Đêm mất ngủ ở Mường Phăng và quyết định thay đổi vận mệnh Điện Biên Phủ

Tháng 1 năm 1954, núi rừng Tây Bắc chìm trong cái lạnh cắt da. Tại Sở chỉ huy chiến dịch ở Mường Phăng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đang đối mặt với một trong những thử thách lớn nhất của cuộc đời binh nghiệp.

Theo kế hoạch ban đầu, quân ta sẽ áp dụng chiến thuật "Đánh nhanh, giải quyết nhanh", dự kiến tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ trong vài ngày đêm. Pháo binh đã được kéo lên trận địa, bộ đội đã sẵn sàng nổ súng. Thế nhưng, qua theo dõi tình hình, Đại tướng nhận thấy quân Pháp đã tăng cường lực lượng phòng ngự kiên cố, không còn là trạng thái phòng ngự lâm thời nữa. Nếu đánh nhanh, quân ta sẽ gặp thương vong vô cùng lớn và khó nắm chắc phần thắng.

Trong cuốn hồi ký của mình, Đại tướng từng chia sẻ đó là những ngày tháng "đau đầu nhức óc", nhiều đêm thức trắng, trán quấn lá ngải cứu để giảm những cơn đau buốt. Một bên là quyết tâm của toàn quân đang bừng bừng khí thế, một bên là sinh mạng của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và sinh mệnh của cả cuộc kháng chiến. Lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước lúc lên đường luôn văng vẳng bên tai ông: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh".

Sáng ngày 26 tháng 1 năm 1954, sau mười một ngày đêm suy nghĩ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp triệu tập cuộc họp Đảng ủy mặt trận. Tại đây, ông đã đưa ra một quyết định lịch sử: hoãn cuộc tiến công, ra lệnh cho bộ đội trên toàn tuyến rút về vị trí tập kết, kéo pháo ra, chuyển phương châm từ "Đánh nhanh, giải quyết nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc".

Mệnh lệnh "kéo pháo ra" vang lên đã khiến bao chiến sĩ ngỡ ngàng, có những giọt nước mắt đã rơi vì tiếc nuối bao công sức đưa pháo qua đèo cao vực sâu. Nhưng với niềm tin tuyệt đối vào vị Tổng tư lệnh, toàn quân lại gồng mình kéo pháo trở ra.

Lịch sử đã chứng minh quyết định ấy là hoàn toàn sáng suốt. Bằng chiến thuật vây lấn, đào hào cắt đứt sân bay, đánh tiêu diệt từng cứ điểm, sau 56 ngày đêm khoét núi ngủ hầm, quân và dân ta đã làm nên một "Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". Quyết định tại Mường Phăng năm ấy không chỉ thể hiện tài thao lược xuất chúng mà còn cho thấy tấm lòng nhân văn, luôn trân trọng từng giọt máu của chiến sĩ của vị Đại tướng huyền thoại.