Đêm đào địa đạo không được phát ra tiếng động

Cựu chiến binh Tô Văn Đực kể rằng thời ở Củ Chi, có những đêm công việc nguy hiểm nhất không phải chiến đấu mà là… đào đất.

Ông tham gia lực lượng du kích khi còn rất trẻ. Khi chiến trường miền Nam ngày càng ác liệt, hệ thống địa đạo trở thành nơi trú quân, cất giấu vũ khí và tổ chức chiến đấu.

Nhưng đào địa đạo không đơn giản.

Đào sâu quá dễ sụt.

Nông quá dễ bị phát hiện.

Quan trọng nhất là phải tuyệt đối bí mật.

Ông kể có những đêm cả tổ đào địa đạo chỉ làm việc bằng ánh đèn rất nhỏ.

Người đào trước.

Người xúc đất.

Người chuyển đất ra xa để xóa dấu vết.

Không ai được nói lớn.

Tiếng cuốc chạm đất cũng phải thật nhẹ.

“Có hôm làm cả đêm chỉ được vài mét.”

Đất đào lên không được đổ thành đống.

Mọi người phải mang rải nhiều nơi, có khi đổ xuống ao, có khi trộn vào luống rau.

Một lần gần sáng, cả tổ vừa hoàn thành đoạn địa đạo mới thì nghe tiếng động phía xa.

Mọi người lập tức tắt đèn, im lặng tuyệt đối.

Ông kể khi ấy chỉ nghe tiếng tim đập.

Vài phút sau mới biết đó là người dân đi sớm.

Cả tổ nhìn nhau rồi cùng thở phào.

Nhiều năm sau, ông vẫn nói:

“Địa đạo không chỉ đào bằng cuốc xẻng, mà bằng sự kiên nhẫn và ý chí.”