Đêm mừng chiến thắng Chương Thiện tháng 10/1971

ĐÊM MỪNG CHIẾN THẮNG CHƯƠNG THIỆN THÁNG 10 NĂM 1971

Tháng 10 năm 1971.

Sau những ngày chiến sự căng thẳng tại Chương Thiện, một buổi tiệc được tổ chức tại Câu lạc bộ Sĩ quan Sư đoàn IV Không quân để mừng chiến thắng. Buổi tiệc do Đại tá Nguyễn Huy Ánh, Tư lệnh Sư đoàn IV Không quân, tổ chức. Không khí bên trong vô cùng náo nhiệt. Những người lính vừa trải qua trận chiến ngồi bên nhau, kể lại những gì mình đã chứng kiến và trải qua.

Giữa không khí ấy có một người lại ngồi lặng.

Đó là Đại tá Không quân Nguyễn Hồng Tuyền.

Ông không hòa mình ngay vào tiếng cười nói của những người xung quanh. Trong tâm trí ông lúc ấy, chiến trường dường như lùi lại phía sau, nhường chỗ cho hình ảnh gia đình.

Ông nhớ đến người vợ tên Thúy Nga, nhớ những người con và đặc biệt nhớ cô con gái út Thiên Hương, khi ấy còn sắp đầy tháng.

Xung quanh ông là hàng trăm chiến hữu đang hào hứng nói chuyện về những trận giao tranh vừa xảy ra. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, ông có cảm giác như mình đang ngồi một mình.

Đại tá Nguyễn Huy Ánh, người ngồi cách ông không xa, nhận ra sự khác thường ấy. Ông gọi Nguyễn Hồng Tuyền và hỏi:

“Sao không ăn uống gì mà ngồi như trời trồng vậy?”

Câu hỏi ấy khiến Nguyễn Hồng Tuyền như bừng tỉnh. Ông trở lại với bàn tiệc và với những người đồng đội đang có mặt.

Nhưng đằng sau không khí của một “đêm mừng chiến thắng”, những người trực tiếp trải qua trận đánh lại có những suy nghĩ khác.

Buổi tiệc có sự hiện diện của nhiều sĩ quan cấp cao. Theo hồi ký của Nguyễn Hồng Tuyền, trong đó có Trung tướng Trần Văn Minh, Thiếu tướng Ngô Quang Trưởng, Đại tá Trần Công Liễu và Thiếu tá Lương Văn Ngọ. Đặc biệt, có Trung tá Hồ Ngọc Cẩn, người mà tác giả hồi ký nhắc đến như một nhân vật đã phối hợp với Không quân trong việc đẩy lui cuộc tấn công vào Chương Thiện.

Nguyễn Hồng Tuyền quan sát những người đang ngồi trong bữa tiệc.

Ông nhận thấy trên khuôn mặt Trung tá Hồ Ngọc Cẩn vẫn còn những nét lo âu. Thiếu tướng Ngô Quang Trưởng, theo cảm nhận của ông, cũng mang một vẻ khắc khổ rõ rệt.

Từ những ánh mắt và nét mặt ấy, Nguyễn Hồng Tuyền nhận ra rằng những người vừa bước ra khỏi trận chiến không hoàn toàn xem đây là một chiến thắng trọn vẹn.

Theo hồi ký, lực lượng phòng thủ đã đẩy lùi cuộc tấn công và phía tác giả ghi nhận hơn 300 đối phương bị tiêu diệt, cùng một số lượng lớn vũ khí bị thu giữ. Tuy nhiên, chính mức độ ác liệt của trận đánh khiến những người trong cuộc hiểu rằng kết quả ấy có được trong một tình thế hết sức căng thẳng.

Nguyễn Hồng Tuyền viết rằng lực lượng Không quân đã thực hiện gần 50 phi vụ để bảo vệ Chương Thiện. Theo lời kể của ông, bom và hỏa tiễn thậm chí còn để lại dấu vết trên các công sự phòng thủ.

Trong hồi ức của ông, điều khiến những người chỉ huy suy nghĩ không chỉ là việc giữ được vị trí phòng thủ, mà còn là câu hỏi: sau trận đánh này, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Chiến thắng trên chiến trường chưa đồng nghĩa với việc chiến tranh đã kết thúc.

Đó chính là điều khiến không khí của buổi tiệc, dù có tiếng cười và những lời chúc mừng, vẫn mang một sắc thái rất đặc biệt.

Một bữa tiệc giữa chiến trường

Sau những giờ phút căng thẳng, bữa tiệc được tổ chức với những món ăn mang đậm hương vị miền Tây Nam Bộ.

Trong hồi ký, Nguyễn Hồng Tuyền nhớ lại khá cụ thể thực đơn của đêm hôm ấy. Những món ăn được chuẩn bị rất cầu kỳ, từ gỏi ngó sen tôm thẻ, cua lột chiên giòn, chim rô-ti nước dừa, rùa rang muối cho đến canh chua cá lóc, cá rô kho tộ, tôm càng xanh rang me, vịt xào nấm, lươn um sả dừa và bò nướng lá cách.

Một bữa ăn thịnh soạn.

Một đêm được gọi là đêm mừng chiến thắng.

Nhưng với những người vừa trải qua trận đánh, những món ăn ấy không thể xóa đi những gì họ vừa chứng kiến.

Bởi chỉ trước đó không lâu, họ còn ở giữa tiếng bom đạn, những công sự phòng thủ và những cuộc giao tranh căng thẳng.

Và Nguyễn Hồng Tuyền, giữa bữa tiệc ấy, lại nhớ đến gia đình.

Có lẽ chính khoảnh khắc đó làm cho câu chuyện về đêm mừng chiến thắng trở nên đặc biệt.

Một người lính có thể vừa vui vì đơn vị vượt qua một trận đánh, vừa nhớ da diết những người thân đang ở xa.

Chiến thắng và những khoảng lặng

Nhìn lại đêm hôm ấy, điều đáng chú ý trong lời kể của Nguyễn Hồng Tuyền không phải chỉ là những con số hay diễn biến quân sự.

Đó còn là tâm trạng của con người sau chiến tranh.

Người ngoài có thể nhìn thấy một bữa tiệc, những tiếng cười, những lời chúc mừng.

Nhưng người từng trực tiếp tham gia chiến đấu lại nhìn thấy phía sau đó là những đồng đội, những trận đánh và những nguy hiểm có thể tiếp tục xảy ra.

Đối với họ, chiến thắng không phải là một dấu chấm hết.

Nó chỉ là một khoảng lặng ngắn giữa những ngày chiến đấu.

Và trong khoảng lặng đó, con người trở về với những điều bình dị nhất: một người vợ, những đứa con, một mái nhà.

Đó cũng chính là điều khiến hình ảnh Nguyễn Hồng Tuyền ngồi lặng giữa một bữa tiệc đông người trở thành chi tiết ám ảnh nhất trong câu chuyện.

Ông không chỉ là một người lính đang nhớ về trận đánh.

Ông còn là một người chồng, một người cha đang nhớ gia đình.

Lời kết

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ đêm tháng 10 năm 1971 ấy.

Những người có mặt trong bữa tiệc năm xưa đã đi qua một chặng đường lịch sử đầy biến động. Những trận đánh, những cái tên, những địa danh và những ký ức dần trở thành một phần của quá khứ.

Nhưng qua hồi ký của Đại tá Nguyễn Hồng Tuyền, đêm mừng chiến thắng Chương Thiện không chỉ hiện lên như một sự kiện quân sự.

Nó hiện lên bằng những khuôn mặt, ánh mắt, nỗi nhớ và những khoảng lặng của người lính.

Giữa tiếng cười của một bữa tiệc chiến thắng, Nguyễn Hồng Tuyền lại nhớ đến Thúy Nga và những người con, đặc biệt là cô con gái út Thiên Hương sắp đầy tháng.

Và có lẽ đó chính là hình ảnh đáng nhớ nhất:

Sau tất cả những trận chiến, điều người lính mong muốn vẫn là được trở về với gia đình.

Một đêm được gọi là “Đêm mừng chiến thắng”, nhưng trong ký ức của người kể chuyện, đó cũng là một đêm của nỗi nhớ, sự suy tư và những khoảng lặng phía sau chiến trường.