Di tích Bộ Tổng Tham mưu ở rừng Khảu Cuối

Di tích Bộ Tổng Tham mưu ở rừng Khảu Cuối

Bộ Tổng Tham mưu (BTTM) ở rừng Khảu Cuối là nơi đặt bản doanh của cơ quan BTTM trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp...

Bộ Tổng Tham mưu (BTTM) ở rừng Khảu Cuối là nơi đặt bản doanh của cơ quan BTTM trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ngày 12-7-1999, di tích được Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch) xếp hạng theo Quyết định số 43-1999/BVHTT. Hiện nay, di tích đã được BTTM tôn tạo và lập nhà bia. Nội dung văn bia mặt trước ghi rõ: “Di tích lịch sử kháng chiến BTTM, Quân đội nhân dân Việt Nam. Nơi đây, xóm Bảo Biên 1, xã Bảo Linh, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, cơ quan BTTM Quân đội nhân dân Việt Nam đã ở và làm việc giúp Tổng Quân ủy, Bộ Tổng tư lệnh hoạch định và chỉ đạo thực hiện đường lối chủ trương, kế hoạch tác chiến và xây dựng của lực lượng vũ trang nhân dân trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1949 đến 1954”.

Ngày 19-12-1946, kháng chiến toàn quốc bùng nổ tại Hà Nội, Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái cùng với Tổng Chỉ huy Võ Nguyên Giáp hoàn thiện và phê duyệt kế hoạch tác chiến của Tư lệnh Mặt trận Hà Nội. Cuộc chiến đấu kiên cường của quân, dân Hà Nội đã kìm giữ, tiêu hao quân Pháp trong thành phố hai tháng, thêm thời gian chuẩn bị cho kháng chiến lâu dài.

Đi đôi với việc chỉ đạo bộ đội về các địa phương, thay đổi phương thức tác chiến mới của Thường vụ Trung ương Đảng và Bộ Tổng chỉ huy, BTTM tổ chức cho các cơ quan Trung ương Đảng, Chính phủ và Bộ Quốc phòng vận chuyển cơ sở vật chất kỹ thuật, kho tàng lên Căn cứ địa Việt Bắc. Trải qua gần 3 tháng vừa di chuyển cơ quan, vừa bám sát nắm diễn biến các chiến trường, toàn cơ quan BTTM đã đến vị trí tập kết cuối cùng từ quán Ông Già (nay thuộc xã Minh Tiến, huyện Đại Từ) đến Quảng Nạp (nay thuộc xã Bình Thành, huyện Định Hóa) an toàn. Sau một thời gian, BTTM chuyển nơi ở và làm việc qua các địa bàn như Quảng Nạp, Thanh Định, Bình Yên, Định Biên (Định Hóa). Đến năm 1949, BTTM đã chọn xã Bảo Linh (gần nơi ở của Bộ Tổng tư lệnh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp) đóng quân lâu dài cho đến kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tại đây, cơ quan BTTM đã ở và làm việc giúp Tổng Quân ủy, Bộ Tổng tư lệnh hoạch định và chỉ đạo thực hiện đường lối chủ trương, kế hoạch tác chiến và xây dựng của lực lượng vũ trang nhân dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1949 đến năm 1954. Cũng tại cơ quan văn phòng BTTM ở Khảu Cuối, đồng chí Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái đã lên đường đi các chiến dịch lớn như: Chiến dịch Biên Giới (1950), Trung Du (1950-1951), Hoàng Hoa Thám (1951) cho đến Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ (1954).

Cách di tích BTTM 500m về phía bắc là đồi Đỏn Mỵ, thuộc thôn Bảo Biên, địa điểm di tích cơ quan Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, nơi ở và làm việc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong những năm 1949-1954. Đây là nơi Bác Hồ, đồng chí Trường Chinh và các đồng chí trong Thường vụ Trung ương Đảng, Tổng Quân ủy thường tới họp bàn, quyết định những vấn đề quan trọng về quân sự; nơi ra đời nhiều kế hoạch, phương án tác chiến chiến dịch: Trung Du (1950-1951), Hoàng Hoa Thám (1951), Hà Nam Ninh (1951), Hòa Bình (1952), Tây Bắc (1952), Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954). Đầu năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Bảo Biên làm việc với Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nói chuyện với các chuyên gia Trung Quốc ở Nà Khoa.

Di tích BTTM ở rừng Khảu Cuối, được che phủ bởi vầu và cọ. Từ đây có thể bao quát được cả cánh đồng xóm Bảo Biên. Hai ngôi nhà lớn (ngày nay còn nền nhà đắp đất) làm bằng gỗ, tre, nứa, tường che phên, mái lợp cọ được sử dụng làm văn phòng và hội trường của BTTM. Ở hội trường này trong những năm kháng chiến, ngoài dùng làm nơi hội họp còn được dùng để chiếu các bộ phim phục vụ bộ đội và nhân dân địa phương. Xung quanh còn một số nhà, lán, hầm, hào của bộ đội bảo vệ khu căn cứ. Hiện tại, di tích giữ vị trí quan trọng trong việc giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, giúp họ nhận thức được một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, góp phần nâng cao lòng yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc. Đến với di tích, mỗi người đều mang lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ đi trước-những người đã anh dũng, kiên cường chiến đấu, hy sinh để giữ gìn độc lập cho ngày hôm nay.

Đồng chí Lường Văn Sửu, Chủ tịch UBND xã Bảo Linh, cho biết: “Bảo Linh là nơi đặt bản doanh cơ quan đầu não quân sự của Đảng ta trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược; đồng thời là nơi có vị trí rất quan trọng trong lịch sử của cuộc kháng chiến, trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Nhằm phục dựng nhà, lán, hầm, hào, bia di tích, tôn tạo đường vào…, bà con nhân dân xã nhà đã tự nguyện hiến đất và cây màu trên đất để giải phóng mặt bằng thi công các công trình. Chúng tôi luôn trân trọng, tự hào, gìn giữ và phát huy những giá trị đặc biệt này”.