ĐỀN LIỆT SỸ XÃ NAM SÁCH

Nam Sách là vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất. Trong mọi thời kỳ lịch sử, người dân nơi đây luôn có tinh thần đoàn kết, dũng cảm trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm, góp phần làm nên những trang sử hào hùng, vẻ vang của dân tộc. Phát huy truyền thống đó, trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại của đất nước và chiến tranh bảo vệ biên giới, theo tiếng gọi của Đảng, của Bác Hồ kính yêu, thấm nhuần chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” , “Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ” , hàng vạn người con quê hương Nam Sách đã gia nhập các lực lượng vũ trang và thanh niên xung phong, phục vụ chiến đấu cùng quân và dân trên mọi miền của Tổ quốc giữ vững nền độc lập chủ quyền của dân tộc. Qua các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bảo vệ Tổ quốc, huyện Nam Sách có hơn 2.800 người con đã anh dũng hy sinh, hơn 1.600 người đã để lại một phần máu thịt của mình ở các chiến trường, hơn 800 người nhiễm chất độc hoá học, 352 bà mẹ được Nhà nước phong tặng và truy tặng danh hiệu Mẹ Việt nam anh hùng; 09 cá nhân được Nhà nước phong tặng và truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Huyện Nam Sách và 05 xã trong huyện được phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Với đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của các cấp uỷ Đảng, chính quyền huyện Nam Sách với công lao, đóng góp của các anh hùng liệt sĩ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, đồng thời và đáp ứng nguyện vọng của nhân dân, các cựu chiến binh, người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ, Đền liệt sỹ huyện được xây dựng làm nơi thờ tự, tưởng niệm, ghi danh 3.568 liệt sĩ, 360 mẹ Việt Nam anh hùng (bao gồm cả liệt sỹ và mẹ Việt Nam anh hùng của 04 xã: Nam Đồng, Ái Quốc, An Châu, Thượng Đạt - năm 2007 các xã trên đã chuyển địa giới hành chính về thành phố Hải Dương).Bia tưởng niệm các liệt sỹ

Lịch sử hình thành và phát triển di tích

Công trình được khởi công ngày 13/12/1998, khánh thành ngày 27/7/1999.Trải qua nhiều lần nâng cấp, tôn tạo, gần nhất vào năm 2017, ngôi Đền hiện khá đồng bộ, khang trang, mang dấu ấn kiến trúc truyền thống, mặt tiền quay hướng Đông, tọa lạc trên khuôn viên rộng, tường bao khép kín với tổng diện tích 11.600 m2 (diện tích xây dựng là 3.678,5 m2; diện tích trồng cây là 7.921,5 m2).Từ ngoài vào là cổng tam quan, ba cửa, chồng diêm cổ các. Sau cổng là khoảng không gian rộng trồng cây xanh, dọc hai bên đường đặt các chậu tiểu cảnh dẫn vào sân đền. Trên sân, hồ bán nguyệt đặt vào vị trí trung tâm và giao thông được phân tuyến. Sau lư hương và hai cây đèn đá là Đền chính gồm ba tòa: thiêu hương 3 gian, trung từ 9 gian và hậu cung 3 gian, kết cấu khung vì bằng chất liệu bê tông cốt thép, sơn màu giả gỗ. Về ngoại thất, ba tòa nhà được thiết kế với độ cao tăng dần, tạo tổng thể công trình cân đối, hài hòa giữa các góc đao và bộ mái. Bài trí thờ tự tại đền thể hiện sự trang trọng, linh thiêng. Chính giữa tòa hậu cung đặt tượng thờ Bác Hồ, phía trước là các đồ thờ tự như bát hương, đỉnh đồng, hai bên là đôi hạc gỗ. Hệ thống xà và cột gắn các bức đại tự và các câu đối sơn son thiếp vàng, biểu thị nội dung, chủ đề, ý nghĩa, tình cảm gắn liền với công trình, như:“ Không có gì quý hơn độc lập tự do”;“Liệt sỹ lưu danh đất nước muôn đờiAnh hùng ghi dấu nhân dân vạn thuở mãi tri ân”.Ban thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Đền liệt sỹ

Tòa trung từ treo bức đại tự: “Tổ quốc ghi công” ở gian trung tâm, dọc tường các gian đặt 24 văn bia chia đều cho hai bên, mỗi bên 12 văn bia ghi danh họ tên, quê quán các liệt sỹ; phía trên là bức đại tự “Vì nước quên mình”, “Đời đời ghi nhớ”. Hai bên hồi đặt 01 văn bia ghi danh các mẹ Việt Nam anh hùng; 01 văn bia ghi danh sách liệt sỹ từ năm 1999 trở lại đây,...Tòa thiêu hương đặt 02 văn bia: “Công trạng vẻ vang” và “Vinh quang đời đời”.Phía sau Đền là hệ thống cây xanh đang đâm chồi nảy lộc tạo tạo thế dựa vững chắc cho ngôi đền thêm thâm nghiêm, cổ kính, như che chắn bảo vệ cho các linh hồn liệt sỹ đang yên nghỉ tại nơi đây.

4. Phát huy giá trị di tích để phát triển du lịch

Đền liệt sỹ Nam Sách là công trình văn hóa tâm linh; công trình “Đền ơn đáp nghĩa” của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Nam Sách để tưởng nhớ và và tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì nền độc lập của nước nhà qua các cuộc kháng chiến. Hàng năm, vào Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7), Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Nam Sáchtổ chức lễ dâng hương và thắp nến tri ân, tưởng nhớ mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng liệt sĩ tại Đền. Ngoài ra, vào các sóc, vọng, ngày lễ, ngày Tết,... Ban quản lý Đền cũng mở cửa phục vụ nhân dân và du khách đến thăm quan, dâng hoa, thắp hương kính viếng. Đền liệt sỹ huyện là địa điểm giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” , đạo lý “Ăn quả nhớ người trồng cây”, góp phần khơi dậy lòng tự hào và phát huy truyền thống cách mạng của quê hương Nam Sách anh hùng./.