Đêm nay Bác không ngủ giữa rừng lạnh Thắt Khê

Đêm ấy, sau một chặng hành quân dài vất vả vượt đèo lội suối, đoàn cán bộ và chiến sĩ bảo vệ ghé vào nghỉ chân tại một căn lán tre nứa xơ xác bên sườn đồi. Mưa rừng rả rích trút nước không ngớt, gió lùa qua từng kẽ vách hắt hơi lạnh buốt vào tận xương tủy.

Khoảng nửa đêm về sáng, một anh đội viên bảo vệ thức giấc vì tiếng củi lách tách. Anh ngỡ ngàng nhìn thấy Bác Hồ vẫn đang ngồi trầm ngâm bên bếp lửa than hồng rực rỡ, tàn đóm bay lơ lửng. Bác ngồi lặng yên như một pho tượng đồng, hai tay chắp lại hơ trên ngọn lửa, nét mặt trĩu nặng suy tư.

Thấy Bác thức khuya, anh đội viên vội vã nhổm dậy, khẽ bước đến gần và thì thầm: — "Bác ơi, khuya lắm rồi, Bác đi ngủ đi kẻo ngày mai lại phải hành quân sớm mệt lắm ạ!" Bác quay lại, mỉm cười đôn hậu và thì thầm đáp nhỏ để không làm kinh động giấc ngủ của những người xung quanh: — "Chú cứ ngủ đi, đừng lo cho Bác. Ngày mai còn phải đi sớm đấy."

Anh đội viên vâng lời trở về chỗ nằm, nhắm mắt lại nhưng lòng bồn chồn khôn nguôi. Một lát sau, hé mắt nhìn, anh thấy Bác đứng dậy, nhẹ nhàng nhón từng bước chân không phát ra tiếng động. Bác đi đến bên từng góc phản, kéo lại tấm chăn dù dã chiến, dém từng mép chiếu bị xộc xệch cho từng chiến sĩ trẻ đang say giấc nồng. Gặp chỗ mái lán dột, nước mưa nhỏ giọt xuống vạt áo của một đồng chí liên lạc, Bác cẩn thận lấy chiếc nón mê kê chắn lên trên.

Không kìm được lòng mình, anh đội viên lần thứ hai ngồi bật dậy, nài nỉ: — "Bác ơi! Bác ngủ đi thôi Bác! Đêm sắp tàn rồi, Bác không ngủ lấy đâu ra sức khỏe để lãnh đạo chiến dịch ạ?" Lúc này, Bác nhìn thẳng vào mắt anh, giọng trầm ấm nhưng nghẹn ngào xúc động: — "Bác ngủ không an lòng chú ạ. Bác thương đoàn dân công ngoài rừng kia. Trời mưa gió dầm dề thế này, rừng thì sâu, vắt thì nhiều, họ chỉ có manh áo bạt che tạm, làm sao chịu nổi cái rét buốt của đêm đông? Càng nghĩ đến họ, Bác càng không thể nào chợp mắt được."