ĐI QUA THÁNG BẢY – TÌM VỀ NƠI KÝ ỨC CÒN NGUYÊN
ĐI QUA THÁNG BẢY – TÌM VỀ NƠI KÝ ỨC CÒN NGUYÊN
Tháng Bảy, những bước chân áo xanh lại lên đường.
Không phải để tìm kiếm điều gì xa xôi, mà để trở về với những địa chỉ rất đỗi bình dị – những mái nhà đã từng tiễn người thân ra đi và từ đó mang theo một khoảng trống không gì có thể lấp đầy.
Trong hành trình “Đền ơn đáp nghĩa – Uống nước nhớ nguồn”, chúng tôi tìm đến gia đình anh Dương Văn Toán, sinh ngày 10/3/1976, tại Tổ dân phố Khánh Chử, là thân nhân của hai liệt sĩ Dương Văn Mười và Dương Văn Nghiêng.
Cuộc gặp bắt đầu bằng một món quà tháng Bảy.
Nhưng sau món quà ấy là một câu chuyện.
Và như nhiều câu chuyện trong hành trình tri ân, câu chuyện hôm nay không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ việc nhắc lại tên của hai người đã nằm lại phía sau chiến tranh.
Dương Văn Mười.
Dương Văn Nghiêng.
Hai cái tên được nhắc lên giữa cuộc sống hôm nay.
Tôi ngồi lắng nghe và chợt nghĩ: có những cái tên nếu chỉ đọc trên một danh sách, ta có thể đi qua rất nhanh. Nhưng khi đứng trước người thân của họ, nghe câu chuyện về họ, ta mới hiểu rằng mỗi cái tên đều có một vị trí riêng trong ký ức của một gia đình.
Từ một mái nhà, nhìn về một thời đã qua
Anh Dương Văn Toán sinh năm 1976.
Anh thuộc về một thế hệ lớn lên trong những năm đất nước đã có nhiều đổi thay. Với thế hệ của anh, chiến tranh không còn là điều trực tiếp hiện hữu như đối với những người đi trước.
Nhưng trong gia đình, ký ức về những người đã hy sinh vẫn được truyền lại.
Hai cái tên Dương Văn Mười và Dương Văn Nghiêng trở thành một phần của câu chuyện gia đình.
Tôi nghĩ về điều đó rất lâu.
Bởi ký ức đôi khi không cần phải được lưu giữ bằng những điều quá lớn. Nó có thể chỉ là một cái tên được nhắc đến trong những dịp tưởng niệm, một nén hương được thắp lên, một câu chuyện được kể lại cho con cháu.
Cứ như vậy, năm tháng đi qua.
Người đã hy sinh không còn hiện diện trong đời sống thường ngày, nhưng tên tuổi và ký ức về họ vẫn được những người ở lại gìn giữ.
Đó là một cách rất lặng lẽ để lịch sử tiếp tục được truyền đi.
Khi người trẻ bước vào những câu chuyện của người đi trước
Điều tôi cảm nhận rõ nhất trong những chuyến đi tháng Bảy là khoảng cách giữa các thế hệ dường như ngắn lại.
Chúng tôi – những người trẻ khoác lên mình màu áo xanh – đến để thăm hỏi.
Nhưng sau mỗi cuộc gặp, chúng tôi lại mang về những câu chuyện.
Những câu chuyện khiến mình hiểu hơn về hai chữ “biết ơn”.
Có những hy sinh mà người hôm nay không thể tận mắt chứng kiến.
Có những năm tháng mà chúng ta chỉ có thể hình dung qua lời kể.
Có những con người mà chúng ta chưa từng gặp.
Nhưng chúng ta vẫn có thể nhớ đến họ.
Bởi lòng biết ơn không nhất thiết phải bắt đầu từ việc đã từng biết một người. Đôi khi, nó bắt đầu từ việc biết rằng người ấy đã hy sinh để đất nước có được những ngày bình yên.
Trong căn nhà của gia đình anh Toán, hai cái tên ấy khiến tôi nghĩ về một điều rất giản dị:
Có những người đã đi qua cuộc đời rất lâu, nhưng vẫn chưa bao giờ rời khỏi ký ức của gia đình mình.
Một phần quà tháng Bảy và nhiều hơn thế
Phần quà được trao tận tay anh Toán là tình cảm của tuổi trẻ gửi đến gia đình.
Giá trị vật chất có thể hữu hạn.
Nhưng ý nghĩa của một chuyến thăm lại nằm ở điều khác.
Đó là sự hiện diện.
Là lời hỏi thăm.
Là khoảnh khắc người trẻ tìm đến một gia đình có người đã hy sinh và nói với họ rằng: những mất mát ấy vẫn được nhớ đến.
Tháng Bảy vì thế không chỉ là tháng của những hoạt động tri ân.
Đó còn là tháng để mỗi người tự nhắc mình sống chậm hơn một chút, nhìn lại những gì thế hệ trước đã trải qua và biết trân trọng hơn những điều tưởng như bình thường trong cuộc sống hôm nay.
Một con đường bình yên.
Một mái nhà yên ấm.
Một buổi chiều không còn tiếng súng.
Tất cả những điều ấy, khi đặt cạnh câu chuyện của những người đã hy sinh, bỗng trở nên đáng quý hơn rất nhiều.
Câu chuyện còn lại sau chuyến đi
Khi chúng tôi rời khỏi gia đình anh Dương Văn Toán, hành trình của một chuyến thăm khép lại.
Nhưng câu chuyện thì chưa kết thúc.
Bởi hai cái tên Dương Văn Mười và Dương Văn Nghiêng vẫn còn đó.
Trong ký ức của gia đình.
Trong sự tưởng nhớ của quê hương.
Và trong hành trình của những người trẻ hôm nay.
Tôi hiểu rằng, mỗi chuyến đi tri ân đều có một điểm bắt đầu và một điểm kết thúc. Nhưng điều quan trọng nhất là những gì ở lại sau chuyến đi ấy.
Một cái tên được nhớ.
Một câu chuyện được kể.
Một thế hệ trẻ hiểu thêm về sự hy sinh của thế hệ đi trước.
Và một lời nhắc nhở rằng: hòa bình không chỉ là những ngày tháng không có chiến tranh, mà còn là thành quả được gìn giữ bằng ký ức và lòng biết ơn.
Tháng Bảy rồi sẽ qua.
Những phần quà rồi sẽ được trao hết.
Những chuyến thăm rồi sẽ kết thúc.
Nhưng hành trình tri ân sẽ không dừng lại.
Bởi chừng nào vẫn còn những người trẻ tìm về, còn những câu chuyện được kể, còn những cái tên được nhắc bằng sự trân trọng, thì ký ức về những người đã hy sinh vẫn còn một nơi để trở về.
Đi qua tháng Bảy, chúng tôi mang theo không chỉ một lời tri ân, mà còn mang theo câu chuyện về những người đã nằm lại – để biết trân trọng hơn từng ngày bình yên hôm nay.
