ĐÊM TRỰC CHIẾN GIỮA ĐỒNG NƯỚC

Ở Nhơn Hòa Lập, có những đêm không giống bất kỳ đêm nào của đồng bằng. Đó là những đêm mà cả vùng đồng nước như không ngủ, bởi giữa rừng tràm, bến kinh và những ruộng ngập mênh mông, luôn có những người trực chiến âm thầm giữ lấy sự an toàn của cả một vùng căn cứ.

Đêm xuống rất nhanh. Không còn đường đi, không còn ranh giới rõ ràng giữa đất và trời. Mặt nước đen đặc như hòa lẫn vào bóng tối, chỉ còn lại những lối kinh quen thuộc và những vệt tràm mờ mịt che kín tầm nhìn. Trong không gian ấy, người trực chiến không đứng yên ở một vị trí cố định, mà trở thành những điểm cảnh giới trải dài, nối nhau thành một mạng lưới sống của cả vùng đất.

Họ chia nhau giữ bến kinh, giữ các lối giao liên, giữ những đoạn rạch dễ bị địch thâm nhập. Mỗi người là một mắt xích riêng lẻ, nhưng tất cả lại liên kết bằng những tín hiệu đã được quy ước từ trước: một ánh đèn che kín chỉ vừa đủ lọt ra khe sáng, một tiếng gõ nhẹ vào thân cây, hoặc đơn giản là sự im lặng kéo dài bất thường – thứ im lặng mà ai cũng hiểu là dấu hiệu của cảnh giác.

Có những đêm gió thổi mạnh qua rừng tràm, mặt nước liên tục gợn sóng, làm mọi âm thanh trở nên méo mó và khó đoán. Khi ấy, người trực chiến phải căng toàn bộ giác quan, phân biệt đâu là tiếng mái chèo quen thuộc của dân, đâu là tiếng động cơ rất nhỏ vọng từ xa, đâu là dấu hiệu bất thường đang tiến gần vào vùng căn cứ.

Khi có tình huống, không có tiếng hô lớn. Không có sự náo động. Chỉ một tín hiệu ngắn được phát ra, rồi lan dần qua từng chốt như một làn sóng vô hình: bến kinh siết lại cảnh giới, xuồng giao liên đổi hướng, người dân rút về những lối an toàn đã được chuẩn bị từ trước. Tất cả diễn ra nhanh, chính xác, nhưng không hỗn loạn – như thể cả vùng đất đã quen với việc sống trong trạng thái cảnh giới.

Có những khoảnh khắc căng thẳng đến nghẹt thở. Ánh đuốc từ xa quét ngang mặt nước, phản chiếu lên từng bụi tràm như những vệt sáng cắt vào bóng tối. Người trực chiến khi ấy có thể nằm im giữa bùn nước, hoặc ép sát vào thân cây, không được phép phát ra bất kỳ âm thanh nào. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng đủ làm lộ cả tuyến phía sau, kéo theo nguy cơ cho cả vùng căn cứ.

Nhưng khi nguy hiểm qua đi, mọi thứ lại trở về với sự tĩnh lặng vốn có của Đồng Tháp Mười. Rừng tràm đứng yên như chưa từng chuyển động, mặt nước phẳng lặng trở lại, và những người trực chiến lại tiếp tục nhiệm vụ của mình – lặng lẽ, bền bỉ, như một phần tự nhiên của vùng đất này.

Không ai ghi tên họ trong những bản thống kê lớn. Nhưng chính họ là những người giữ cho con đường giao liên không bị đứt đoạn, giữ cho bến kinh không bị phá vỡ, và giữ cho cả vùng căn cứ có thể tồn tại giữa vòng vây khắc nghiệt.

Ngày nay, những đêm trực chiến ấy đã lùi xa. Nhưng ở Nhơn Hòa Lập, mỗi khi gió thổi qua rừng tràm và mặt nước chìm sâu trong tĩnh lặng, người ta vẫn có thể hình dung ra một thời đã qua – nơi cả đồng nước trở thành chiến tuyến, và những con người bình dị đã giữ nó bằng sự tỉnh thức kéo dài suốt những đêm không ngủ./.