ĐI TẮM CŨNG PHẢI CÓ NGƯỜI GÁC

Trong những năm tháng chiến đấu tại Campuchia, chú Trần Văn Minh đã trải qua nhiều gian khổ và hiểm nguy. Từ những chuyến hành quân dài ngày, những lần đi trinh sát trước phum làng đến các cuộc tập kích bất ngờ của quân Pol Pot, cuộc sống của chú và đồng đội luôn gắn liền với sự cảnh giác.

Thế nhưng, có một chi tiết trong lời kể của chú khiến người nghe không khỏi suy nghĩ: ở chiến trường ấy, ngay cả việc đi tắm cũng phải có người cầm súng đứng gác.

Một sinh hoạt hết sức bình thường trong cuộc sống hằng ngày lại trở thành công việc đòi hỏi sự phối hợp và cảnh giới chặt chẽ. Bởi chỉ một phút lơ là, người lính có thể phải đối mặt với hiểm nguy.

Sau khi chuyển từ nhiệm vụ lái xe vận tải quân sự sang đơn vị chiến đấu trực tiếp, chú Minh đảm nhận công việc trinh sát tại chiến trường Campuchia. Theo lời chú, đây là địa bàn hoạt động rất phức tạp, bởi quân Pol Pot thường ẩn náu trong các phum làng, trà trộn với người dân và lợi dụng những lúc bộ đội sơ hở để bất ngờ tập kích.

Không phải lúc nào quân địch cũng xuất hiện thành đội hình rõ ràng để có thể phát hiện từ xa. Có khi chúng ẩn mình trong các khu dân cư, dưới những ngôi nhà sàn hoặc tại những vị trí thuận lợi để theo dõi hoạt động của bộ đội.

Chính vì vậy, những người lính như chú Minh luôn phải duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu, ngay cả trong thời gian nghỉ ngơi, sinh hoạt.

Theo lời kể của chú, ở chiến trường Campuchia, khẩu súng gần như không bao giờ rời khỏi người lính.

Ăn cơm cũng phải để súng bên cạnh. Đi ngủ cũng phải giữ súng trong tầm tay. Ngay cả khi đi tắm, các chiến sĩ cũng phải mang theo vũ khí để có thể ứng phó nếu tình huống bất ngờ xảy ra.

Đối với những người đã quen với cuộc sống bình thường, việc mang theo súng khi tắm rửa có thể là điều khó hình dung. Nhưng ở nơi quân địch thường xuyên rình rập, đó lại là yêu cầu cần thiết để bảo vệ tính mạng.

Chú Minh kể rằng bộ đội không bao giờ dám tùy tiện đi tắm một mình.

Mỗi khi cần tắm rửa, anh em phải đi theo nhóm, có sự phân công người làm nhiệm vụ cảnh giới. Trong khi một vài người xuống tắm, phải có hai đến ba người khác đứng gác để theo dõi tình hình xung quanh.

Những người đang tắm không thể tập trung quan sát mọi hướng, cũng khó phản ứng ngay nếu quân địch bất ngờ xuất hiện. Vì vậy, sự an toàn của họ phụ thuộc rất nhiều vào những đồng đội đang làm nhiệm vụ cảnh giới.

Đó là một sự phối hợp giản dị nhưng đặc biệt quan trọng trong đời sống chiến trường.

Người tắm phải giữ ý thức cảnh giác, còn người đứng gác phải tập trung quan sát, đề phòng những dấu hiệu bất thường. Không ai được xem việc bảo vệ đồng đội là chuyện có thể làm qua loa.

Theo lời chú Minh, quân Pol Pot thường tìm cách lợi dụng những lúc bộ đội mất cảnh giác để bất ngờ tiếp cận và sát hại. Một chiến sĩ đi lẻ hoặc tách khỏi đội hình có thể trở thành mục tiêu của chúng.

Bởi vậy, ngay cả những hoạt động sinh hoạt cá nhân cũng phải được tổ chức theo nhóm.

Điều ấy càng trở nên đáng nhớ khi đặt trong hoàn cảnh sinh hoạt đầy thiếu thốn của người lính trên đất Campuchia.

Chú Minh kể rằng có những đợt hành quân kéo dài liên tục cả tuần lễ, anh em mới có được một ngày nghỉ. Những ngày phải đi bộ nhiều, đôi chân sưng lên vì mệt mỏi. Quần áo mặc liên tục, có khi hai ngày không có điều kiện giặt giũ.

Mùa nắng, việc tìm nguồn nước phục vụ sinh hoạt gặp nhiều khó khăn. Mùa mưa, nước sông dâng cao, điều kiện di chuyển và sinh hoạt cũng trở nên bất tiện.

Sau những ngày hành quân như vậy, được tắm rửa, giặt giũ là nhu cầu rất thiết thực của mỗi người lính.

Nhưng không phải cứ tìm được nước là có thể yên tâm xuống tắm.

Ở nơi chiến trường còn nhiều nguy hiểm, việc tắm rửa phải được đặt trong điều kiện bảo đảm an toàn. Các chiến sĩ phải tính đến nguy cơ quân địch đang theo dõi hoặc có thể bất ngờ xuất hiện ở khu vực xung quanh.

Nếu mọi người cùng xuống tắm mà không có ai cảnh giới, cả nhóm sẽ rơi vào tình thế bị động khi bị tập kích.

Chính vì vậy, anh em phải phân công nhau. Người này tắm thì người kia đứng gác, bảo vệ lẫn nhau trong những sinh hoạt tưởng chừng nhỏ nhất.

Qua lời kể của chú Minh, có thể thấy cuộc sống người lính trên chiến trường Campuchia gần như không có ranh giới rõ ràng giữa thời gian chiến đấu và thời gian nghỉ ngơi.

Khi thực hiện nhiệm vụ, họ phải đối mặt với hỏa lực địch. Khi hành quân, họ phải đề phòng những cuộc phục kích bất ngờ. Đến lúc dừng chân, những nguy hiểm ấy vẫn chưa chấm dứt.

Ngay cả trong bữa ăn, giấc ngủ hay lúc tắm rửa, người lính vẫn phải nghĩ đến khả năng quân địch xuất hiện.

Đó là một trong những đặc điểm khiến cuộc sống chiến trường trở nên đặc biệt căng thẳng.

Một bữa cơm không thể hoàn toàn yên tâm đặt súng xuống. Một giấc ngủ không thể quên nhiệm vụ canh gác. Và một lần tắm cũng không thể thiếu những người đồng đội đứng bảo vệ.

Trong hoàn cảnh ấy, sự cảnh giác không chỉ là yêu cầu của nhiệm vụ quân sự, mà còn trở thành thói quen sinh hoạt hằng ngày.

Đối với chú Minh và đồng đội, việc phân công người đứng gác khi tắm còn thể hiện sự gắn bó giữa những người lính cùng đơn vị.

Trên chiến trường xa quê hương, mỗi người đều phải dựa vào đồng đội để vượt qua khó khăn và hiểm nguy.

Người cầm súng cảnh giới không chỉ đang thực hiện một nhiệm vụ được phân công, mà còn trực tiếp bảo vệ sự an toàn cho những người đang tắm. Ngược lại, khi đến lượt mình nghỉ ngơi, người lính ấy cũng cần sự bảo vệ của những đồng đội khác.

Sự phối hợp ấy diễn ra trong những công việc rất bình thường, không gắn với một trận đánh lớn hay một chiến công nổi bật.

Nhưng chính từ những việc nhỏ như vậy, tinh thần kỷ luật và trách nhiệm với đồng đội được duy trì trong từng ngày chiến đấu.

Người lính có thể mệt mỏi sau nhiều ngày hành quân, có thể mong được nghỉ ngơi hoặc tắm rửa sau những giờ chịu đựng bụi đất, mồ hôi. Thế nhưng, sự an toàn của cả nhóm vẫn phải được đặt lên trước sự thuận tiện của từng cá nhân.

Không ai được tùy tiện tách ra đi một mình.

Không ai được chủ quan cho rằng quân địch sẽ không xuất hiện trong lúc sinh hoạt.

Và không ai được quên trách nhiệm cảnh giới khi đồng đội đang ở trong tình thế khó tự bảo vệ.

Đó là những điều chú Minh và những người lính cùng đơn vị phải tuân thủ trong những năm tháng làm nhiệm vụ tại Campuchia.

Năm 1984, chú Trần Văn Minh rời quân ngũ, trở về địa phương sau nhiều năm gắn bó với chiến trường. Cuộc sống đời thường dần thay thế những ngày hành quân, trinh sát và canh gác trong sự rình rập của quân địch.

Nhưng những ký ức về điều kiện sinh hoạt năm xưa vẫn được chú nhắc lại bằng những lời kể rất mộc mạc.

Trong số đó, câu chuyện đi tắm phải có người đứng gác là một chi tiết nhỏ nhưng phản ánh rõ nét cuộc sống của người lính giữa chiến tranh.

Bởi sự khốc liệt của chiến trường không chỉ thể hiện qua những trận đánh ác liệt, những loạt đạn bất ngờ hay sự hy sinh của đồng đội. Nó còn hiện diện trong những điều tưởng chừng bình thường nhất của cuộc sống.

Một giấc ngủ phải có người canh.

Một bữa ăn phải luôn để súng bên cạnh.

Và một lần tắm cũng phải có hai, ba người cầm súng cảnh giới.

Với chú Trần Văn Minh, những năm tháng ở Campuchia là quãng đời mà sự cảnh giác luôn đi cùng từng sinh hoạt. Giữa chiến trường đầy hiểm nguy, việc người này đứng gác để người kia được tắm rửa không chỉ là biện pháp bảo đảm an toàn, mà còn là hình ảnh giản dị về tình đồng đội: những người lính luôn dựa vào nhau, bảo vệ nhau để cùng vượt qua những ngày tháng gian khổ.