghi nhận, trong hoàn cảnh tương quan lực lượng chênh lệch, Ba Bay đã tìm cách phát huy vai trò của tổ chức Đảng, huy động sự tham gia của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Đây là một phần quan trọng trong cách tổ chức cuộc đấu tranh tại địa phương: khi vũ khí còn ít, sức mạnh phải được tạo nên từ sự thống nhất về mục tiêu, sự phối hợp giữa các lực lượng và sự hỗ trợ của người dân.

Tên gọi “Ba Bay” vì thế không chỉ gắn với một trận đánh. Nó gợi nhớ một người cán bộ trưởng thành trong thực tiễn, biết đặt mình vào công việc chung và cùng đồng đội vượt qua những thiếu thốn của chiến trường.

Trong lịch sử, có những chiến công được nhắc đến bằng tên chiến dịch hoặc tên trận đánh. Nhưng với ký ức của nhân dân, hình ảnh người chỉ huy đôi khi được lưu lại bằng một câu nói ngắn gọn, một biệt danh gần gũi hay một việc làm cụ thể. Những điều ấy giúp lịch sử bước ra khỏi trang sách để trở thành ký ức có hình hài, có con người và có sự gắn bó với cộng đồng.

“Đâu khó, có Ba Bay” không nên chỉ được hiểu như lời ngợi ca một cá nhân. Đó còn là cách người dân ghi nhớ tinh thần dấn thân, sự gần gũi với đồng đội và khả năng cùng nhân dân vượt qua những việc khó khăn nhất.