ĐÊM TRƯỜNG SƠN KHÔNG NGỦ
Đêm Trường Sơn tĩnh lặng đến lạ.
Giữa núi rừng bạt ngàn, tiếng côn trùng hòa cùng tiếng suối chảy róc rách tạo nên một bản nhạc của đại ngàn. Nhưng đối với những người lính trên tuyến đường Trường Sơn năm ấy, màn đêm chưa bao giờ là khoảng thời gian để nghỉ ngơi. Khi ánh mặt trời khuất sau những dãy núi, cũng là lúc những đoàn xe vận tải bắt đầu lăn bánh, những tổ giao liên lên đường và những chiến sĩ công binh lại miệt mài san lấp hố bom, mở đường cho đoàn quân tiến về phía trước.
Ở Binh trạm 32, chiến sĩ lái xe Nguyễn Đức Thành vừa kiểm tra lại chiếc xe vận tải của mình. Anh năm nay hai mươi bốn tuổi, quê ở Thái Bình. Trước khi nhập ngũ, Thành từng là người lái máy cày cho hợp tác xã. Không ai nghĩ rằng chàng trai quen với những cánh đồng lúa ấy sau này lại trở thành người lái xe trên con đường được mệnh danh là "tuyến lửa".
Đồng đội thường nói vui:
Xe của Thành như có mắt. Đêm tối mấy cũng không lạc đường.
Thành chỉ cười:
Không phải xe có mắt đâu. Là mình nhớ từng khúc cua, từng con dốc của Trường Sơn.
Quả thật, sau hàng trăm chuyến xe, anh thuộc từng ổ gà, từng đoạn đường bị bom cày xới, từng cây cổ thụ bên đường.
Đêm hôm ấy, đơn vị nhận lệnh vận chuyển gấp lương thực, thuốc men và đạn dược vào chiến trường miền Nam.
Đại đội trưởng căn dặn:
Chuyến này rất quan trọng. Dù có chuyện gì cũng phải đưa hàng đến nơi an toàn.
Mười chiếc xe nối đuôi nhau tiến vào màn đêm.
Đèn pha được che kín.
Chỉ còn một khe sáng nhỏ đủ để người lái nhận biết mặt đường.
Trời bất chợt đổ mưa.
Con đường đất đỏ trở nên trơn trượt.
Chiếc xe của Thành chậm rãi leo qua con dốc dài thì tiếng máy bay phản lực vang lên.
Máy bay!
Tiếng hô vừa dứt, cả đoàn xe lập tức tắt máy, ngụy trang dưới tán cây.
Chỉ ít phút sau, bom bắt đầu trút xuống.
Đất đá tung mù mịt.
Một cây lớn đổ chắn ngang đường.
Khi tiếng máy bay xa dần, mọi người nhanh chóng lao ra dọn đường.
Ai cũng hiểu rằng chỉ cần chậm một giờ, chiến trường phía trước sẽ thiếu đạn, thiếu lương thực.
Thành cùng các chiến sĩ công binh dùng rìu chặt cây, dùng xẻng xúc đất.
Mồ hôi hòa lẫn nước mưa.
Chưa đầy ba mươi phút, con đường lại được thông.
Đoàn xe tiếp tục lên đường.
Gần nửa đêm, đoàn xe đến ngầm vượt suối.
Dòng nước đang dâng cao sau cơn mưa.
Chiếc xe đầu tiên vừa qua được nửa ngầm thì bất ngờ chết máy.
Nước cuồn cuộn chảy.
Nếu không cứu kịp, cả đoàn sẽ mắc kẹt.
Không chút chần chừ, Thành nhảy xuống dòng nước lạnh buốt.
Anh cùng đồng đội buộc dây cáp vào đầu xe.
Mọi người hô vang:
Một... hai... ba... kéo!
Chiếc xe từ từ nhích lên.
Sau nhiều lần cố gắng, cuối cùng cũng thoát khỏi dòng nước.
Tiếng vỗ tay vang lên trong đêm.
Không ai kịp nghỉ.
Đoàn xe lại tiếp tục lăn bánh.
Khoảng ba giờ sáng.
Khi chỉ còn cách điểm giao hàng vài ki-lô-mét, máy bay địch bất ngờ quay lại.
Lần này chúng phát hiện đoàn xe.
Bom nổ dồn dập hai bên đường.
Một chiếc xe phía trước bốc cháy.
Thành lập tức dừng xe.
Anh cùng một số đồng đội lao đến cứu người.
Ngọn lửa bùng lên dữ dội.
Những thùng đạn có nguy cơ phát nổ bất cứ lúc nào.
Không ai bảo ai.
Từng người chuyền tay nhau đưa các thùng hàng còn nguyên vẹn sang xe khác.
Ngay khi những thùng cuối cùng được chuyển đi, chiếc xe phát nổ.
Sức ép hất mọi người ngã xuống.
May mắn không ai hy sinh.
Thành bị một mảnh kim loại sượt qua cánh tay.
Máu chảy khá nhiều.
Đồng đội bảo:
Để chúng tôi lái tiếp.
Anh lắc đầu:
Tôi còn lái được.
Chiếc xe lại nổ máy.
Tiếp tục hành trình.
Khi ánh bình minh vừa ló rạng phía chân trời, đoàn xe cũng đến nơi.
Những chiến sĩ ở tuyến trước chạy ra đón.
Một người ôm lấy Thành:
Các anh đến rồi! Chúng tôi chờ suốt đêm.
Nhìn những thùng thuốc, bao gạo và hòm đạn được chuyển xuống an toàn, Thành cảm thấy mọi gian khổ vừa trải qua đều xứng đáng.
Anh ngước nhìn bầu trời.
Mặt trời đang dần lên sau những dãy núi.
Một ngày mới lại bắt đầu.
Nhiều năm sau, trong một buổi giao lưu truyền thống tại trường trung học, Thành – khi ấy đã là một cựu chiến binh ngoài bảy mươi tuổi – được mời nói chuyện với học sinh.
Một em hỏi:
Bác ơi, điều gì làm bác nhớ nhất về Trường Sơn?
Ông mỉm cười.
Đôi mắt ánh lên niềm xúc động.
Là những đêm không ngủ.
Không phải vì chúng tôi không muốn ngủ.
Mà vì nếu chúng tôi ngủ, chiến trường sẽ thiếu đạn, thiếu thuốc, thiếu lương thực.
Mỗi chuyến xe đến đúng giờ có thể cứu sống hàng trăm đồng đội.
Đó là động lực để chúng tôi vượt qua tất cả.
Một em khác hỏi:
Bác có sợ không?
Ông im lặng vài giây rồi trả lời:
Có chứ.
Người lính nào cũng biết sợ.
Nhưng tình yêu Tổ quốc lớn hơn nỗi sợ.
Khi nghĩ đến cha mẹ, đến quê hương, đến ngày đất nước thống nhất, chúng tôi lại có thêm sức mạnh.
Cả hội trường lặng đi.
Không ai vỗ tay ngay.
Ai cũng đang suy nghĩ về những điều bình dị mà lớn lao ấy.
Buổi chiều hôm đó, các đoàn viên thanh niên cùng ông Thành đến thăm một đoạn đường Trường Sơn lịch sử đã được bảo tồn.
Con đường năm xưa giờ phủ bóng cây xanh.
Tiếng bom đã nhường chỗ cho tiếng chim hót.
Những đoàn xe hôm nay chở hàng hóa, nông sản và niềm vui của cuộc sống hòa bình.
Ông Thành cúi xuống nhặt một viên đá nhỏ ven đường.
Ông nói:
Trường Sơn ngày ấy không chỉ có bom đạn.
Nơi đây còn có tuổi trẻ, có tình đồng đội, có những giấc mơ về một Việt Nam hòa bình.
Các cháu hãy gìn giữ hòa bình ấy bằng tri thức, bằng lao động và bằng lòng yêu nước trong từng việc làm hằng ngày.
Các đoàn viên đồng thanh đáp:
Chúng cháu xin hứa!
Giữa đại ngàn, gió vẫn thổi như năm nào.
Con đường Trường Sơn vẫn lặng lẽ kéo dài về phía trước.
Chỉ có điều, hôm nay trên con đường ấy không còn những đêm hành quân dưới bom đạn. Thay vào đó là những chuyến xe mang theo khát vọng phát triển, những bước chân của thế hệ trẻ đang tiếp nối truyền thống vẻ vang của cha anh. "Đêm Trường Sơn không ngủ" đã lùi vào lịch sử, nhưng tinh thần cống hiến, ý chí vượt khó và lòng yêu nước của những người lính năm xưa sẽ mãi là ngọn lửa soi đường cho các thế hệ Việt Nam trên hành trình dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.
Thông điệp: Có những đêm không ngủ đã làm nên bình minh của dân tộc. Thế hệ trẻ hôm nay không còn phải thức trắng vì chiến tranh, nhưng hãy luôn "thức" trong ý thức trách nhiệm, tinh thần học tập, sáng tạo và cống hiến để xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ đi trước.
