Đêm gác đầu tiên trong doanh trại

Sau nhiều tuần học điều lệnh, tập bắn và huấn luyện thao trường, trung đội được phân công trực gác ban đêm.

Khi nghe đọc danh sách, đến tên Nguyễn Văn Được, tim bác đập mạnh.

Đêm ấy bác nhận ca gác từ mười giờ đến mười hai giờ.

Lâm huých vai cười:

— Anh Được nhớ đừng ngủ gật nhé, không mai cả trung đội bị phạt đấy.

Bác cười theo nhưng trong lòng hồi hộp thật sự.

Đúng giờ, bác nhận súng, đeo dây và đi ra vọng gác ở cuối doanh trại.

Trời đêm miền Trung yên tĩnh lạ thường.

Trăng non treo lơ lửng trên hàng phi lao. Gió thổi qua sân doanh trại nghe xào xạc. Xa xa, tiếng chó sủa vọng từ một xóm nhỏ.

Lần đầu tiên đứng một mình giữa đêm, bác bỗng thấy mọi thứ vừa rộng vừa lạ.

Ban ngày doanh trại ồn ào biết bao, còn lúc này chỉ còn tiếng bước chân của chính mình và tiếng kim đồng hồ trong túi áo.

Người trung đội trưởng nghiêm mà hiền dẫn bác ra vị trí rồi dặn:

— Gác không chỉ để canh doanh trại. Gác là giữ sự bình yên cho đồng đội đang ngủ. Phải tỉnh táo, phải có trách nhiệm.

Nói xong anh vỗ nhẹ vai bác rồi đi.

Bác đứng nghiêm nhìn theo, tự nhiên thấy nhiệm vụ của mình lớn hơn nhiều so với tưởng tượng.

Mười giờ đêm.

Những dãy nhà ngủ đã tắt đèn.

Bác đi chậm dọc hàng rào, mắt nhìn ra khoảng tối ngoài doanh trại. Mỗi tiếng động nhỏ cũng làm bác chú ý.

Có lúc chỉ là con mèo chạy qua.

Có lúc là cành cây va vào mái tôn.

Có lúc là tiếng gió mạnh làm lá phi lao rì rào như có người bước.

Bác siết chặt khẩu súng theo phản xạ.

Một lúc sau, từ phía bếp ăn có tiếng lạch cạch.

Tim bác đập thình thịch.

Bác bước tới, cố giữ giọng nghiêm:

— Ai đó?

Không có tiếng trả lời.

Bác tiến thêm vài bước thì thấy… một con chó đang lục nồi cơm thừa.

Bác thở phào rồi bật cười một mình.

Tiếng cười vang nhỏ trong đêm làm nỗi căng thẳng dịu đi nhiều.

Khoảng mười một giờ, trời trở lạnh hơn.

Sương bắt đầu xuống.

Bác kéo cao cổ áo, đứng tựa nhẹ vào cột vọng gác rồi nhìn lên bầu trời đầy sao.

Lúc ấy, nỗi nhớ nhà bất chợt ùa về.

Không biết giờ này mẹ đã ngủ chưa.

Không biết mái nhà tranh có còn nghe tiếng gió biển như đêm bác đi.

Bác đưa tay sờ vào túi áo, nơi vẫn giữ lá thư của mẹ.

Chỉ chạm vào tờ giấy thôi mà lòng thấy ấm hơn.

Đang mải nghĩ, bác nghe tiếng bước chân phía sau.

Quay lại, bác thấy trung đội trưởng.

Anh không nói gì, chỉ đưa cho bác chiếc ca nhôm còn ấm.

— Uống chút nước chè cho tỉnh.

Bác nhận lấy, xúc động không biết nói gì.

Anh nhìn ra sân doanh trại rồi nói nhỏ:

— Đêm đầu ai cũng thấy dài. Rồi sẽ quen thôi.

Hai thầy trò đứng im một lúc giữa đêm yên tĩnh.

Đúng mười hai giờ, người nhận ca đến.

Bác bàn giao súng và vị trí gác xong mà thấy nhẹ cả người, như vừa hoàn thành một việc rất quan trọng.

Về phòng ngủ, anh em vẫn ngủ say.

Bác nằm xuống chiếu mà mãi chưa ngủ được.

Không phải vì sợ nữa.

Mà vì trong lòng vừa có một cảm giác mới: cảm giác mình đang được tin tưởng giao cho một phần trách nhiệm của đơn vị.

Nhiều năm sau, khi đã đứng gác giữa rừng Trường Sơn, giữa những đêm chiến trường thật sự có tiếng pháo và máy bay, bác vẫn nhớ đêm gác đầu tiên trong doanh trại.

Bởi chính từ đêm yên bình ấy, bác học được bài học đầu tiên về sự tỉnh táo, về trách nhiệm và về tình đồng đội.

Bác thường nói với con cháu:

— Người lính không chỉ trưởng thành trong trận đánh. Có khi trưởng thành từ một đêm đứng gác để người khác được ngủ yên.

Và bác hiểu rằng:

Đêm gác đầu tiên trong doanh trại không chỉ là ca trực của một tân binh. Đó là khoảnh khắc người lính trẻ bắt đầu biết đặt sự bình yên của tập thể lên trên sự thoải mái của bản thân, bắt đầu hiểu rằng trách nhiệm của người lính được xây từ những việc nhỏ nhất, trong những đêm yên tĩnh nhất.