Đêm Chí Linh và Lời Thề Bẻ Đôi Củ Mài

Mùa đông năm 1423, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn lâm vào thế hiểm nghèo chưa từng có. Quân Minh huy động hàng vạn binh tinh nhuệ, bao vây chặt bốn bề ngọn núi Chí Linh (Thanh Hóa). Toàn bộ lối xuống núi bị khóa chặt. Nghĩa quân rơi vào cảnh tuyệt lương.

Trong căn lều tranh tồi tàn giữa làn sương muối buốt giá của núi rừng, Bình Định Vương Lê Lợi ngồi trầm ngâm bên đống lửa tàn. Khuôn mặt ông sạm đi vì sương gió và thiếu ngủ, nhưng đôi mắt vẫn sáng quắc, định thần nhìn tấm bản đồ da thú. Bên ngoài, tiếng gió hú qua khe núi nghe như tiếng quân reo, phối hợp với tiếng hổ gầm, vượn hót đầy thê lương.

Lúc này, lương thực đã cạn kiệt từ ba ngày trước. Binh sĩ phải đào củ mài, hái rau rừng, thậm chí giết cả ngựa chiến để cầm cự qua ngày.

Bỗng nhiên, tướng quân Lê Lai bước vào, tay bưng một chiếc bát sành sứt mẻ. Trong bát chỉ có một củ mài luộc nhỏ bằng ngón chân cái, bám đầy tro than. Lê Lai quỳ xuống, giọng khàn đặc:

"Chúa công, đây là chút lương thảo cuối cùng anh em tìm được dưới vách đá. Xin người hãy dùng để giữ gìn long thể, gánh vác đại nghiệp."

Lê Lợi nhìn củ mài, rồi nhìn quanh. Qua tấm màn lều rách nát, ông thấy những người lính Lam Sơn đang co rúm người vì rét, tay vẫn ôm chặt đốc kiếm, môi thâm tím vì đói nhưng ánh mắt nhìn về phía lều của ông vẫn tràn đầy niềm tin cẩn.

Ông không cầm lấy bát. Lê Lợi đứng dậy, bước ra khỏi lều, đứng giữa ba quân. Ông cầm lấy củ mài, bẻ đôi nó ra trước mặt hàng ngàn binh sĩ. Một nửa ông đưa cho Lê Lai, nửa còn lại ông bẻ tiếp làm nhiều phần nhỏ, chia cho những người lính thân cận nhất đang đứng gác. Bản thân ông chỉ giữ lại một mẩu nhỏ bằng hạt lạc, bỏ vào miệng nhai chậm rãi.

Lê Lợi dõng dạc nói, giọng vang vọng núi rừng:

"Quân đại nghĩa ăn cùng mâm, chết cùng huyệt. Giặc Minh muốn bỏ đói chúng ta để ta đầu hàng, nhưng chúng không biết rằng lòng yêu nước của người Nam không thể bị bóp nghẹt bởi cái đói. Chỉ cần Lê Lợi này còn sống, còn một hơi thở, ta sẽ cùng các ngươi đánh đuổi giặc Minh về bờ Bắc!"

Hàng ngàn nghĩa quân đồng loạt quỳ xuống, nước mắt hòa lẫn với sương đêm. Cái đói, cái rét dường như tiêu tan trước ý chí sắt đá của người thủ lĩnh. Sự đồng lòng "tướng sĩ một lòng phụ tử" ấy chính là ngọn lửa thiêng giúp nghĩa quân Lam Sơn vượt qua những tháng ngày tăm tối nhất ở núi Chí Linh.

Chỉ vài năm sau, từ những củ mài bẻ đôi nơi rừng sâu, nghĩa quân đã lớn mạnh như vũ bão, quét sạch 80 vạn quân tiếp viện của nhà Minh, buộc Vương Thông phải giảng hòa, mở ra vương triều Hậu Lê huy hoàng cho lịch sử dân tộc.