Bài viết

ĐẤU TRANH CHỐNG ĐỊCH TRẢ THÙ SAU CUỘC VƯỢT NGỤC NGÀY 17-1-1954

An Giang17/06/2026BAN LIÊN LẠC TÙ BINH VIỆT NAM (ĐOÀN THANH NIÊN ĐẶC KHU PHÚ QUỐC)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

ĐẤU TRANH CHỐNG ĐỊCH TRẢ THÙ SAU CUỘC VƯỢT NGỤC NGÀY 17-1-1954

Ngày 17-1-1954, Đoàn vượt ngục có 16 đồng chí gặp được cơ sở cách mạng. Trong 4 anh hy sinh và bị địch bắt lại, có anh Diệp (tức Phúc, nguyên Phó Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Ninh), Đảng ủy viên Căng Cây Dừa, bị địch tra tấn, đánh đập một cách dã man nhằm khai thác tin tức đoàn vượt ngục, nhưng anh đã dũng cảm không khai báo và anh chết ngay khi chúng đang tra tấn. Sau đó, địch đưa xác anh về trại B. Anh em rất đau đớn khi thấy thân thể anh bị đánh đập tan nát, xương gãy lòi ra bên ngoài, phải nhận dạng mãi anh em mới nhận ra anh.

Anh Phạm Văn Toàn kể: sau khi Đoàn vượt ngục ra đi, đồng chí Xứng được giao làm Bí thư Đảng ủy Căng Cây Dừa, đồng chí Toàn là Liên Chi ủy Căng. Việc đầu tiên, Đảng ủy Căng tổ chức lễ truy điệu đồng chí Phúc đã hy sinh trong đợt vượt ngục và phát động hành động căm thù trong toàn Căng, đồng thời chuẩn bị đối phó với hành động trả thù của địch.

Sáng 19-1-1954, bọn chỉ huy Căng bắt đầu đợt khủng bố tù binh để trả thù theo kiểu “giận cá chém thớt”. Trong vòng hơn một tuần lễ, địch gọi tên bắt đi hầu hết cán bộ trong các Ban Đại diện và một số người chúng tình nghi là đầu sỏ Việt Minh, cán bộ phụ trách công tác công khai, hoặc đã trực tiếp đương đầu với chúng như đồng chí Vĩnh Tăng, Nguyễn Trí Điền. Tổng cộng chúng bắt 54 người đưa về trại biệt lập và chuồng cọp. Chúng gọi đây là một “chiến dịch lật đổ và khủng bố":

Trong đó, trại B có các anh: Châu Văn Bảy, Đại diện trưởng; Nguyễn Văn Vững (Nguyễn Huy Cương), Đại diện phó nội bộ, Phạm Trọng Thanh, Đại diện phó phân sở; Vũ Văn Xứng, Ủy viên Ban Đại diện, phụ trách Trưởng Ban Trật tự (phòng gian); Lê Thanh Bình (tức Thành), Ủy viên Ban Đại diện phụ trách Trưởng Ban Thông tin, Văn nghệ, Thể dục; Võ Quốc Quang (tức Hùng), Phó Ban Thông tin, Văn nghệ. Ngoài ra còn có các đồng chí: Khanh, Chánh Văn phòng Ban Đại diện; Ba, Phó Ban Trật tự (phòng gian); Nam Hồng, Trưởng Ban Kiến thiết.

Trại A có các anh: Khuy, Bí thư Liên Chi ủy; Vũ Văn Thu, Đại diện trưởng; Nguyễn Văn Giáp, Đại diện phó

Trại C có các anh: Trần Sử, Bí thư Liên Chi ủy; Nguyễn Minh Tâm, Đại diện trưởng và các anh Vĩnh Tăng, Nguyễn Trí Điền...

Sau chiến dịch khủng bố này, địch đưa các tên ác ôn nhất lên làm quản lý các trại: tên Lê Quý Dậu, Trưởng trại A, tên Kim Sinh, Trưởng trại B và Cao Thưởng, Trưởng trại C. Đồng thời, chúng lật đổ toàn bộ bộ máy đại diện do tù binh bầu nên và dựng lên bộ máy mới, gồm tất cả những tên tay chân của chúng và giao cho mỗi tên một chức vụ trong trại như: trại phó, trưởng ban, đại đội trưởng, bếp trưởng, thủ kho, bán căng tin v.v.. Những tên này nguyên là tay sai cũ của địch như tề, ngụy, đảng phái phản động, gián điệp, chỉ điểm... có mối thù với cách mạng, chúng liên hệ với nhau từ khi chưa bị bắt hoặc từ trong các nhà tù ở đất liền. Ra Phú Quốc, chúng tìm đến với nhau và có tên đã móc nối được với địch.

Tiếp đến, địch xáo trộn, chia cắt các gia đình, đại đội, tiểu đội tù và tù binh ở các trại, nhằm cắt đứt việc liên lạc của các đầu mối, phá vỡ các cơ sở, tổ chức của Đảng trong các trại.

Địch thiết lập một trật tự phát xít trong cả bốn trại (A, B, C, D), ra lệnh cấm tất cả các hoạt động, sinh hoạt của gia đình như chào cờ, tập thể dục, các hoạt động thể thao, văn nghệ, bích báo, đọc báo, học văn hóa v.v.., cấm tù binh tụ tập từ 3 - 5 người trở lên để nói chuyện. Chúng quy định giờ giới nghiêm từ 6 giờ tối cho đến sáng hôm sau. Khi có kẻng báo giờ giới nghiêm, tù binh phải về chỗ nằm ngủ theo tiểu đội, với sự giám sát của tiểu đội trưởng. Tù bình nằm theo tư thế nằm ngửa, không được nằm nghiêng, kể miệng vào tai nhau và phải tuyệt đối im lặng.

Ai vi phạm sẽ bị trừng trị ngay bằng gậy. Đội trật tự của trại được trang bị những chiếc gậy cạnh vuông, thường xuyên theo dõi tù bình, kiểm tra việc thực hiện quy định trật tự của trại. Thậm chí, chúng còn bí mật chui xuống gầm sàn ngủ để nghe ngóng, phát hiện những người vi phạm mà tiểu đội trưởng không trừng phạt để bắt những tên này cùng với từ bình chịu phạt. Chúng đưa tất cả những người trước đây tham gia trong tổ chức ở các trại, hoặc chúng nghi ngờ tham gia tổ chức của ta trong trại ra tra khảo để tìm tổ chức Đảng, đảng viên, nhất là số tù binh bị nhốt trong trại biệt giam để tìm chứng cứ tra tấn, giết hại họ. Có nhiều người bị bọn trại trưởng tra tấn đến gãy cả hàm răng, có người bị đánh đến chết rồi bí mật thủ tiêu không cho tù binh biết.

Chúng còn bớt xén tiêu chuẩn hàng ngày của tù bình để ăn chơi và làm của riêng. Lợn, gà, rau xanh tù binh trồng chuẩn bị đón tết cũng bị chúng cướp hết làm cho đời sống của tù binh hết sức khó khăn, đói khổ.

Thời gian này, Đảng ủy Căng hoạt động trong điều kiện vô cùng khó khăn, gian khổ. Nhờ giữ được bí mật từ trước và có ba đồng chí trong Đảng ủy Căng không bị bắt mà chỉ bị chuyển đi mỗi người một nơi, tạm thời mọi liên lạc bị gián đoạn trong khoảng thời gian gần một tháng mới liên lạc lại

Để thích ứng với tình hình trên, Đảng ủy không bổ sung thêm nhân sự, mà quyết định đồng chí đảng ủy viên nào ở trại nào thì bắt liên lạc với các đồng chí Liên Chi ủy còn lại ở trại ấy mà chỉ đạo.

Vì vậy, dần dần tổ chức Đảng trong các trại được ổn định trở lại, tiếp tục lãnh đạo quần chúng đấu tranh. Với các đồng chí trong trại biệt lập, lúc đầu tự đối phó, sau đó, Đảng ủy tổ chức cho các cơ sở ở nhà bếp, bệnh xá tìm cách cung cấp thức ăn, thuốc men cho anh em bảo đảm sức khỏe đối phó với địch.

Đảng ủy Căng cũng bí mật vạch trần tôi ác của bon trai trưởng và đồng bọn của chúng. Mặt khác, chính những hành động tàn ác của những tên trại trưởng hiện tại càng làm cho tù binh căm ghét và ngầm so sánh với những hành động của Ban Đại diện trại trước đây. Đồng thời, trong nội bộ bọn cai ngục nảy sinh những mâu thuẫn do ăn chia không công bằng và nghi ngờ lẫn nhau, kiện nhau lên tên Diệp, gây không khí căng thẳng cho Sở Chỉ huy Căng.

Lợi dụng cơ hội này, Đảng ủy phát động quần chúng đấu tranh bằng hình thức bí mật như: rỉ tai nhau cố tình cho binh lính, hạ sĩ quan nghe, tung tin “tức nước vỡ bờ, từ binh quyết không để cho bọn ngu xuẩn, thối nát ấy đè đầu cưỡi cổ mình. Nếu Sở Chỉ huy không lôi cổ chúng đi thì tất cả tù binh sẽ nổi dậy tiêu diệt chúng, rồi muốn ra sao thì ra”. Các tin trên dần dần được bọn phản bội báo cho bọn Sở Chỉ huy và cai ngục, làm cho chúng hoang mang, lo lắng vì sợ mất chức.

Vì vậy, cuối tháng 2-1954, Trung tá Đắc đã đến trại biệt lập, thương lượng với các anh Bảy, Thu, Tâm, Vững và một số anh khác, hứa trả các anh về trại và đề nghị các anh làm đại diện trưởng như trước đây. Anh Bảy và các anh em tù binh khác đòi hắn phải trả tất cả 54 tù binh ở trại biệt lập về trại cũ thì họ mới chấp nhận đề nghị trên, tên Đắc đồng ý.

Các anh ở trại biệt lập tiếp tục đòi tên Đắc phải đưa tất cả những tên ác ôn trong trại đi nơi khác thì các anh mới trở về, nếu không bọn chúng sẽ giết các anh khi về trại. Các trại cũng kết hợp đấu tranh nhằm gây không khí căng thẳng trong trại để đe dọa bọn ác ôn, gây sức ép với Sở Chỉ huy Căng khiến chúng phải khẩn trương thực hiện yêu sách của các anh.

Ngày 2-3-1954, Sở Chỉ huy Căng Cây Dừa đưa tất cả bọn trại trưởng và các tên trong tổ chức của chúng ở ba trại sang trại A (sau đổi sang trại D) và hôm sau, trả những người bị giam trong trại biệt lập về lại các trại, ai muốn về trại nào chúng cũng đồng ý. Sáng 3-3-1954, tù binh các trại phấn khởi đón những người từ trại biệt lập trở về, mọi hoạt động sinh hoạt trở lại như cũ. Như vậy, trong suốt 45 ngày địch khủng bố gắt gao, không có cán bộ, đảng viên nào đầu hàng, phản bội, kể cả quần chúng cũng không manh động gây tổn thất cho tổ chức.

Trong khi chiến dịch Điện Biên Phủ sắp đến ngày thắng lợi, bọn ngụy quyền cai quản trại giam càng điên cuồng đánh đập tù binh và bắt giam nhiều người vào trại biệt lập. Anh Vững (tên thật là Nguyễn Hữu Cương, quê ở Tử Kỳ, tỉnh Hải Hưng) (1) một trong những tù binh bị tra tấn dã man nhất kể lại những ngày bị giam và tra tấn trong trại biệt lập như sau: trại biệt lập mới được bọn cai ngục dựng lên bên ngoài Căng, gần rừng cao su, cách Căng vài trăm mét. Trại nhỏ, bên ngoài chúng rào bằng dây thép gai dày và cao hơn các trại khác. Chúng thực hiện ở đây một chế độ giam giữ đặc biệt hơn, cổng trại thường xuyên đóng kín, trên có tấm biển đề “Trại giam các sĩ quan tù binh rất nguy hiểm”. Trại biệt lập không có bếp ăn như các trại, đến bữa ăn, nhà bếp Căng sẽ đưa cơm, nước sang cho tù binh. Khi đến nơi, nhà bếp giao cơm cho lính gác kiểm tra, rồi chúng đưa đến cho tù binh, nhà bếp đứng chờ ngoài cổng, không được tiếp xúc với tù binh biệt giam.

Khi đưa 54 tù binh vào trại biệt lập, chúng tách ra từng người và đưa đi tra tấn. Đích thân tên Bệu tra tấn từng người. Suốt những ngày ở trong trại biệt lập, anh Vững bị tra tấn một cách dã man, chúng thay nhau đánh, đấm; bắt nằm ngửa xuống đất, đứa đè đầu, đứa đè tay chân, đổ nước xà phòng vào miệng bắt anh nuốt, rồi giẫm vào bụng cho phọt nước ra, anh chết ngất, chúng lại dội nước lạnh cho anh tỉnh lại và tiếp tục tra tấn... Vừa tra tấn anh, chúng vừa mang cháo gà, cà phê cùng nhau ăn uống, cười nói đùa giỡn như không có gì xảy ra. Sau đó, chúng tiếp tục bắt anh ngồi vào ghế và yêu cầu trả lời những câu hỏi của chúng. Anh Vững cương quyết không trả lời, luôn miệng hô “Hồ Chí Minh muôn năm!”... Một tuần sau chúng mới đưa anh về trại A, nhưng anh chưa kịp thay quần áo thì hai tên lính lại xốc nách anh đi qua các trại để cho tù binh thấy, nhằm khủng bố tinh thần tù binh. Sau đó, chúng mới đưa anh sang trai B và liên tục như vậy cho đến ngày chúng thả những tù binh trại biệt lập về các trại.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn