ĐÊM SAU CUỘC LOẠN – KHI BẢN TỰ KHÂU LẠI VẾT THƯƠNG

Lời kể của ông Tẩn Seo Vừ, người giữ kho thóc bản

Trận loạn qua đi, bản không ngủ lại được. Đêm ấy, dù lửa đã tắt, nhưng không ai dám thả lưng xuống sàn.

Người già ngồi quanh bếp, trai bản đứng gác, đàn bà lặng lẽ vá lại áo rách, nhặt từng hạt thóc rơi. Không ai bảo ai, mỗi người làm một việc, như thể bản tự biết cách đứng dậy.

Tôi được giao trông kho thóc chung. Mở cửa ra, thấy vài bao bị rách, thóc vương đầy nền. Tôi ngồi nhặt từng hạt, tay run vì lạnh và vì nghĩ:
“May mà thóc còn, người còn”.

Gần sáng, già làng Tẩn Chúng Sà gọi mọi người lại, nói một câu mà tôi nhớ suốt đời:
“Nhà nào cháy, bản dựng lại. Người nào sợ, bản che cho”.

Ngay buổi sáng ấy, trai bản kéo nhau đi chặt tre, đàn bà nấu cơm chung, trẻ con được đưa về một chỗ để dễ trông nom. Không có tiếng than, chỉ có tiếng búa, tiếng dao, tiếng người gọi nhau.

Đến chiều, Mường Hum lại có khói bếp bay lên. Không phải khói cháy, mà là khói sống.

Tôi nhìn làn khói mỏng bay lên trời, lòng bỗng thấy ấm:
“Bản mình, đúng là bản không chịu chết”.