Đêm bom Khâm Thiên

Sau đêm bom Khâm Thiên

(Hà Nội, cuối tháng 12/1972)

Đêm trước,
Khâm Thiên không còn là một con phố.

Bom B-52 đã cày nát dãy nhà,
để lại hố sâu,
gạch vỡ,
và những khoảng trống không còn gọi được tên.

Sáng ra,
mùi khói, mùi đất cháy, mùi vôi vữa
quện vào nhau.

Nhưng phố vẫn sống.

Trận địa dựng trong đổ nát

Chúng tôi kéo khẩu pháo cao xạ nhẹ
vào khoảng đất trống vừa dọn tạm.

Xung quanh là tường sập,
cửa gỗ cháy xém,
chiếc xe đạp cong vành nằm nghiêng.

Dân quân, tự vệ phố
đến rất nhanh.

Có người còn chưa kịp thay áo tang.

Không ai hỏi nhiều.
Chỉ một câu:

“Bố trí hướng nào?”

Báo động giữa ban ngày

Khoảng trưa,
còi báo động rú lên.

Máy bay trinh sát lượn thấp,
rõ đến mức nhìn thấy ánh kim loại lóe lên dưới nắng.

Chúng dò lại Khâm Thiên.

Có thể tối nay
chúng sẽ quay lại.

Khẩu đội trưởng nói:

“Không cho chúng nhìn rõ.”

Bắn xua đuổi

Chúng tôi bắn loạt ngắn,
không cần chính xác tuyệt đối,
chỉ cần đánh bật.

Tiếng pháo dội vào những bức tường vỡ,
vang lên rất lạ.

Máy bay trinh sát nghiêng cánh,
kéo cao dần.

Dưới đất,
người dân ngẩng lên nhìn.

Không vỗ tay,
không reo hò.

Chỉ thở phào.

Bom rải ngoài rìa phố

Chiều tối,
một tốp máy bay phản lực lao vào từ hướng tây.

Chúng thả bom nhanh,
rải ngoài rìa khu phố.

Đất rung lên.
Một vài mái tôn còn sót lại bị hất tung.

Chúng tôi bắn trả dữ dội.

Khói pháo, khói bom,
trộn với bụi vôi trắng,
làm cả Khâm Thiên mờ đặc.

Dân và lính cùng giữ phố

Giữa trận đánh,
một bà cụ chạy tới:

“Các chú ơi, phía kia còn người mắc kẹt!”

Hai dân quân bỏ vị trí phụ,
lao sang cứu người.

Pháo vẫn bắn.
Đạn vẫn lên trời.

Khâm Thiên lúc đó
không còn ranh giới giữa lính và dân.

Sau trận

Khi yên tiếng súng,
trời đã sẫm tối.

Một đèn dầu được thắp lên giữa đống gạch.

Người dân đào bới tiếp,
tìm người,
dựng tạm lại bếp.

Khẩu pháo vẫn chĩa lên trời,
nòng chưa nguội.

Lời người trong cuộc

Trận bảo vệ Khâm Thiên ấy
không cứu được những gì đã mất.

Nhưng nó nói với kẻ thù một điều:

Bom có thể phá nhà,
nhưng không thể xóa một khu phố khỏi Hà Nội.

Chúng tôi giữ Khâm Thiên
không phải chỉ bằng pháo,
mà bằng
ý chí của những con người đứng dậy ngay trong đổ nát.