ĐÊM GIÓ ĐỎ Ở MƯỜNG HUM

Lời kể của ông Tẩn Seo Lủ, người giữ trống bản

Người già trong bản tôi vẫn nói:
“Mường Hum yên bình là thế, nhưng đã có thời máu và lửa đi cùng nhau”.

Đó là chuyện rất xưa, khi Mường Hum còn là động, núi rừng dày như bức tường, đường đi chỉ là lối mòn cho ngựa thồ. Thổ phỉ từ phương xa thường lợi dụng đêm tối, men theo rừng già mà tràn xuống, cướp lương thực, bắt người, chiếm bản.

Tôi không tận mắt thấy, nhưng nghe cha tôi kể lại, giọng ông run lên mỗi khi nhắc đến đêm gió đỏ ấy.

Đêm đó, trời không trăng. Gió từ dãy Ky Quan San thổi xuống, rít qua mái nhà sàn nghe như tiếng hú. Chó trong bản bỗng tru lên từng hồi ngắn, rồi im bặt. Người già nghe thế liền biết: có chuyện chẳng lành.

Bất ngờ, từ phía rừng sâu, ánh lửa bùng lên. Không phải lửa bếp – mà là đuốc thổ phỉ. Tiếng chân ngựa dồn dập, tiếng hò hét lạ tai xé toạc màn đêm. Chúng chia làm nhiều ngả, ép từ đầu bản vào giữa, đúng chỗ Mường Hum – Bản giữa.

Cha tôi khi ấy còn trẻ, đang ngủ thì nghe ba hồi trống báo động từ nhà già làng. Trống dồn, gấp, nặng như đá lăn. Cả bản bừng tỉnh.

“Thổ phỉ vào bản rồi!”

Người lớn kéo trẻ con chạy lên sườn núi. Phụ nữ giấu thóc vào hốc đá. Trai bản cầm dao quắm, nỏ tre, tụ lại sau những tảng đá lớn. Không ai nói nhiều, chỉ nhìn nhau bằng ánh mắt cứng như thép.

Thổ phỉ tràn vào, đốt một góc bản để uy hiếp. Lửa đỏ rực soi rõ mặt chúng, mắt trợn, răng nghiến, tiếng cười lạnh tanh. Chúng tưởng bản làng sẽ tan vỡ trong sợ hãi.

Nhưng chúng không biết rằng người Mường Hum quen sống với núi, và núi không bao giờ phản bội người.

Từ trên cao, trai bản bắn tên xuống. Không nhiều, nhưng chính xác. Đá từ sườn núi lăn xuống như sấm. Tiếng tù và vang lên, dội vào vách núi, làm âm thanh nhân lên gấp bội. Thổ phỉ hoảng loạn, không phân biệt được đâu là người, đâu là núi.

Cuộc giằng co kéo dài đến gần sáng. Khi sương xuống dày, thổ phỉ bắt đầu rút. Trước khi đi, chúng ném lại vài bó đuốc, nhưng lửa không lan xa. Sương núi và đất ẩm đã dập tắt chúng.

Khi trời hửng sáng, Mường Hum còn nguyên. Một vài mái nhà sém khói, nhưng bản không mất, người không tan.

Cha tôi nói, sau đêm ấy, già làng đứng giữa bản, giọng trầm nhưng chắc:
“Đất này ở giữa, nên nếu mình yếu, cả vùng sẽ ngã. Từ nay, Mường Hum không chỉ là bản ở giữa, mà là bản giữ”.

Từ đó, mỗi khi gió rít qua núi trong đêm, người Mường Hum không còn sợ. Vì họ biết:
Bản từng đứng vững giữa lửa đỏ, thì sẽ không dễ bị khuất phục bởi bóng tối.