ĐÈO VĂN KHỔ – NGƯỜI CHIẾN SĨ KIÊN CƯỜNG TRÊN CHIẾN TRƯỜNG LÀO
Tác giả : Phạm Thị Phương Anh
Giai đoạn lịch sử: Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước
Sinh: 1937
Dân tộc: Thái
Quê quán: Xã Chiềng Lao, huyện Mường La, tỉnh Sơn La
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phong ngày 1/1/1967.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nhiều người con của các dân tộc Tây Bắc đã rời quê hương, gia nhập quân đội và chiến đấu trên những chiến trường đầy gian khổ. Đèo Văn Khổ, người dân tộc Thái, là một trong những chiến sĩ tiêu biểu. Cuộc đời chiến đấu của ông gắn với những năm tháng thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại chiến trường Lào.
Đèo Văn Khổ sinh năm 1937, tại xã Chiềng Lao, huyện Mường La, tỉnh Sơn La. Tháng 4 năm 1962, ông nhập ngũ và được giao nhiệm vụ ở khu vực Tây Bắc. Đến năm 1965, ông tình nguyện tham gia lực lượng quân tình nguyện Việt Nam chiến đấu tại Lào. Trong khoảng hai năm, ông tham gia 6 trận đánh, từng bước thể hiện bản lĩnh và tinh thần chiến đấu kiên cường.
Một trong những trận chiến tiêu biểu gắn với tên tuổi Đèo Văn Khổ là các trận phòng ngự Mường Ngàn. Trong điều kiện chiến đấu vô cùng khó khăn, ông không chỉ trực tiếp chiến đấu mà còn động viên đồng đội kiên quyết giữ vững trận địa. Sau mỗi đợt chiến đấu, ông cùng đồng đội rút kinh nghiệm, bổ sung phương án và chuẩn bị cho những đợt tiến công tiếp theo.
Đỉnh điểm là trận đánh ngày 19 tháng 3 năm 1966. Quân địch bắn phá dữ dội vào trận địa. Hỏa lực của đơn vị lần lượt bị phá hủy, nhiều chiến sĩ bị thương hoặc choáng váng vì bom đạn. Trong tình thế đặc biệt nguy hiểm, lực lượng còn lại rất ít. Đèo Văn Khổ cùng một chiến sĩ và bốn chiến sĩ Lào vẫn quyết tâm giữ trận địa.
Trong hoàn cảnh ấy, ông vừa chiến đấu vừa sử dụng cách nghi binh, khiến đối phương tưởng rằng lực lượng phòng thủ vẫn còn đông và mạnh. Hỏa lực của ông cùng đồng đội tiếp tục được sử dụng để áp chế quân địch. Trước sự chống trả quyết liệt, đối phương hoang mang và phải rút khỏi chiến hào, bỏ lại người chết cùng một số vũ khí. Chiến công ấy thể hiện rõ sự bình tĩnh, gan dạ và khả năng ứng biến của người chiến sĩ trong tình thế tưởng như không còn khả năng chống đỡ.
Những trận đánh trên đất Lào cũng cho thấy một khía cạnh quan trọng của cuộc kháng chiến: tình đoàn kết chiến đấu giữa quân đội và nhân dân hai nước Việt Nam – Lào. Đèo Văn Khổ đã chiến đấu cùng những người lính Lào, cùng nhau giữ trận địa trong những thời điểm hiểm nguy. Đó không chỉ là nhiệm vụ quân sự mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết quốc tế của những người lính Việt Nam trong cuộc chiến đấu chống các lực lượng xâm lược.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Với những thành tích trong chiến đấu, ngày 1 tháng 1 năm 1967, Đèo Văn Khổ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông tiếp tục phục vụ trong quân đội và đến năm 1979 giữ chức Chỉ huy trưởng Trung đoàn 754, tiếp tục tham gia nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Nhìn lại cuộc đời Đèo Văn Khổ, điều đáng nhớ không chỉ là một trận đánh cụ thể mà là tinh thần kiên cường trước hoàn cảnh khắc nghiệt. Khi lực lượng bị tổn thất, hỏa lực bị phá hủy và đối phương chiếm ưu thế, ông vẫn không nao núng. Chính sự bình tĩnh, quyết đoán và tinh thần trách nhiệm với đồng đội đã giúp ông cùng những người chiến đấu bên cạnh giữ vững trận địa.
Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Thế hệ trẻ không còn phải sống trong cảnh bom đạn như cha ông, nhưng câu chuyện về Đèo Văn Khổ vẫn mang giá trị giáo dục sâu sắc. Nó nhắc chúng ta hiểu rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ sự hy sinh và đóng góp của rất nhiều con người thuộc nhiều dân tộc khác nhau.
Đèo Văn Khổ là hình ảnh tiêu biểu của người chiến sĩ Tây Bắc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ: dũng cảm trong chiến đấu, đoàn kết với đồng đội và luôn đặt nhiệm vụ chung lên trên lợi ích cá nhân. Câu chuyện của ông vì thế không chỉ thuộc về quá khứ, mà còn là lời nhắc thế hệ hôm nay biết trân trọng độc lập, hòa bình và tình đoàn kết giữa các dân tộc.
