"Đêm không ngủ ở Sóc Bom Bo"

Tháng 11 năm 1965.

Giữa núi rừng Bình Phước, sóc Bom Bo chìm trong màn đêm tĩnh lặng. Những mái nhà dài của đồng bào S'tiêng chỉ le lói ánh lửa bếp.

Bất chợt, tiếng chày giã gạo vang lên.

"Thình... thình... thình..."

Rồi thêm một tiếng nữa.

Chẳng mấy chốc, cả sóc như cùng hòa chung một nhịp.

Hàng chục chiếc cối gỗ cùng hoạt động. Người già, phụ nữ, thanh niên... ai cũng miệt mài giã gạo.

Không ai bảo ai.

Họ đều biết ngoài mặt trận, bộ đội đang chờ từng hạt gạo để tiếp tục chiến đấu.

Trong ánh lửa bập bùng, có cậu bé người S'tiêng mới mười ba tuổi tên Điểu Mơn.

Thấy mẹ giã gạo từ chiều đến khuya vẫn chưa nghỉ, cậu chạy đến cầm lấy chiếc chày.

Mẹ cười hiền:

• Con còn nhỏ.

Điểu Mơn lắc đầu:

• Bộ đội ngoài kia cũng có người bằng tuổi con mà.

Người mẹ lặng đi.

Bà đưa chiếc chày cho con.

Tiếng chày của cậu chưa đều, nhưng mỗi nhịp đều chứa đựng một tấm lòng son sắt với cách mạng.

Đêm ấy kéo dài đến gần sáng.

Bao gạo được chất đầy trong những chiếc gùi.

Trước khi trời hửng sáng, các đội vận chuyển lại lặng lẽ men theo đường rừng đưa lương thực đến các đơn vị.

Nhiều năm sau, khi đất nước hòa bình, Điểu Mơn đã trở thành một già làng được bà con kính trọng.

Mỗi khi kể cho con cháu nghe về những năm tháng chiến tranh, ông không nhắc đến gian khổ của mình.

Ông chỉ kể về tiếng chày.

Ông nói:

"Ngày ấy, tiếng chày không chỉ giã gạo. Tiếng chày đã giã tan cái đói, tiếp thêm sức mạnh cho bộ đội và nuôi lớn niềm tin vào ngày đất nước thống nhất."

Hôm nay, đến Sóc Bom Bo, du khách vẫn có thể nghe lại âm thanh của những chiếc chày năm xưa trong các chương trình tái hiện truyền thống.

Nhưng đối với những người từng sống qua thời hoa lửa, đó không chỉ là âm thanh.

Đó là ký ức về tình quân dân keo sơn, về sự đoàn kết của đồng bào các dân tộc và về một Bình Phước anh dũng, kiên cường.

Tiếng chày Sóc Bom Bo đã đi vào lịch sử như một bản hùng ca của lòng yêu nước, để nhắc mỗi thế hệ hôm nay rằng: khi Tổ quốc cần, mọi người dân – dù là người lính nơi tiền tuyến hay người mẹ, em nhỏ nơi hậu phương – đều góp một phần làm nên chiến thắng.