ĐÊM DÂN LÀNG ĐỒNG LOẠT TẮT ĐÈN TRÁNH ĐỊCH

Đêm ấy,
cả làng tắt đèn cùng một lúc.

Không ai bảo ai,
nhưng ai cũng hiểu.

Ánh đèn là mối nguy

Thời chiến, đèn sáng ban đêm không phải để soi đường.

Đèn sáng là gọi địch về làng.

“Chỉ cần một đốm sáng,” bà Nguyễn Thị Mão nói,
“là máy bay nhìn thấy.”

Tín hiệu trong bóng tối

Không còi báo động.

Chỉ có tiếng gõ khẽ vào cột nhà,
tiếng gọi nhỏ truyền từ đầu làng vào xóm.

“Tắt đèn,” bà nhớ lại.
“Nhanh.”

Cả làng chìm vào tối đen

Chỉ trong chốc lát, ánh đèn dầu vụt tắt.

Làng quê vốn yên ả
bỗng chìm vào bóng tối đặc quánh.

“Đưa tay ra trước mặt cũng không nhìn thấy,” bà kể.

Đêm không trăng

Đêm ấy không trăng.

Không sao.

Trời như úp xuống làng.

Chỉ còn nghe tiếng côn trùng và nhịp thở con người.

Trẻ con được dặn im lặng

Trẻ con được đưa xuống hầm từ sớm.

“Bịt miệng cho khỏi khóc,” bà Mão nói.

Không dọa nạt, chỉ thì thầm.

Người lớn nín thở

Người lớn ngồi sát nhau.

Không dám ho.

Không dám nói.

“Nghe tiếng động là giật mình,” bà nhớ.

Tiếng máy bay trên đầu

Một lúc sau, tiếng máy bay vọng lại.

Tiếng ù ù xa dần rồi gần lên.

“Tim đập mạnh lắm,” bà kể.

Ai cũng nghĩ:
chỉ cần lộ một ánh sáng là xong.

Đèn dầu che kín

Nhà nào buộc phải thắp đèn thì che kín bằng chum, nón.

Ánh sáng không lọt ra ngoài.

“Thắp mà như không,” bà nói.

Đêm dài như không có điểm kết

Thời gian trôi chậm đến lạ.

Một đêm mà tưởng như nhiều đêm gộp lại.

“Ngồi mà mỏi cả người,” bà nhớ.

Giữ làng bằng im lặng

Không có súng nổ.

Không có giao tranh.

Nhưng đó là cuộc chiến của sự im lặng.

“Im lặng để sống,” bà Mão nói.

Khi tiếng máy bay xa dần

Tiếng máy bay nhỏ lại rồi mất hẳn.

Không ai bật đèn ngay.

Phải chờ rất lâu.

“Đợi chắc rồi mới dám thở,” bà kể.

Ánh đèn trở lại

Khi đèn được thắp lên lại,
ai cũng thở phào.

“Nhìn thấy nhau là mừng,” bà nói.

Không ai mất.

Làng vẫn còn nguyên.

Một đêm không thể quên

Nhiều năm sau, mỗi lần mất điện, bà lại nhớ.

“Nhớ cái tối ấy,” bà nói chậm.

Đêm cả làng tắt đèn
không phải vì sợ,
mà vì muốn giữ lấy nhau.