ĐÊM 12 NGÀY ĐÊM TRÊN BẦU TRỜI HẢI PHÒNG

Hội trường hôm ấy yên tĩnh đến mức tôi nghe rõ tiếng lật từng trang sổ tay của các bác cựu sinh viên ngồi phía dưới. Ánh đèn vàng hắt nhẹ xuống những mái đầu đã bạc. Ở hàng ghế đầu, Trung tá Vũ Trung Tính chậm rãi đứng lên. Chú không nói ngay. Chú nhìn khắp hội trường, như thể đang tìm lại một khoảng trời rất xa.

“Tháng 12 năm 1972…” – chú mở đầu.

Đó là thời điểm diễn ra Chiến dịch Linebacker II, chiến dịch ném bom dữ dội của không quân Mỹ xuống Hà Nội, Hải Phòng và nhiều tỉnh miền Bắc trong suốt 12 ngày đêm. Những chiếc B-52 – pháo đài bay khổng lồ – trút bom xuống thành phố cảng, nơi được xem là huyết mạch giao thông và hậu cần của miền Bắc.

“Khi ấy tôi còn rất trẻ,” chú nói. “Chúng tôi trực chiến suốt đêm, gần như không ngủ.”

Hải Phòng khi đó không chỉ là thành phố biển bình yên như chúng tôi biết hôm nay. Đó là mục tiêu trọng điểm. Từng tốp B-52 vào rải thảm, xen kẽ là F-111 và máy bay chiến thuật. Tiếng còi báo động vang lên dồn dập. Đất rung chuyển. Cửa kính vỡ loảng xoảng. Bầu trời đỏ rực như lửa cháy.

Chú kể về những trận địa phòng không đặt ven thành phố. Mỗi đêm là một cuộc đấu trí căng thẳng. Trắc thủ phải bám sát mục tiêu trên màn hình radar giữa nhiễu sóng dày đặc. Người nạp đạn thao tác trong bóng tối, tay run không phải vì sợ, mà vì áp lực thời gian.

“Chỉ cần chậm vài giây là mất mục tiêu,” chú nói.

Tôi tưởng tượng bầu trời đêm ấy – những vệt sáng của pháo cao xạ xé toang màn đêm, tiếng nổ dội vào lồng ngực, khói thuốc súng quện với mùi đất ẩm. Trong 12 ngày đêm ấy, lực lượng phòng không – không quân miền Bắc đã bắn rơi nhiều máy bay, trong đó có B-52. Nhưng phía sau những con số chiến công là những hy sinh thầm lặng.

Chú nhớ rõ một đồng đội trực chung trận địa. Đêm đó, bom rơi sát bên hầm pháo. Mảnh bom văng khắp nơi. Người đồng đội ấy đang thao tác nạp đạn thì trúng mảnh đạn. Không kịp nói lời cuối cùng.

“Chúng tôi chỉ kịp kéo anh ấy vào trong,” chú nghẹn lại. “Trận địa vẫn phải tiếp tục.”

Tôi ngồi dưới hội trường mà cảm thấy cổ họng mình khô lại. Khi ấy, các chú cũng chỉ ngoài hai mươi tuổi – như chúng tôi bây giờ. Nhưng tuổi hai mươi của các chú là những đêm trắng dưới bầu trời bom đạn, là sự lựa chọn giữa sống và chết trong tích tắc.

Khi câu chuyện khép lại, cả hội trường lặng đi. Không phải vì tiếng bom năm xưa, mà vì chúng tôi hiểu: để có một Hải Phòng bình yên hôm nay, đã có những đêm 12 ngày đêm không ai được phép chùn bước.