Đếm sao để dò đường – Người thủy thủ trên những chuyến tàu không số
Cựu chiến binh Vũ Trung Tính, nguyên cán bộ Cục Quân lực (Bộ Tổng Tham mưu), từng tham gia 18 chuyến vận chuyển vũ khí vào chiến trường miền Nam trên Tàu 42 và Tàu 154 thuộc Đoàn 125, tất cả đều hoàn thành an toàn. Đặc biệt, trong chuyến đi tái mở đường sau sự kiện Vũng Rô năm 1965, ông phải dùng phương pháp hàng hải thiên văn, quan sát sao, mặt trời và mặt trăng để xác định hướng đi trong điều kiện hải đồ thiếu thốn. Với sự mưu trí, chính xác và bản lĩnh, ông cùng đồng đội đưa Tàu 42 vượt qua sự theo dõi, phong tỏa của địch, vận chuyển thành công 60 tấn hàng hóa, vũ khí vào miền Nam. Những đóng góp ấy góp phần làm nên thành công của Đường Hồ Chí Minh trên biển và trở thành ký ức hào hùng trong cuộc đời người lính biển.
Năm 1964, sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Hàng hải, Vũ Trung Tính được tuyển vào Hải quân nhờ có sức khỏe tốt và giỏi bơi lội. Ông được bổ sung về Đoàn 125 và phân công làm hàng hải số 1 trên Tàu 42, phụ trách tác nghiệp hải đồ, xử lý la bàn và các thiết bị đo thiên văn. Tháng 6-1964, ông bắt đầu chuyến đi đầu tiên trên con tàu không số, mang theo tinh thần sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ.
Từ tháng 6-1964 đến cuối năm 1970, ông cùng đồng đội thực hiện 18 chuyến vào Cà Mau, trong đó phần lớn các chuyến chở khoảng 60 tấn vũ khí, hàng hóa chi viện cho chiến trường miền Nam. Mỗi chuyến đi là một cuộc đấu trí với biển cả và kẻ thù, đòi hỏi người lính phải có bản lĩnh, kỹ năng hàng hải và tinh thần quyết tâm cao.
Đáng nhớ nhất là chuyến đi tái mở đường sau sự kiện Vũng Rô. Sau tháng 2-1965, Mỹ-ngụy tăng cường phong tỏa, kiểm soát vùng biển miền Nam khiến nhiều chuyến tàu của Đoàn 125 không thể đến đích. Đoàn 125 quyết định lựa chọn những cán bộ, chiến sĩ tinh nhuệ để tổ chức một chuyến đi đặc biệt. Vũ Trung Tính tiếp tục được giao nhiệm vụ hàng hải số 1 trên Tàu 42.
Đêm 15-10-1965, Tàu 42 cải dạng thành tàu đánh cá, rời Hải Phòng. Khó khăn lớn nhất là thiếu hải đồ chính xác vì con tàu phải đi qua những vùng biển chưa từng được khảo sát. Trong hoàn cảnh ấy, ông Tính phải dựa vào hàng hải thiên văn, quan sát các vì sao, mặt trời và mặt trăng để xác định vị trí, tính toán hướng đi. Chính vì vậy, đồng đội đặt cho ông biệt danh “người ngắm sao trời, dò đường đi”.
Trên hành trình, Tàu 42 nhiều lần đối mặt với nguy hiểm. Có lúc máy bay trinh sát của địch hoạt động trên không, tàu chiến địch bám sát trên biển. Tuy nhiên, nhờ phương án cải trang khéo léo và khả năng dẫn đường chính xác, con tàu không bị phát hiện. Đêm 24-10, sau 8 tháng những chuyến tàu từ miền Bắc vắng bóng, Tàu 42 cùng 16 thành viên đã hoàn thành nhiệm vụ lịch sử, đưa 60 tấn hàng hóa, trong đó có 4 quả thủy lôi MKB, vào chi viện cho chiến trường miền Nam.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Chuyến đi thành công không chỉ mở lại tuyến vận tải trên biển mà còn cung cấp những kinh nghiệm quý báu về hàng hải thiên văn và xử lý tình huống trên biển cho toàn Đoàn 125. Tàu 42 sau đó được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Riêng Vũ Trung Tính được công nhận là Chiến sĩ thi đua và được báo cáo điển hình tại Hội nghị mừng công của Đoàn 125.
Sau khi rời quân đội năm 1991, ông trở về quê công tác tại địa phương và sau đó nghỉ hưu với cương vị Bí thư Đảng ủy xã Hải Ninh. Ông tiếp tục dành nhiều tâm huyết kết nối, gặp gỡ và tri ân những đồng đội từng làm nhiệm vụ trên Đường Hồ Chí Minh trên biển. Hiện ông là Chủ tịch Hội truyền thống Đường Hồ Chí Minh trên biển tỉnh Thanh Hóa.
Câu chuyện của cựu chiến binh Vũ Trung Tính là minh chứng cho lòng dũng cảm, trí thông minh, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua hiểm nguy của những người lính trên các “con tàu không số”. Họ đã âm thầm vượt biển, dùng cả trí tuệ và lòng quả cảm để đưa vũ khí, hàng hóa từ hậu phương lớn miền Bắc vào chiến trường miền Nam, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh thống nhất đất nước.
