Di thư của người lính

“DI THƯ CỦA NGƯỜI LÍNH”

Có những lá thư được viết bằng mực, nhưng cũng có những lá thư được viết bằng nước mắt, niềm tin và lý tưởng của một thế hệ. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những trang giấy đã ngả màu thời gian, những dòng chữ đã nhòe đi vì năm tháng và nước mắt, nhưng với bà Nguyễn Thị Tĩnh ở thôn Thịnh Hòa, xã Hoằng Lộc đó vẫn là những kỷ vật thiêng liêng nhất. Mỗi lần mở chiếc hộp nhỏ cất giữ những lá thư của chồng - liệt sĩ Công an nhân dân Hoàng Nguyên Nhung, ký ức về những năm tháng chiến tranh, về một tình yêu dang dở và một cuộc đời đợi chờ lại hiện về nguyên vẹn như mới hôm qua.
Trong căn nhà nhỏ nằm cuối con ngõ quê yên bình, tiếng trẻ nhỏ vui đùa từ nhà văn hóa thôn vẫn vang lên mỗi ngày. Cuộc sống quanh bà vẫn đầy ắp âm thanh và hơi thở của cuộc đời, nhưng ở góc sâu thẳm trong trái tim người phụ nữ ấy luôn tồn tại một khoảng trống chưa bao giờ được lấp đầy. Đó là khoảng trống mang tên Hoàng Nguyên Nhung - người chồng đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ.
Bà Tĩnh và ông Nhung đến với nhau trong những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh. Ngày ấy, bà là cán bộ Đoàn xã Hoằng Thái, còn ông là y tá trong lực lượng Công an vũ trang. Sau một thời gian tìm hiểu, yêu thương trong những lần gặp gỡ ngắn ngủi, họ nên duyên vợ chồng vào năm 1964 bằng một đám cưới giản dị như bao đôi trai gái nơi làng quê nghèo. Hạnh phúc vừa chớm nở thì Tổ quốc gọi tên, người lính trẻ lại khoác ba lô lên đường nhận nhiệm vụ. Sau ngày cưới, thời gian họ được ở bên nhau chỉ đếm bằng giờ, bằng ngày. Cuộc chia tay tưởng như tạm thời ấy lại trở thành cuộc chia ly kéo dài suốt cả một đời người.

Chiến tranh đưa ông đi hết đồn biên phòng này đến đơn vị khác, khi ở Tĩnh Gia, lúc lại ra đảo Mê hay hành quân vào chiến trường phía Nam. Trong những năm tháng ấy, giữa bom đạn ác liệt, những lá thư trở thành sợi dây duy nhất nối hậu phương với tiền tuyến. Không điện thoại, không những cuộc gặp mặt, không một tấm ảnh mới gửi về. Chỉ có những dòng chữ nắn nót trên trang giấy mỏng mang theo hơi ấm của người chồng nơi xa.
Mỗi lần nhận được thư, bà Tĩnh đều đọc đi đọc lại nhiều lần. Đọc đến thuộc lòng từng câu chữ. Đọc để biết ông vẫn khỏe mạnh. Đọc để vơi bớt nỗi nhớ. Và đọc để có thêm sức mạnh vượt qua những tháng ngày cô đơn. Những lá thư ấy theo bà đi qua tuổi trẻ, đi qua những đêm dài mất ngủ, đi qua những lúc cuộc sống chông chênh nhất.
Trong một bức thư gửi từ đơn vị, ông Nhung viết: “Em yêu ơi, thời gian qua anh rất khỏe. Tuy học luyện có mệt thật nhưng tinh thần thoải mái. Anh biết còn nhiều khó khăn, gian khổ gấp bội nhưng em hãy tin ở anh, bởi vì anh tin ở Đảng, được Đảng chăm lo nuôi dạy rất tận tình”. Lời lẽ của người lính trẻ vừa chứa đựng niềm tin son sắt vào lý tưởng cách mạng, vừa chan chứa yêu thương dành cho gia đình. Sau những dòng nói về nhiệm vụ, ông lại nhắc đến mẹ già nơi quê nhà, nhắc đến người mẹ vợ luôn yêu thương ông như con ruột, và nhắc đến người vợ trẻ đang từng ngày mỏi mắt chờ chồng. Ông viết rằng mình thương bà vì còn quá trẻ đã phải chấp nhận cuộc sống xa chồng, chấp nhận những hy sinh mà không phải người phụ nữ nào cũng đủ can đảm để gánh vác.
Có lẽ chính trong hoàn cảnh sinh tử của chiến tranh, tình yêu thương lại càng trở nên sâu sắc hơn. Mỗi lá thư ông gửi về không chỉ kể về những cuộc hành quân, những lần cứu chữa thương binh hay những ngày chiến đấu gian khổ, mà còn chứa đựng nỗi nhớ da diết dành cho mẹ, cho vợ và cho mái nhà thân yêu nơi quê hương.
Rồi một ngày, niềm vui lớn đến với đôi vợ chồng trẻ khi bà Tĩnh báo tin mình mang thai. Qua thư, bà cảm nhận được niềm hạnh phúc vô bờ của người chồng nơi chiến trường. Ông háo hức chờ ngày được gặp con. Ông tưởng tượng về đứa trẻ mang dòng máu của hai người. Ông mơ về ngày hòa bình để được trở về làm chồng, làm cha như bao người đàn ông khác.

Nhưng chiến tranh đã không cho họ cơ hội ấy. Khi đứa con còn chưa kịp chào đời, giấy báo tử của ông Nhung đã được gửi về quê nhà. Sợ người phụ nữ đang mang thai không chịu nổi cú sốc, gia đình quyết định giấu kín sự thật. Chỉ đến khi sinh con và sức khỏe dần ổn định, bà mới biết người chồng yêu thương nhất của mình đã hy sinh ở chiến trường phía Nam.
Ngày ấy, bầu trời như sụp xuống trước mắt người phụ nữ trẻ. Người cha chưa một lần được nhìn thấy mặt con. Đứa con cũng vĩnh viễn không được gọi tiếng cha. Những dự định giản dị nhất của một gia đình nhỏ bỗng trở thành điều không bao giờ thực hiện được.
Trong lá thư cuối cùng gửi về năm 1969, trước khi hy sinh, như linh cảm về một điều chẳng lành, ông Nhung viết những dòng khiến bất cứ ai đọc cũng nghẹn lòng: “Anh không muốn mẹ ta phải sống những ngày cuối đời mình bằng sự hiu quạnh, thấp thỏm lo buồn. Anh không muốn em sống lẻ loi bằng nhớ nhung, chờ đợi. Nhưng em ơi, không thể nào khác được. Người ta chỉ muốn thương yêu, nhưng làm sao chỉ có thương yêu không thôi được...”.
Chỉ một câu nói giản dị nhưng chứa đựng tất cả bi kịch và vẻ đẹp của cả một thế hệ. Họ cũng có những ước mơ bình thường như mọi người. Họ cũng muốn sống bên gia đình, muốn được yêu thương và được yêu thương. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng gác lại hạnh phúc riêng để bước vào nơi gian khổ nhất, hiểm nguy nhất.
Trong chính lá thư ấy, ông còn gửi gắm tình yêu cho đứa con chưa chào đời: “Anh mong cho con khỏe, ngoan, chóng lớn. Con ta sẽ là hình bóng của anh, động viên thường xuyên đối với em. Hình bóng của em và con sẽ luôn ở bên anh trong lúc hành quân và chiến đấu”.
Đó là những dòng chữ cuối cùng người lính gửi về. Sau ngày ông hy sinh, những lá thư cũng dừng lại mãi mãi. Không còn ai ký tên Hoàng Nguyên Nhung dưới những trang giấy quen thuộc. Không còn những lời nhắn nhủ yêu thương gửi về từ chiến trường. Không còn những lời hỏi thăm mẹ già, hỏi thăm người vợ trẻ hay đứa con chưa kịp chào đời.

Nhưng bà Tĩnh chưa bao giờ để tình yêu ấy mất đi. Bà ở vậy nuôi con khôn lớn, thay chồng chăm sóc gia đình, tiếp tục công tác và cống hiến cho địa phương. Những năm tháng khó khăn nhất, mỗi khi nhớ chồng hay cảm thấy cuộc đời quá nặng nề, bà lại lấy những lá thư ra đọc. Có những đêm, bà ôm chặt những trang giấy đã cũ vào ngực mà khóc. Nước mắt thấm vào từng dòng chữ làm mực nhòe đi theo năm tháng. Nhưng càng nhòe, những ký ức ấy lại càng hằn sâu trong trái tim người ở lại.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày người lính Hoàng Nguyên Nhung ngã xuống. Đứa con trai chưa từng được gặp cha nay đã trưởng thành. Các thế hệ con cháu tiếp tục nối bước truyền thống gia đình, công tác trong ngành Công an. Người vợ trẻ năm nào nay mái tóc đã bạc trắng, nhưng tình yêu dành cho chồng vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu.
Những lá thư cũ vẫn được bà cất giữ cẩn thận trong chiếc hộp nhỏ. Đó không chỉ là những kỷ vật của riêng một gia đình mà còn là chứng tích sống động về một thời kỳ lịch sử hào hùng, về sự hy sinh thầm lặng của biết bao người lính đã gửi tuổi xuân của mình cho đất nước. Với bà, đó không chỉ là những trang giấy cũ, mà còn là nơi lưu giữ hình bóng ông, lưu giữ hơi ấm của một tình yêu chưa bao giờ phai nhạt.
Ở tuổi xế chiều, sau bao năm tháng một mình vượt qua mất mát, điều bà mong mỏi nhất vẫn chỉ là tìm được phần mộ của ông Nhung để đưa ông trở về quê hương, về với gia đình, với những người thân đã một đời thương nhớ. Đó là mong ước giản dị của người vợ đã dành trọn tuổi xuân để chờ đợi người chồng ra đi từ những ngày đất nước còn trong khói lửa chiến tranh.
Những lá thư năm nào giờ đã bạc màu, những dòng chữ cũng dần nhòe đi theo năm tháng, nhưng tình yêu và lời hẹn trong đó vẫn còn nguyên vẹn. Bởi có những cuộc chia ly không thể đo bằng thời gian, có những người dù đã đi xa hơn nửa thế kỷ nhưng vẫn luôn hiện hữu trong trái tim của người ở lại.
Và trong căn nhà nhỏ nơi làng quê ấy, bà Tĩnh vẫn lặng lẽ gìn giữ những lá thư của người lính năm xưa như gìn giữ một phần cuộc đời mình. Để rồi mỗi lần mở ra đọc, bà lại thấy ông trở về - không phải bằng bước chân trên con đường quê quen thuộc, mà bằng từng dòng chữ yêu thương còn mãi với thời gian./.