Dền Thàng trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945

(Hồi ký kể bởi nhân vật: Giàng Seo Khua, người Mông ở Dền Thàng)

Tôi là Giàng Seo Khua, người Mông ở Dền Thàng, khi mùa thu năm 1945 đến thì tôi đã là một thanh niên trưởng thành. Sau những năm phong trào cách mạng âm thầm lan tỏa, lòng dân trong bản đã khác hẳn trước. Người ta không còn chỉ nói chuyện nương rẫy mà bàn nhiều đến độc lập, đến chính quyền của dân. Khi tin Nhật đầu hàng Đồng minh lan đến vùng núi, cả bản xôn xao như có gió lớn thổi qua rừng. Các cán bộ cách mạng bí mật về bản, họp dân ngay trong những đêm trăng mờ. Tôi còn nhớ rõ cảm giác hồi hộp khi lần đầu nghe nói đến việc đứng lên giành chính quyền. Dân Dền Thàng khi ấy tuy nghèo nhưng không còn sợ. Chúng tôi đã chịu áp bức quá lâu và hiểu rằng đây là thời cơ không thể bỏ lỡ. Trai bản được phân công người canh gác, người liên lạc, người chuẩn bị lương thực. Người già động viên con cháu giữ kỷ luật, không manh động. Khi lệnh khởi nghĩa truyền đến, mọi việc diễn ra nhanh chóng và dứt khoát. Bộ máy chính quyền tay sai ở địa phương tan rã trong sự cô lập. Những kẻ từng áp bức dân không còn chỗ dựa. Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy dân bản đứng thẳng lưng, nói chuyện về quyền làm chủ. Lá cờ đỏ sao vàng xuất hiện trong niềm xúc động nghẹn ngào. Người Mông, người Dao, người Kinh trong vùng cùng nhau hô vang hai tiếng độc lập. Tôi hiểu rằng từ giây phút ấy, Dền Thàng đã bước sang một trang mới. Dù còn nhiều khó khăn phía trước, nhưng dân bản tin vào chính quyền cách mạng. Cách mạng Tháng Tám không chỉ mang lại chính quyền, mà còn mang lại niềm tin cho những con người từng sống trong bóng tối. Giờ đây, khi kể lại, tôi vẫn nhớ rõ ánh mắt rạng rỡ của bà con hôm ấy. Đó là lần đầu tiên người dân Dền Thàng cảm nhận mình thực sự là chủ của mảnh đất này.