Đêm Không Đèn Trên Trường Sơn – Ký Ức Của Tư Lệnh Đồng Sỹ Nguyên
Cuối năm 1968, giữa lúc chiến trường Khu 5 cần gấp vũ khí, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên nhận điện khẩn phải đưa đoàn xe vượt trọng điểm trong đêm. Dưới mưa bom bão đạn của máy bay Mỹ, những "phi công mặt đất" lái xe không đèn pha, chỉ một vệt sáng nhỏ từ đèn gầm. Công binh lao ra lấp hố bom trong bóng tối, có người ngã xuống ngay trên mặt đường. Hàng nghìn chuyến xe đã vượt Trường Sơn, góp phần làm nên sức mạnh cho các chiến dịch lớn.
Cuối năm 1968, sau đợt một của cuộc Tổng tiến công Mậu Thân, chiến trường Khu 5 cần gấp vũ khí và đạn dược. Tại Sở chỉ huy tiền phương, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên nhận điện khẩn: phải đưa bằng được đoàn xe vượt trọng điểm Binh trạm 14 trong đêm – nơi được mệnh danh là "yết hầu" của tuyến đường Trường Sơn. Máy bay Mỹ đánh phá ngày đêm, AC-130 rải đạn như mưa, hố bom chồng lên hố bom. 19 giờ, đoàn xe lên đường trong bóng tối đặc quánh. Không đèn pha, không ánh sáng, chỉ một vệt đèn gầm nhỏ xíu sát mặt đất. Các lái xe được gọi là "phi công mặt đất", căng mắt nhìn vệt bánh phía trước. 22 giờ, khi tới cua chữ A – nơi máy bay Mỹ thường phục kích – pháo sáng bắn lên, bom tọa độ trút xuống. Một chiếc xe bị sập bánh xuống hố bom. Công binh lao ra lấp hố trong bóng tối, chỉ bằng cuốc xẻng và đôi tay. Đất lấp hố còn nóng khét mùi thuốc nổ. Có chiến sĩ hy sinh khi đang dùng thân mình chèn bánh cho xe vượt dốc lầy. Sau ba giờ khắc phục, đoàn xe tiếp tục tiến. Mưa rừng nặng hạt, đường nhão như bùn, phải dùng dây tời kéo từng mét. Gần sáng, đoàn xe vượt qua trọng điểm cuối cùng, vào điểm tập kết an toàn. Nhiều năm sau, Đồng Sỹ Nguyên nói: "Trường Sơn không chỉ là con đường vận tải. Đó là nơi thử thách ý chí con người. Địch có thể đánh sập một đoạn đường, nhưng không thể đánh sập được quyết tâm của chúng ta." Chính nhờ hàng nghìn đêm "không đèn" như vậy, hàng vạn tấn vũ khí, đạn dược đã vượt qua đại ngàn, tạo nên sức mạnh cho các chiến dịch lớn sau này.



