Di tích lịch sử Cách mạng nhà Ông Nguyễn Ngọc Nhược

Sau Hiệp định Giơnevơ, Tỉnh ủy QN-ĐN và Tổ địch tình bố trí một số đảng viên ở lại tiếp tục hoạt động tại nội thành Đà Nẵng.

Trước khi tập kết ra Bắc, đồng chí Lê Đình Siêu, phó Ty Công an QN-ĐN bố trí đ/c Nguyễn Ngọc Định là cán bộ địch tình cảu Thành ủy Đà Nẵng về thành lập một tổ hoạt động cơ sở bí mật ở địa bàn Thạc Gián.

Tháng 11/1954, đ/c Định liên hệ với dd/c Nguyễn Ngọc Nhược và đ/c Nguyễn Văn Khôi thành lập một tổ hoạt động cơ sở bí mật của Đảng tại nhà đ/c Nhược, bầu đ/c Nhược làm tổ trưởng, nhằm giữ vững duy trì cơ sở Thạc Gián thành căn cứ quan trọng cho Đà Nẵng chờ đợi thời cơ liên hệ với Đảng cấp trên trực tiếp lãnh đạo. Mãi cho đến năm 1964, tổ này mới bắt liên lạc được với Thành ủy. Tháng 3/1965, dưới sự lãnh đạo của đ/c Phó Bí thư Hà Kỳ Ngộ triệu tập đ/c Định, đ/c Khôi, đ/c Nhược về Thanh Trung, Điện Bàn làm lễ khôi phục Đảng tịch cho từng đồng chí và thành lập Chi bộ Hoàng Văn Thụ bầu đ/c Nhược làm Bí thư. Tổ hoạt động cơ sở bí mật của Đảng là tiền thân của Chi bộ Hoàng Văn Thụ.

Chi bộ Hoàng Văn Thụ ra đời kết nạp nhiều Đảng viên, thành lập thêm một chi bộ Hoàng Văn Thụ 2 tại nhà đ/c Ngô Minh Cảnh ở Vĩnh Trung, từ đó hình thành lên Đảng ủy Hoàng Văn Thụ vào tháng 8/1966 bầu đ/c Định làm Bí thư. Đảng ủy này phụ trách cả khu Phan Thanh (khu nội thành Đà Nẵng). Đến đầu năm 1967, Thành ủy ra Quyết định thành lập Đảng ủy này thành Quận ủy lấy tên là T.7 Quận II để mở rộng địa bàn hoạt động, lãnh đạo quần chúng đấu tranh chống Mỹ xâm lược, đến Tết Mậu Thân thì cơ sở bị lộ, địch bắt đồng chí lãnh đạo này ra Côn Đảo.

Nhà ông Nguyễn Ngọc Nhược là một di tích lịch sử quan trọng nhất ở địa bàn Thạc Gián, tiêu biểu nhất của Phường, nơi đó sau ngày Hiệp định Giơnevơ ký kết, các Đảng viên trụ cột của phường biết tập hợp lại để duy trì Đảng, lập nên một tổ hoạt động cơ sở bí mật của Đảng nhằm giữ vững tinh thần duy trì cơ sở Thạc Gián thành căn cứ quan trọng của Đà Nẵng, bên cạnh đó gây nềm tin cho quần chúng nhân dân.

Tổ hoạt động cơ sở bí mật của Đảng là tiền thân của Chi bộ Hoàng Văn Thụ, Chi bộ Hoàng Văn Thụ được thành lập mang một ý nghĩa sâu sắc là một chi bộ ra đời sớm và liên tục nhất ở Đà Nẵng. Từ Chi bộ này kết nạp nhiều đảng viên hình thành nên Đảng ủy Hoàng Văn Thụ, từ dó lập nên Quận ủy (T.7 Quận II) lãnh đạo quần chúng khu Phan Thanh chống Mỹ xâm lược đến Tết Mậu Thân 1968.

Năm 1970, trong lúc ông Nhược bị đày ở Côn Đảo, căn nhà này hư hỏng nặng thì được người cháu gọi bằng chú về sửa chữa lại: mái lợp bằng tole thay mái tranh đã bị cũ mục. Đến năm 1985, ông Nhược chết thì người cháu đến ở, có sửa chữa lại cũng giống như cũ: mặt trước thì được thay bằng ván ép nhưng đã cũ và mục. Hiện nay, cháu ông đang dùng ngôi nhà buôn bán hàng tạp hóa.

Phía đông trước là lũy tre bao quanh đến năm 1983, UBND phường xin mở một con đường nên đã phá tre.

Phía sau nhà cũng có lũy tre, đến năm 1984,1985 ông Nhược nhượng lại cho chị Nhàn và ông Cù dựng nhà nên đã phá tre đi.

Nói chung, ngôi nhà trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, không bao lâu nữa sẽ hư toàn bộ vì vách bằng phên đã cũ, ván mục, sườn tre bị mọt mối ăn, tole thì quá cũ, có nhiều lỗ thủng. Bởi vậy, phải có kế hoạch trùng tu di tích sớm thì mới có thể bảo đảm việc tôn tạo bảo vệ di tích theo pháp lệnh.