Đêm dừng chân bên ngọn núi Đông Khê

Trên đường di chuyển chỉ đạo Chiến dịch Biên giới năm 1950, đoàn công tác của Bác Hồ ghé vào nghỉ chân tại một ngôi nhà sàn nhỏ thuộc huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Đúng lúc ấy, bé Phấn – một em nhỏ người Nùng – đang quẩy đôi bảng nước nặng từ dưới suối đi lên. Nhìn thấy một cụ già có đôi mắt sáng và chòm râu bạc phơ bước tới gần, em thoáng ngỡ ngàng vì cảm thấy gương mặt cụ sao mà thân quen đến thế.

Gạt đi sự lạ lẫm ban đầu, Cụ già ân cần đỡ lấy vai em và hỏi thăm tình hình gia đình. Qua cuộc trò chuyện mộc mạc, Cụ biết được bố Phấn đang đi dân công hỏa tuyến, còn em ở nhà giúp mẹ gánh vác việc nhà. Khi Cụ hỏi về mục đích của việc đi dân công, cậu bé Nùng dồn hết sự giận dữ của tuổi thơ bị chiến tranh cướp mất trường lớp trả lời: "Đi dân công để đánh đuổi giặc Tây! Nó ác lắm, máy bay nó bắn cháy trường học của cháu mấy lần liền." Đặt bàn tay ấm áp lên vai em, Cụ già khẽ thở dài, ánh mắt đượm buồn nhìn về phía núi rừng rồi dịu dàng nói: "Nắng rồi sẽ lên, hết giặc rồi cháu sẽ lại được đến trường, không còn phải vất vả thế này nữa."

Đêm hôm đó, Cụ già lặng lẽ để lại cho em một khăn quàng cổ ấm áp cùng lọ thuốc ho quý giá trước khi tiếp tục hành quân cùng đoàn công tác lúc rạng sáng. Sáng hôm sau tỉnh dậy, thấy gian nhà trống hống, Phấn bật khóc vì tiếc nuối và nhớ thương vị khách lạ. Phải mãi đến khi chiến dịch Biên giới thắng lợi, người bố đi dân công trở về nghe con kể lại hình dáng cùng chiếc khăn quàng kỷ niệm mới ôm chẩm lấy con mà thốt lên trong niềm xúc động vỡ òa: "Chủ tịch Hồ Chí Minh đấy con ơi! Bác Hồ chứ còn ai nữa!".