ĐI QUA THỜI HOA LỬA

Ông tôi tên là Lê Nam Hải, sinh năm 1955. Trong ngăn tủ gỗ cũ ở góc nhà, ông vẫn giữ một chiếc ba lô sờn quai, vài lá thư đã ngả màu thời gian và một cuốn sổ nhỏ bìa xanh. Mỗi khi tôi hỏi, ông chỉ mỉm cười hiền: “Chuyện cũ thôi mà con.” Nhưng với tôi, đó là cả một bầu trời ký ức rực lửa, là tuổi mười bảy của ông đã đi qua giữa bom đạn để giữ lấy hòa bình hôm nay.

Tháng 5 năm 1972, khi tuổi đời vừa tròn mười bảy, ông rời làng, khoác lên mình bộ quân phục còn rộng vai. Ngày lên đường, bà nội đứng tựa cửa, tay nắm chặt chiếc khăn nâu, mắt hoe đỏ. Ông đi bộ đội huấn luyện ở Hương Sơn, Hà Tĩnh. Những ngày thao trường nắng gắt, đêm rừng mưa dầm, đôi chân non trẻ phồng rộp vì hành quân, nhưng trong lòng ông, một ngọn lửa đã được thắp lên ngọn lửa của niềm tin: đất nước rồi sẽ yên bình.

Đến tháng 7, ông được phân công làm thông tin truyền đạt - người truyền tải thông điệp. Công việc tưởng chừng thầm lặng ấy lại là mạch máu của chiến trường. Tại Thành cổ Quảng Trị, nơi đất đá còn nóng hổi vì bom pháo, ông đã nhiều lần băng qua mưa đạn để mang mệnh lệnh đến kịp thời. Những con chữ trên tờ giấy mỏng manh có thể quyết định sống còn. Có đêm, pháo sáng rạch ngang bầu trời, ông ôm chặt túi tài liệu vào ngực, tim đập dồn dập, chân chạy như không chạm đất. Ông bảo, sợ chứ nhưng sợ không thắng được trách nhiệm.

Thành cổ khi ấy không chỉ là một địa danh. Đó là thử thách của lòng can đảm. Đồng đội ngã xuống, ông lau nước mắt bằng tay áo rồi lại đứng lên. Mỗi thông điệp đến nơi an toàn là thêm một lần ông thấy mình sống có ích. Giữa khói lửa, ông học được điều giản dị mà thiêng liêng: giữ trọn niềm tin cho nhau.

Tháng 4 năm 1974, ông cùng đơn vị hành quân đi dọc đất nước, tiến vào Sài Gòn. Con đường dài hun hút, đôi dép cao su mòn vẹt, bữa cơm vội giữa rừng, giấc ngủ chập chờn dưới tán cây, tất cả được gói gọn trong ý nghĩ duy nhất: ngày thắng lợi đang đến gần. Trước 30/4/1975, khi tin vui giải phóng lan khắp nẻo, ông đứng lặng người, nước mắt ứa ra. Tiếng reo hò hòa trong tiếng gió, trong nhịp tim của những người lính trẻ vừa đi qua bão lửa.

Ổn định ở miền Nam xong, ông lại quay ra Quảng Trị. Vùng đất từng hứng chịu bom đạn nay cần bàn tay dựng xây. Ông lặng lẽ góp sức, không ồn ào. Đến năm 1978, ông ra quân, trở về địa phương sinh sống. Chiến tranh khép lại, nhưng những vết thương cả hữu hình lẫn vô hình vẫn còn đó. Ông tiếp tục tham gia làm bệnh binh của quân đội xã, gắn bó với đồng đội, với công việc chăm lo, sẻ chia cho những người đã để lại một phần thân thể nơi chiến trường.

Hôm nay, ông sống bình dị tại xóm 2, thôn Vĩnh Phú, xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị. Mỗi sáng, ông quét sân, tưới mấy luống rau. Buổi chiều, ông ngồi trước hiên, kể cho lũ cháu nghe chuyện ngày xưa, kể bằng giọng trầm ấm, không bi lụy, chỉ lấp lánh niềm tự hào. Có lúc, ông mở cuốn sổ bìa xanh, đọc vài dòng ngắn ngủi: tên đồng đội, một mốc thời gian, một địa danh. Những dòng chữ nhỏ như giữ lại cả một thời đại.

Tôi hiểu rằng, sự dũng cảm của ông không chỉ nằm ở những bước chân băng qua mưa bom, mà còn ở cách ông sống sau chiến tranh nhân hậu, lặng lẽ, bền bỉ. Ngọn lửa của tuổi mười bảy năm ấy không hề tắt. Nó cháy âm ỉ trong từng việc làm tử tế, trong nụ cười hiền, trong cách ông dạy con cháu yêu nước bằng hành động, không bằng lời lớn lao.

Khi chiều xuống trên mái nhà ở tại thôn Vĩnh Phú, gió từ cánh đồng thổi mát, tôi nhìn thấy bóng ông, một người lính năm xưa đang bước chậm rãi nhưng vững vàng. Và tôi biết, hòa bình hôm nay có hình dáng của ông: Lê Nam Hải, người đã đi qua thời hoa lửa để giữ lại một trời bình yên cho thế hệ sau.

Tôi luôn khâm phục, kính trọng và luôn tự hào về người ông của tôi.