ĐÊM RÀ PHÁ BOM MÌN TRONG RỪNG GIÁ LẠNH

Người viết nhận ra rằng trong chiến tranh, có những hiểm nguy không hiện rõ bằng tiếng súng hay khói lửa nhưng lại âm thầm đe dọa mạng sống con người từng ngày. Đối với những người lính công binh như bác Phạm Xuân Lộc, bom mìn và vật nổ sót lại luôn là thử thách nguy hiểm nhất. “Mỗi lần làm nhiệm vụ đều phải thật bình tĩnh,” bác kể chậm rãi. Những năm đầu thập niên tám mươi, khu vực biên giới phía Bắc vẫn còn rất nhiều bom mìn và vật liệu nổ nằm rải rác trong rừng núi. “Nhiều nơi dân không dám đi qua,” bác nhớ lại. Đơn vị công binh của bác thường xuyên được giao nhiệm vụ rà phá, xử lý để bảo đảm an toàn cho các tuyến hành quân và khu vực dân cư. “Công việc này nguy hiểm nhưng không ai được phép sơ suất,” bác nói chắc giọng. Người viết hình dung những người lính trẻ lặng lẽ bước giữa núi rừng biên giới, dò từng mét đất trong sự tập trung cao độ. Một kỷ niệm khiến bác nhớ mãi xảy ra vào mùa đông năm 1983 tại một khu vực rừng núi thuộc tỉnh Cao Bằng. “Hôm ấy trời rét cắt da,” bác kể. Sương mù phủ kín những triền núi từ sáng sớm. Đơn vị nhận được tin báo có khu vực nghi còn sót nhiều vật nổ gần tuyến đường tiếp tế quân sự. “Nếu không xử lý kịp sẽ rất nguy hiểm,” bác nhớ lại. Ngay trong đêm, tổ công binh của bác được lệnh lên đường làm nhiệm vụ. “Lúc chuẩn bị đi ai cũng im lặng,” bác kể. Người viết cảm nhận rõ bầu không khí căng thẳng của những người lính trước giờ thực hiện nhiệm vụ nguy hiểm. Con đường vào khu vực rà phá vô cùng khó đi. “Trời mưa phùn nên đất trơn lắm,” bác nói. Mỗi người lính mang theo dụng cụ chuyên dụng, đèn pin và tư trang cần thiết rồi lặng lẽ băng qua rừng tối. “Đi trong rừng đêm lạnh buốt,” bác kể. Tiếng gió rít qua những tán cây già cùng màn sương dày đặc khiến không gian càng thêm nặng nề. “Có lúc nghe rõ cả tiếng bước chân mình,” bác cười nhẹ. Người viết hình dung đoàn lính công binh âm thầm tiến sâu vào rừng núi giữa màn đêm giá lạnh. Khi tới nơi, cả tổ nhanh chóng triển khai nhiệm vụ. “Làm công binh phải kiên nhẫn và cực kỳ cẩn thận,” bác kể. Dưới ánh đèn pin mờ, từng người dò tìm vật nổ theo đúng quy trình kỹ thuật. “Mỗi động tác đều phải thật chậm,” bác nhớ lại. Không ai dám nói lớn vì sự tập trung lúc ấy gần như tuyệt đối. “Chỉ cần sơ ý là nguy hiểm ngay,” bác nói. Người viết cảm nhận rõ áp lực mà những người lính công binh năm ấy phải đối mặt trong từng giây phút làm nhiệm vụ. Khoảng gần nửa đêm, tổ công tác phát hiện một vật nổ nằm sâu dưới lớp đất gần tuyến đường hành quân. “Lúc đó ai cũng căng thẳng,” bác kể. Nếu không xử lý an toàn, vật nổ có thể gây nguy hiểm cho cả khu vực xung quanh. “Tôi nhớ lúc ấy tay mình lạnh toát,” bác cười nhẹ. Người lính trẻ quê Hoằng Tiến cùng đồng đội cẩn thận thực hiện từng thao tác xử lý trong màn đêm lạnh giá. “Không ai dám chủ quan,” bác nói chắc giọng. Người viết hình dung ánh đèn pin le lói giữa rừng sâu, nơi những người lính công binh đang lặng lẽ đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ sự an toàn cho đồng đội và nhân dân. Sau nhiều giờ làm việc căng thẳng, vật nổ cuối cùng cũng được xử lý an toàn. “Khi hoàn thành nhiệm vụ ai cũng thở phào,” bác kể. Nhưng cả tổ vẫn phải tiếp tục kiểm tra kỹ khu vực trước khi rời đi. “Làm công binh không được phép vội vàng,” bác nói. Đến lúc trở về đơn vị thì trời gần sáng. “Sương phủ trắng cả rừng,” bác nhớ lại. Quần áo ai cũng ướt đẫm vì mưa phùn và hơi lạnh vùng núi. “Về đến nơi mới thấy người mệt rã rời,” bác cười hiền. Người viết cảm nhận được sự gian khổ âm thầm mà những người lính công binh năm ấy đã trải qua. Điều khiến bác xúc động nhất là tình đồng đội trong những lần làm nhiệm vụ nguy hiểm. “Anh em luôn nhắc nhau phải cẩn thận,” bác kể. Có người tranh thủ đưa nhau cốc nước nóng giữa đêm lạnh. Có người âm thầm nhận phần việc khó hơn để hỗ trợ đồng đội. “Ở chiến trường mới hiểu tình đồng chí quý đến thế nào,” bác nói nhẹ nhàng. Người viết hiểu rằng chính tình đồng đội ấy đã giúp những người lính vượt qua mọi hiểm nguy của chiến tranh. Nhiều năm đã trôi qua kể từ đêm rà phá bom mìn năm ấy, nhưng mỗi khi mùa đông về, bác Phạm Xuân Lộc lại nhớ đến khu rừng lạnh giá ở Cao Bằng và những người đồng đội từng cùng mình làm nhiệm vụ trong đêm tối. “Có những ký ức không bao giờ quên được,” bác xúc động nói. Trong ký ức người cựu chiến binh già, quãng đời công binh tuy nhiều hiểm nguy nhưng cũng là quãng đời đẹp nhất của tuổi trẻ — quãng đời được sống và cống hiến hết mình cho Tổ quốc. Chiều xuống dần trên vùng biển Hoằng Tiến. Tiếng sóng biển vọng vào hiên nhà hòa cùng lời kể chậm rãi của người cựu chiến binh khiến ký ức về những đêm rà phá bom mìn nơi biên giới như hiện về rõ ràng hơn bao giờ hết. Cuối câu chuyện, bác Phạm Xuân Lộc nhẹ nhàng nói: “Người lính công binh không trực tiếp cầm súng chiến đấu nhiều như các đơn vị khác, nhưng chúng tôi luôn tự hào vì đã góp phần giữ bình yên cho đồng đội và nhân dân.”