Đầu năm 1973 – Sức mạnh đấu tranh chính trị của quần chúng Bình Định sau Hiệp định Paris

Sau Hiệp định Paris năm 1973, cuộc đấu tranh của quân và dân Bình Định bước vào một giai đoạn mới đầy phức tạp. Trên danh nghĩa, hòa bình đã được lập lại, nhưng trên thực tế, chính quyền Sài Gòn vẫn ngoan cố phá hoại Hiệp định, tiếp tục phản kích, lấn chiếm, bắt lính, đàn áp Nhân dân và duy trì bộ máy kìm kẹp ở cơ sở.

Trước tình hình đó, cùng với hoạt động quân sự trừng trị các cuộc phản kích và lấn chiếm của địch, phong trào đấu tranh chính trị công khai, hợp pháp của quần chúng Bình Định cũng phát triển mạnh mẽ. Từ đầu tháng Giêng đến tháng 3/1973, hơn 30.000 lượt quần chúng đã tham gia đấu tranh, đòi địch phải thực hiện các quyền tự do dân chủ đã được quy định trong Hiệp định Paris. Những cuộc đấu tranh ấy đã vạch trần bộ mặt lật lọng, tráo trở và hiếu chiến của Mỹ - Thiệu.

Tại Quy Nhơn, đồng bào xuống đường đấu tranh với nhiều yêu sách thiết thực: đòi giải quyết việc làm, chống thuế thu nhập TVA, chống âm mưu “đoàn ngũ hóa”, tẩy chay “đảng dân chủ” của Thiệu, chống 10 điều luật phát xít và lệnh giới nghiêm. Những yêu sách ấy không chỉ phản ánh đời sống khó khăn của Nhân dân, mà còn thể hiện tinh thần phản kháng trước sự áp bức, kiểm soát và đàn áp của chính quyền Sài Gòn.

Ở phường Trưng Cang, hơn 5.000 lượt đồng bào đã bao vây cơ quan ngụy quyền, chống bắt lính, chống việc thành lập nhân dân tự vệ và phòng vệ dân sự. Đây là một biểu hiện mạnh mẽ của ý chí chống lại âm mưu quân sự hóa Nhân dân, biến người dân thành công cụ phục vụ cho bộ máy chiến tranh của địch.

Không chỉ ở đô thị, phong trào đấu tranh còn lan rộng tại các khu dồn. Hàng ngàn đồng bào ở Phù Đông, Hòa Hội, Trà Thung, Long Mỹ và Phú Tài đã kiên quyết đòi trở về làng cũ. Đối với Nhân dân, làng cũ không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn, mà còn là ruộng vườn, mái nhà, cuộc sống và quyền làm chủ. Yêu cầu trở về làng cũ chính là tiếng nói đòi quyền sống, quyền tự do và quyền làm chủ quê hương.

Đặc biệt, trong dịp lễ Phật Đản, hơn 30.000 lượt quần chúng và tín đồ Phật giáo, nổi bật là ở An Nhơn, đã xuống đường biểu tình. Đồng bào công khai thảo luận về Hiệp định Paris, về chính sách hòa giải, hòa hợp dân tộc của ta, đồng thời tố cáo tội ác của địch gây ra ở các huyện phía Bắc tỉnh. Những cuộc đấu tranh ấy cho thấy phong trào chính trị đã phát triển sâu rộng, thu hút nhiều tầng lớp Nhân dân tham gia.

Câu chuyện đầu năm 1973 là một trang sử đáng nhớ trong những năm tháng thời hoa lửa của quân và dân Bình Định. Đó là câu chuyện về sức mạnh của quần chúng, về những người dân bình dị nhưng dũng cảm đứng lên đấu tranh bằng tiếng nói chính nghĩa, đòi hòa bình, dân chủ, quyền sống và quyền trở về quê hương.

Giữa lúc địch vẫn tiếp tục lấn chiếm, bắt lính, đàn áp và phá hoại Hiệp định Paris, phong trào đấu tranh chính trị của Nhân dân Bình Định đã góp phần làm suy yếu bộ máy ngụy quyền, cổ vũ tinh thần cách mạng và bảo vệ thành quả đấu tranh. Chính sức mạnh ấy đã tiếp thêm niềm tin để quân và dân Bình Định tiếp tục bám đất, giữ làng, tiến tới ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.