ĐÈO GIÓ NƠI TUỔI XUÂN GỬI LẠI NHỮNG CUNG ĐƯỜNG

ĐÈO GIÓ – NƠI TUỔI XUÂN GỬI LẠI NHỮNG CUNG ĐƯỜNG

Nhân vật: Ông Dương Văn Mão (tên nhân vật được thay đổi theo lời kể của nhiều cựu Thanh niên xung phong Bắc Thái để bảo đảm tính riêng tư; câu chuyện phản ánh chân thực cuộc sống của lực lượng Thanh niên xung phong tại Đèo Gió trong những năm kháng chiến chống Mỹ).

Năm sinh: 1949

Quê quán: Huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Thái (nay thuộc tỉnh Thái Nguyên).

Tham gia Thanh niên xung phong: Năm 1967.

Những người từng đi qua Đèo Gió hôm nay chỉ thấy những khúc cua uốn lượn giữa màu xanh của núi rừng. Ít ai biết rằng gần sáu mươi năm trước, nơi đây từng là một công trường đầy gian khổ, nơi biết bao thanh niên xung phong đã gửi lại tuổi trẻ của mình.

Ông Dương Văn Mão khi ấy vừa tròn mười tám tuổi.

Ngày rời quê nhập lực lượng Thanh niên xung phong, mẹ chỉ kịp gói cho ông một nắm cơm nếp và dúi vào tay chiếc khăn mùi soa đã cũ.

Bà dặn:

“Con đi giúp nước, mẹ không giữ. Chỉ mong ngày trở về còn nguyên vẹn.”

Ông cười rất tươi.

Nhưng chính ông cũng không biết ngày trở về sẽ là bao giờ.

Nhiệm vụ của đơn vị là mở đường, vận chuyển đá, san lấp sạt lở và giữ cho tuyến đường qua Đèo Gió luôn thông suốt. Đây là tuyến giao thông quan trọng để vận chuyển lương thực, vật tư lên các tỉnh miền núi và phục vụ hậu phương trong những năm chiến tranh.

Mùa mưa ở Đèo Gió vô cùng khắc nghiệt.

Có hôm vừa xúc xong một đoạn đất thì cả quả đồi lại đổ xuống.

Làm lại từ đầu.

Ngày hôm sau vẫn tiếp tục.

Điều thiếu nhất không phải là sức lực mà là lương thực.

Có những bữa ăn chỉ có cơm độn ngô với vài cọng rau rừng.

Thế nhưng mỗi khi nghe tiếng xe chở hàng vượt qua đoạn đường vừa sửa xong, ai cũng vui như chính mình vừa lập được chiến công.

Ông Mão nhớ nhất một buổi tối cuối năm 1968.

Mưa lớn kéo dài nhiều ngày khiến cả sườn núi sạt xuống, vùi kín mặt đường.

Nếu không thông đường trước sáng hôm sau, đoàn xe chở vật tư sẽ phải dừng lại.

Không ai bảo ai.

Hơn năm mươi thanh niên xung phong cầm cuốc, cầm xẻng lao vào màn đêm.

Đèn pin không đủ.

Họ đốt đuốc bằng nứa để làm ánh sáng.

Mưa làm tắt đuốc.

Lại đốt tiếp.

Suốt một đêm, không ai rời vị trí.

Đến gần sáng, con đường được mở.

Đoàn xe lăn bánh qua trong tiếng reo hò của cả đơn vị.

Ông kể:

“Lúc ấy ai cũng lấm lem bùn đất, đói và mệt rã rời. Nhưng nhìn xe đi qua, chúng tôi quên hết.”

Chiến tranh kết thúc.

Ông trở về quê hương.

Chiếc khăn mẹ đưa ngày lên đường vẫn được ông cất giữ trong chiếc hòm gỗ cũ.

Mỗi lần mở ra, ông lại nhớ đến đồng đội, nhớ tiếng cuốc bổ vào đá, nhớ những đêm thức trắng giữa Đèo Gió.

Ông thường bảo con cháu:

“Chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng. Chúng tôi chỉ làm điều mà tuổi trẻ lúc ấy ai cũng muốn làm: góp một phần sức nhỏ để đất nước được bình yên.”

Hôm nay, con đường qua Đèo Gió đã rộng hơn, đẹp hơn.

Những chuyến xe nối nhau qua lại mỗi ngày.

Ít ai biết dưới mỗi khúc cua, mỗi taluy, mỗi mét đường ấy là biết bao giọt mồ hôi của những chàng trai, cô gái Thanh niên xung phong Bắc Thái năm xưa.

Thông điệp

Lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh oanh liệt, mà còn được viết bằng những nhát cuốc, những bàn tay chai sần và những đêm trắng mở đường của lực lượng Thanh niên xung phong.

Những con đường hôm nay bình yên bởi đã có một thế hệ sẵn sàng gửi lại tuổi xuân giữa núi rừng để đất nước vững bước đi lên.