Đêm hành quân trên dãy Trường Sơn
Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, hàng vạn bộ đội và thanh niên xung phong đã hành quân dọc theo dãy Trường Sơn để vào chiến trường miền Nam. Con đường mòn Hồ Chí Minh khi ấy không chỉ là tuyến vận chuyển chiến lược mà còn là nơi thử thách ý chí và sức chịu đựng của từng người lính.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn T., quê ở Nghệ An, nhớ lại đêm đầu tiên ông đặt chân vào Trường Sơn. Rừng tối đến mức người đi trước chỉ cách vài bước chân đã không còn nhìn thấy rõ. Mỗi chiến sĩ đeo sau lưng ba lô nặng trĩu, trong đó có gạo, đạn, võng, tăng và cả những lá thư chưa kịp gửi về quê.
Để tránh máy bay trinh sát và ném bom của Mỹ, các đơn vị thường hành quân vào ban đêm. Ban ngày, họ ẩn mình trong rừng sâu, mắc võng dưới tán cây rậm rạp và tuyệt đối giữ im lặng. Chỉ cần một tiếng động lớn hay một làn khói bếp bốc lên, máy bay trinh sát có thể phát hiện và dẫn bom tới ngay lập tức.
Đêm hành quân bắt đầu khi ánh hoàng hôn vừa tắt. Cả đoàn người nối đuôi nhau đi thành hàng một trên con đường mòn trơn trượt vì mưa rừng. Ánh đom đóm lập lòe và những mảnh trăng lọt qua tán lá là nguồn sáng hiếm hoi giúp họ định hướng. Người đi đầu cầm la bàn và thuộc lòng từng đoạn đường, từng con suối, từng khúc cua nguy hiểm.
Nguyễn Văn T. kể rằng khó khăn lớn nhất không phải là mang vác nặng hay đi đường dài, mà là nỗi sợ bom đạn bất ngờ. Nhiều đêm, khi đoàn quân vừa băng qua một con suối, tiếng máy bay phản lực đã rít lên trên đầu. Cả đơn vị lập tức tản ra, lao vào các hốc đá hoặc nằm ép sát xuống đất. Chỉ vài giây sau, bom nổ dồn dập, đất đá và cây cối đổ sập xung quanh.
Có lần, đơn vị ông phải dừng lại giữa rừng suốt hai ngày vì máy bay Mỹ đánh phá liên tục khu vực phía trước. Lương thực cạn dần, mỗi người chỉ còn lại một nắm gạo rang và vài viên muối. Họ chia nhau từng ngụm nước suối, động viên nhau cố gắng chờ thời cơ để tiếp tục hành quân.
Những đêm dài trên Trường Sơn cũng là nơi tình đồng đội được thử thách và bồi đắp. Khi một người bị sốt rét hoặc kiệt sức, những người còn lại thay nhau mang hộ ba lô, dìu bạn vượt qua những con dốc trơn trượt. Không ai bị bỏ lại phía sau, dù hành trình có kéo dài thêm bao lâu đi nữa.
Sau nhiều tháng hành quân, khi đặt chân tới các trạm giao liên gần chiến trường miền Nam, nhiều chiến sĩ mới nhận ra mình đã đi hàng nghìn kilômét qua núi rừng mà gần như không có khái niệm rõ ràng về thời gian. Những ngày tháng trên Trường Sơn hòa vào nhau thành một chuỗi ký ức mệt mỏi nhưng cũng đầy tự hào.
Nhiều năm sau, mỗi khi được hỏi về quãng đời lính, Nguyễn Văn T. nói rằng điều ông nhớ nhất không phải là những trận đánh lớn, mà là những đêm hành quân lặng lẽ trên dãy Trường Sơn – nơi ông và đồng đội đã học cách vượt qua nỗi sợ hãi, đói rét và cô đơn để hoàn thành nhiệm vụ.
Con đường Trường Sơn ngày nay đã trở thành quốc lộ và tuyến du lịch lịch sử, nhưng đối với những cựu binh từng đi qua nó trong chiến tranh, mỗi khúc cua, mỗi con dốc vẫn gợi lại hình ảnh của một thời tuổi trẻ đã gửi lại giữa đại ngàn.


