ĐÊM KHÔNG NGỦ Ở CHÙA LÀNG

Ngôi chùa nhỏ giữa làng Đồng Sơn chiều nay yên ả tiếng chuông. Ít ai biết nơi đây từng là bệnh xá dã chiến giữa những năm tháng ác liệt nhất.

Bà Trần Thị Liễu, 86 tuổi, khi xưa là dân quân kiêm hộ lý, chỉ tay lên gian chính điện:

“Hồi đó tượng Phật phải đưa tạm xuống nhà ngang. Trên ni toàn cáng thương binh… nằm ken nhau, chỗ đâu mà để gì nữa.”

Đêm ấy, pháo địch dội suốt từ chiều tới khuya. Thương binh liên tục được chuyển vào. Đất rung dưới chân. Đèn dầu lắc lư, bóng người in lên vách chùa chập chờn.

Một cậu lính rất trẻ được cáng vào, vết thương ở ngực, máu thấm đỏ băng. Cậu cố gượng ngồi dậy, nhìn quanh:

“Chị ơi… đây là chùa hả?
Em… lần đầu tiên vô chùa đó.”

Bà Liễu gật đầu:

“Ừ, chùa làng ni. Chiều chiều trước chiến tranh, tụi nhỏ hay chạy vô đây chơi.”

Cậu khẽ cười:

“Rứa cho em ở lại một đêm… Mai khỏe em đi chiến đấu tiếp.”

Nhưng bà hiểu, với vết thương ấy, tiếng “mai” chỉ là một niềm an ủi.

Khoảng gần nửa đêm, cậu gọi nhỏ:

“Chị Liễu… lại gần em chút…”

Bà cúi xuống. Giọng cậu yếu ớt:

“Nhỡ… mai em không dậy được… chị nói giùm với má em là… em chết trong chùa… có người tụng kinh cho em… Má em theo đạo Phật… chắc má em đỡ đau hơn…”

Bà nghẹn ngào:

“Ừ, chị hứa.”

Bên gian nhà ngang, thầy trụ trì ngồi tụng kinh suốt đêm, mỗi lần pháo nổ lại khựng lại, rồi tiếp tục. Ánh đèn dầu hắt lên khuôn mặt gầy, những câu kinh lẫn vào tiếng rên của thương binh.

Gần 2 giờ sáng, cậu lính trẻ buông tay, hơi thở dừng lại. Bà Liễu nhẹ nhàng kéo tấm chăn lên ngực cậu. Bên kia bờ sông, tiếng súng vẫn nổ.

Sau hòa bình, chùa được sửa sang lại. Tượng Phật trở lại chính điện. Vết tích của bệnh xá dã chiến gần như không còn. Chỉ có bà Liễu và một vài người cao tuổi là còn nhớ rất rõ: đã có một đêm như thế, giữa bom đạn, người ta vừa giành giật sự sống, vừa cố giữ một chút bình yên trong tâm bằng tiếng chuông, tiếng kinh.

Khi Đoàn phường đề xuất xây dựng “Góc ký ức thương binh” trong sân chùa, thầy trụ trì đồng ý ngay. Một tấm bia nhỏ được dựng lên, ghi:

“Tại nơi đây, đã có những người lính nhắm mắt trong tiếng chuông chùa
và trong lời hứa sẽ được kể lại với người thân.”

Trong các buổi sinh hoạt truyền thống, đoàn viên thường đưa thiếu nhi đến chùa, ngồi dưới hiên, nghe lại câu chuyện “Đêm không ngủ ở chùa làng”, để hiểu rằng có những người ra đi chỉ với một nguyện vọng rất nhỏ: được yên nghỉ trong tiếng kinh quen thuộc, để người mẹ già ở quê xa vơi đi một phần đau đớn.