Đêm Thành Lực và Hai Bàn Tay Trắng

Vào những năm đầu thế kỷ XX, đất nước Việt Nam chìm trong màn đêm u tối của ách đô hộ thực dân. Nhiều phong trào yêu nước nổ ra nhưng đều lần lượt thất bại. Chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, nỗi đau thương của nhân dân lao động, người thanh niên Nguyễn Tất Thành – khi ấy mới 21 tuổi – luôn trăn trở một câu hỏi: "Làm sao để giải phóng dân tộc, mang lại tự do cho đồng bào?"

Không chọn con đường sang Nhật Bản theo phong trào Đông Du, cũng không đi theo lối cũ của các vị tiền bối, Nguyễn Tất Thành quyết định hướng sang phương Tây – nơi có những khẩu hiệu "Tự do, Bình đẳng, Bác ái" – để tìm hiểu xem đằng sau những từ ngữ ấy thực sự có gì, rồi trở về giúp đỡ đồng bào.

Trước ngày lên đường, Nguyễn Tất Thành gặp một người bạn thân là anh Lê. Nguyễn Tất Thành rủ anh Lê cùng đi sang Pháp. Anh Lê ngạc nhiên hỏi: – Chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?

Nguyễn Tất Thành giơ hai bàn tay ra và dũng cảm đáp: – Tiền đây chứ đâu! Chúng ta sẽ làm việc. Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi.

Tuy nhiên, trước quy mô và sự mạo hiểm của chuyến đi xa, anh Lê đã không đủ can đảm tham gia.

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, tại Bến cảng Nhà Rồng (Sài Gòn), người thanh niên Nguyễn Tất Thành bước lên con tàu Amiral de Latouche-Tréville của hãng vận tải Pháp. Người xin làm phụ bếp trên tàu với tên gọi mới: Văn Ba.

Công việc trên tàu vô cùng nặng nhọc và vất vả đối với một thư sinh: từ việc rửa chảo, nhặt rau, đốt lò cho đến vác những bao hàng nặng nề dưới khoang tàu nóng bức. Mặc cho sóng gió đại dương và sự khắc nghiệt của công việc, mỗi đêm khi mọi người đã ngủ, anh Ba vẫn tranh thủ đọc sách, học ngoại ngữ và suy ngẫm về con đường phía trước.

Chuyến đi ấy đã mở đầu cho hành trình 30 năm bôn ba qua gần 30 quốc gia, qua các châu lục Á, Âu, Phi, Mỹ. Bằng đôi bàn tay lao động chân chính và một chí khí phi thường, anh thanh niên Văn Ba ngày nào đã trở thành Nguyễn Ai Quốc, và sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh – người lãnh đạo nhân dân Việt Nam giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.