Đêm kéo pháo và câu hỏi cuối cùng

Đêm 1-2-1954, những người lính pháo binh đang kéo pháo ra khỏi trận địa Điện Biên Phủ.

Đường núi hẹp.

Một bên là vách.

Một bên là vực.

Khẩu pháo nặng hơn hai tấn được những người lính giữ bằng dây tời.

Tô Vĩnh Diện khi đó là Khẩu đội trưởng pháo cao xạ.

Khi đoàn kéo pháo đến Dốc Chuối, dây tời bất ngờ bị đứt.

Khẩu pháo bắt đầu trôi.

Một pháo thủ bị càng pháo hất xuống vực.

Nếu khẩu pháo tiếp tục lao xuống, toàn bộ vũ khí có thể bị mất.

Tô Vĩnh Diện cố điều khiển càng pháo để hướng khẩu pháo vào vách núi.

Khẩu pháo dừng lại.

Nhưng ông bị bánh pháo đè lên người.

Đồng đội chạy đến cứu.

Tô Vĩnh Diện bị thương rất nặng và không qua khỏi.

Ông hy sinh khi mới 30 tuổi.

Câu chuyện ấy xảy ra trước khi Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn.

Trong những ngày sau đó, khẩu pháo được giữ lại tiếp tục cùng đơn vị chiến đấu.

Còn Tô Vĩnh Diện được đồng đội an táng giữa núi rừng.

Nhiều năm sau, con đường kéo pháo trở thành một di tích.

Khách đến Điện Biên có thể đi qua con đường ấy.

Nhưng vào đêm tháng 2 năm 1954, đó chỉ là một con đường tối, trơn và rất nguy hiểm.

Trên con đường ấy, một người lính đã lựa chọn giữ lại khẩu pháo của đơn vị bằng chính mạng sống của mình.

Tên ông là Tô Vĩnh Diện.