ĐÊM PHÁ VÒNG VÂY PHA LONG

23 giờ ngày 20 tháng 2 năm 1979

Pha Long, Mường Khương.

Đêm xuống.

Sau bốn ngày chiến đấu liên tục, những người lính trong đồn đã gần như kiệt sức.

Từ ngày 17/2, đồn Pha Long liên tục bị bao vây và tiến công. Đến ngày 20/2, quân đối phương tiếp tục dùng súng cối bắn vào đồn trong nhiều giờ rồi lợi dụng bóng tối để tiến vào. Những người lính trong đồn phải chiến đấu bằng AK, lựu đạn, có lúc giáp lá cà.

Đồn đã trở thành một vòng tròn lửa.

Bên ngoài là quân địch.

Bên trong là những người lính bị thương, những người đã chiến đấu nhiều ngày không nghỉ.

Và phía trước họ là một câu hỏi:

Nếu tiếp tục ở lại, liệu còn bao nhiêu người sống sót?

“Chúng tôi đã chiến đấu hết đạn...”

Khoảng thời gian trước đó, Thượng úy Trần Xuân Ngọc, Chính trị viên kiêm Bí thư Chi bộ Đồn Pha Long, đã gửi bức điện nổi tiếng về cấp trên:

“Một sư đoàn địch đang vây hãm đồn. Chúng tôi đã chiến đấu hết đạn. Xin vĩnh biệt các đồng chí.”

Bức điện được gửi đi lúc 11 giờ ngày 19/2/1979.

Nhìn vào câu chữ, người đọc ngày nay rất dễ nghĩ rằng đó là lời từ biệt cuối cùng.

Nhưng thực tế, những người lính Pha Long chưa chịu kết thúc cuộc chiến ở đó.

Họ vẫn tiếp tục chiến đấu.

Đêm 20/2 – quyết định sinh tử

Dưới căn hầm của đồn, một cuộc họp được tổ chức.

Trước mặt họ là một tình thế gần như không còn đường lui.

Nếu ở lại, những người bị thương có nguy cơ bị bắt hoặc hy sinh.

Nếu phá vòng vây, họ phải đưa thương binh vượt qua những vị trí mà quân địch đang kiểm soát.

Không có lựa chọn nào an toàn.

Cuối cùng, quyết định được đưa ra:

Phải phá vòng vây.

Theo tư liệu của VnExpress, vào khoảng 23 giờ ngày 20/2, Thượng úy Trần Xuân Ngọc chỉ huy 8 chiến sĩ còn khả năng chiến đấu, đưa 20 thương binh lách qua các cụm chốt của đối phương để trở về hậu cứ Suối Thầu.

Đây có lẽ là khoảnh khắc căng thẳng nhất.

Không còn là câu chuyện của một trận đánh để giữ đồn nữa.

Mà là:

Làm thế nào đưa những người đồng đội đang bị thương ra khỏi vòng vây?

Không ai được bỏ lại

Hãy thử hình dung khung cảnh lúc ấy.

Trời tối.

Địa hình núi rừng hiểm trở.

Một nhóm nhỏ những người còn khả năng chiến đấu phải vừa tìm đường, vừa bảo vệ những đồng đội bị thương.

Mỗi tiếng động đều có thể khiến cả nhóm bị phát hiện.

Mỗi ánh sáng lóe lên từ phía đối phương đều có thể là dấu hiệu nguy hiểm.

Nhưng họ vẫn đi.

Không bỏ lại những người bị thương.

Không để đồng đội ở lại phía sau.

8 người chiến đấu để mở đường cho 20 thương binh.

Đó là điều làm cho câu chuyện Pha Long trở nên đặc biệt.

Và rồi họ thoát ra...

Cuộc rút lui diễn ra trong đêm.

Những người lính Pha Long từng bước lách qua các cụm chốt của đối phương.

Không phải một cuộc tháo chạy hỗn loạn.

Mà là một cuộc phá vòng vây có tổ chức, với mục tiêu đưa lực lượng còn lại và thương binh về hậu cứ.

Cuối cùng, họ về được Suối Thầu.

Đồn Pha Long đã chiến đấu suốt 4 ngày, từ 17 đến 20/2/1979. Một nguồn tư liệu của Tiền Phong ghi nhận đồn đã trụ vững trước nhiều đợt tiến công và sau đó mới phá vòng vây rút ra; 26 chiến sĩ của đồn đã hy sinh.

Điều kỳ lạ nhất của bức điện

Bây giờ nếu quay lại tờ giấy trong bức ảnh bạn gửi, chúng ta sẽ thấy điều rất đặc biệt.

Ngày 19/2, Thượng úy Trần Xuân Ngọc viết:

“Chúng tôi đã chiến đấu hết đạn. Xin vĩnh biệt các đồng chí.”

Nhưng ngày 20/2, ông vẫn còn ở đó.

Vẫn chỉ huy.

Vẫn chiến đấu.

Và đến khoảng 23 giờ, ông cùng 8 chiến sĩ đưa 20 thương binh phá vòng vây.

Vì thế, câu:

“Xin vĩnh biệt các đồng chí”

không phải là lời kể của một người biết chắc mình sẽ sống.

Đó là lời của một người đã chuẩn bị tinh thần cho cái chết nhưng vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ.