Đêm Hà Nội Rực Lửa

Lật mở những trang sử oanh liệt của Thủ đô Hà Nội trong Chiến dịch 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không" mùa đông năm 1972, thế hệ trẻ chúng tôi chưa bao giờ nguôi xúc động trước hình ảnh những người nữ tự vệ áo xanh kiên cường bám trụ trên các trận địa pháo. Giữa ngút ngàn khói bom B-52 và ánh lửa phòng không rực trời, hình ảnh chị Phạm Thị Viễn — người con gái 21 tuổi của Nhà máy Cơ khí Mai Động — với chiếc khăn tang trắng chít trên đầu, lặng lẽ nhưng đàng hoàng điều khiển mâm pháo cao xạ hạ gục siêu máy bay F-111 của Mỹ, đã trở thành một biểu tượng bất tử cho ý chí quật cường của mảnh đất Thăng Long - Hà Nội.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình lao động giàu truyền thống tại Hà Nội, Phạm Thị Viễn bước vào tuổi mười tám, đôi mươi với những hoài bão trong sáng của một nữ công nhân cơ khí. Khi đế quốc Mỹ mở chiến dịch tập kích đường không chiến lược "Linebacker II" hòng đưa miền Bắc trở lại "thời kỳ đồ đá", Hà Nội trở thành mục tiêu tàn phá khốc liệt nhất. Đêm 21, rạng sáng ngày 22 tháng 12 năm 1972, một trận đợt rải bom B-52 tàn bạo đã trút xuống khu vực An Dương, cướp đi người cha thân yêu của chị Viễn. Mất mát chồng chất khi trước đó không lâu, người mẹ kính yêu cũng đã qua đời vì bom đạn kẻ thù.

Đặt mình vào vị trí của một người trẻ hôm nay, khi đứng trước nỗi đau thương tột cùng ấy — mất cả cha lẫn mẹ chỉ trong chớp mắt —, chúng tôi mới cảm nhận hết sự ngạt thở của ranh giới gục ngã hay đứng dậy. Nhưng chị Phạm Thị Viễn đã không gục ngã. Người nữ tự vệ 21 tuổi ấy gạt nước mắt, nén đau thương xé lòng vào trong, chít vội dải khăn tang trắng lên đầu rồi lập tức chạy thẳng ra trận địa pháo cao xạ 14,5mm của Nhà máy Cơ khí Mai Động đặt tại trận địa Vân Đồn (ven sông Hồng).

Đêm 22 tháng 12 năm 1972, không quân Mỹ tung loại máy bay chiến thuật hiện đại bậc nhất thời bấy giờ là "cánh cụp cánh xòe" F-111 — cỗ máy chiến tranh có khả năng bay bám địa hình ở độ cao cực thấp, luồn lách qua hệ thống ra-đa để tập kích bất ngờ vào các mục tiêu nội thành. Bầu trời Hà Nội đung đung tiếng động cơ xé gió. Giữa làn khói bom khét lẹt và tiếng nổ rung chuyển đất trời, trên đỉnh công sự trống trải, chị Phạm Thị Viễn cùng đội tự vệ nhà máy vẫn bình tĩnh bám trận địa.

Với vành khăn tang trắng nổi bật trong đêm đen rực lửa, chị Viễn căng mắt theo dõi từng vệt sáng trên không trung. Bằng đôi bàn tay chai sần của người thợ cơ khí và một thần kinh thép, chị nhanh chóng lấy đường ngắm, cùng đồng đội nhả những loạt đạn pháo 14,5mm đỏ rực vút lên không trung. Khẩu pháo của nữ tự vệ Mai Động đã quật ngã tại chỗ chiếc "cánh cụp cánh xòe" F-111 Mỹ khi nó chưa kịp cắt bom down mục tiêu.

Chiến công xuất thần ấy không chỉ đập tan sự kiêu ngạo của Không quân Hoa Kỳ mà còn thổi bùng ngọn lửa phẫn uất, quyết chiến quyết thắng cho toàn thể quân dân Thủ đô. Hình ảnh cô gái tự vệ Hà Nội đầu chít khăn tang, hiên ngang bên mâm pháo đã đi vào thơ ca, hội họa và báo chí quốc tế như một minh chứng sống động cho câu nói: "Hà Nội có thể bị tàn phá, nhưng con người Hà Nội không bao giờ chịu khuất phục!".

Nghĩ về chị Phạm Thị Viễn, đoàn viên thanh niên hôm nay cảm nhận được trọn vẹn sức mạnh của lý tưởng sống và bản lĩnh Việt Nam. Chị đã dạy cho chúng tôi bài học về cách biến đau thương thành hành động, biến sự mất mát cá nhân thành sức mạnh cống hiến cho cộng đồng và Tổ quốc. Tấm gương của chị mãi là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ vững vàng bước qua mọi thử thách trong thời đại mới.