Đêm dốc Chuối và thân người chèn bánh pháo thép

Cuối tháng 1 năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào một bước ngoặt cân não. Nhằm bảo đảm thắng lợi tuyệt đối, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đưa ra một quyết định lịch sử: Chuyển phương châm từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc". Mệnh lệnh rút quân được ban ra. Kéo pháo vào đã là một kỳ tích vô song, nhưng kéo pháo ra lại là một thử thách tột cùng của máu và nước mắt.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trời Điện Biên tối đen như mực, sương mù giăng kín, cái lạnh cắt da cắt thịt lùa qua từng lớp áo trấn thủ mỏng manh. Tại con dốc Chuối có độ nghiêng lên tới 70 độ, trơn trượt và chênh vênh bên bờ vực thẳm, Khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện (thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn Pháo cao xạ 367) cùng các đồng đội đang căng mình nhích từng centimet đưa cỗ pháo cao xạ 37mm nặng hơn 2,4 tấn vượt dốc.

Đột nhiên, từ phía trước vang lên một tiếng "phựt" khô khốc. Dây tời tời pháo, do cọ xát vào đá văng sắc lẹm và sức kéo quá tải, đã đứt tung. Mất đi lực giữ chính, cỗ pháo khổng lồ bằng thép tuột dốc, chao đảo và bắt đầu lao sầm sập về phía vực thẳm. Lực lượng ghìm pháo phía sau bị hất văng, dây kéo pháo tiếp tục đứt đoạn. Tính mạng của hàng chục chiến sĩ và tài sản vô giá của quân đội đang đứng trước giờ phút sinh tử.

Trong tích tắc ngàn cân treo sợi tóc ấy, Tô Vĩnh Diện không hề nao núng. Anh hét lớn: "Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo!". Ngay lập tức, người khẩu trưởng 30 tuổi buông tay lái, dũng cảm lao người về phía trước, dùng toàn bộ thân thể to lớn của mình chèn chặt vào bánh trước của cỗ pháo. Khối thép khổng lồ nặng hơn hai tấn nghiến lên lồng ngực người chiến sĩ, bị khựng lại và kẹp chặt vào sườn núi. Cỗ pháo dừng hẳn, không lao xuống vực.

Đồng đội ào tới, nghẹn ngào dùng đòn bẩy nhích bánh pháo để đưa anh ra. Trong hơi thở yếu ớt cuối cùng, thân thể đã dập nát, câu nói duy nhất mà người khẩu trưởng ấy cất lên không phải là lời trăn trối cho gia đình, mà là ánh mắt lo âu: "Pháo có sao không các đồng chí?". Trả lời anh là những cái lắc đầu nghẹn ngào trong nước mắt. Pháo đã an toàn, nhưng người anh hùng quê Thanh Hóa ấy đã vĩnh viễn nằm lại giữa sườn đồi sương lạnh.

Khoảnh khắc bánh pháo thép nghiến qua lồng ngực Tô Vĩnh Diện đã tạc vào lịch sử một tượng đài bất tử về tinh thần hy sinh vì đại cuộc. Nhờ cỗ pháo được cứu sống đêm ấy, cùng hàng trăm họng pháo cao xạ khác, quân đội ta đã giăng một lưới lửa phòng không bạt vía kẻ thù, bắn rơi 62 máy bay Pháp, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu. Giữa cuộc sống hòa bình hôm nay, câu chuyện của anh như một thước phim bi tráng thức tỉnh những người trẻ tuổi. Đất nước không còn chiến tranh, thanh niên không phải lấy thân mình chèn pháo, nhưng chúng ta đang phải đối mặt với những "cỗ pháo" của trách nhiệm, của kỷ luật và của sự cám dỗ. Lòng dũng cảm ngày nay chính là dám nhận lấy phần việc khó về mình, tuyệt đối không lùi bước trước những chướng ngại vật trong học tập và công việc, dùng ý chí sắt đá để giữ vững và đưa "cỗ pháo" đất nước tiến lên phía trước trên trường quốc tế.