Di tích lịch sử chiến thắng Giồng Thị Đam – Gò Quản Cung (phần 2)

Kết quả, trong ngày 26-9-1959, Đại đội Bảy Phú và một bộ phận Đại đội Năm Bình, với 42 tay súng, đánh liên tiếp 2 trận ở Giồng Thị Đam và Gò Quản Cung diệt 2 đại đội quân chủ lực ngụy cùng một ban chỉ huy tiểu đoàn; đánh bại cuộc hành quân cấp trung đoàn do Tư lệnh Phân khu Đồng Tháp Mười chỉ huy; diệt nhiều tên, bắt 105 tù binh, thu tại trận 127 súng, 12 máy thông tin, 4 ống nhòm, 2 địa bàn, nhiều xuồng và đạn dược (mùa nước rút, du kích còn tìm thấy một số khẩu súng địch chìm tại nơi này). Ta hy sinh 1 (đồng chí Ân), bị thương 2: đồng chí Sậm (chiến sĩ) và đồng chí Nguyên (y tá). Đây là trận thắng cả 3 mặt: quân sự, chính trị, binh vận; là trận thắng về chiến thuật chiến đấu trên đồng nước; nâng cao uy danh của Tiểu đoàn 502.

Như tiếng sấm đầu mùa, trận đánh Giồng Thị Đam – Gò Quản Cung chẳng những có ý nghĩa rất quan trọng về mặt quân sự, vì đây là trận mở màn và tập dượt, chuẩn bị cho cuộc đồng khởi của quân dân niềm Nam năm 1960; mà còn có ý nghĩa rất lớn, là bài học kinh nghiệm quí của ta trong việc phối hợp 03 mũi giáp công: “chính trị-binh vận-quân sự”. Vì sau trận đánh này, do sự chính nghĩa, nhân đạo và tuyên truyền khéo léo của ta, hàng trăm binh sĩ được thả đã tuyên truyền trong hàng ngũ của chúng những sự thật “mắt thấy, tai nghe”, làm cho bọn binh lính địch rất hoang mang, dao động và nhiều tên đào rã ngũ.

Với địch, đây là trận thất bại đến kinh ngạc. Bộ Tổng tham mưu Ngụy lập Hội đồng Quân kỷ, điều tra nguyên nhân bại trận, quyết định bãi chức và tống giam nhiều sĩ quan chỉ huy hành quân.

Ngoài ý nghĩa thắng lợi 3 mặt quân sự, chánh trị, binh vận, về nghệ thuật quân sự, chiến thuật chiến đấu trên đồng nước…nó còn tạo cho ta thế và lực mới, làm thay đổi cục diện cách mạng ở Tỉnh nhà, tạo tiền đề vật chất và tinh thần cho các đợt tấn công và nổi dậy – khởi nghĩa vũ trang (đồng khởi) cuối năm 1959 đầu năm 1960, góp phần định hình kết hợp 3 lực lượng chánh trị, quân sự và binh vận cùng tấn công, mà sau đó được Khu nâng lên thành phương châm 3 mũi giáp công.

Từ sau chiến thắng Giồng Thị Đam – Gò Quản Cung, với cuộc nổi dậy liên lục, lan rộng nhiều nơi, quân và dân ta đã giành quyền làm chủ nhiều xã ven Đồng Tháp Mười. Địch tổ chức phản kích nhằm chiếm lại những vùng đã mất. Trước tình hình đó, Tỉnh ủy chỉ đạo các đảng bộ địa phương bám vững địa bàn, lãnh đạo quần chúng đấu tranh quyết liệt với địch, đặc biệt là chống địch bình định Đồng Tháp Mười. Khẩu hiệu đấu tranh: “Chống càn quét, bắn phá”, “ Đòi yên ổn làm ăn”, “ Chống bắt lính”, “ Đòi an ninh nông thôn”.

Giữa lúc một cuộc đấu tranh chánh trị của nhân dân miền Nam bị dìm trong bể máu, Trung ương vừa cho phép đấu tranh vũ trang, cách mạng miền Nam đang trong thời kỳ đen tối, nhiều nơi chưa tìm được lối đi… thì trận đánh của Tiểu đoàn 502 Kiến Phong (Đồng Tháp) được xem như hiệu lệnh phát động và thúc đẩy cuộc đấu tranh cách mạng không chỉ ở Tỉnh mà trên toàn miền Nam. Nó có tác dụng nâng cao uy thế cho cách mạng, củng cố niềm tin cho nhân dân, hạ uy thế và răn đe quân địch

Đây là chiến thắng lớn đầu tiên của tiểu đoàn 502 và là trận đánh lớn nhất tại Kiến Phong nói riêng và trên toàn miền Nam nói chung kể từ sau Hiệp định Giơnevơ, nó được xem là” phát pháo lệnh châm ngòi cho cuộc nổi dậy của quần chúng các tỉnh Trung Nam Bộ và nhiều nơi khác”. Đây là một trong những chiến thắng oai hùng, trở thành móc son trong lịch sử của Đảng bộ Kiến Phong – Đồng Tháp.

Tiểu đoàn 502 làm nên chiến thắng vang dội Giồng Thị Đam – Gò Quản Cung từ những ngày đầu mang phiên hiệu mới ấy, đã cùng quân dân tỉnh nhà đi suốt cuộc kháng chiến chống Mĩ, giải phóng tỉnh nhà ngày 30/04/1975. Sau đó, tiểu đoàn 502 anh hùng cùng quân dân tỉnh nhà đánh đuổi bọn Pôn – Pốt xâm lấn biên giới tỉnh nhà, giúp nhân dân Campuchia thoát nạn diệt chủng và giúp bạn ở Prây – Veng khôi phục chính quyền, quân đội, sản xuất, phát triển văn hóa, xã hội.....Giữ vững và phát huy truyền thống anh hùng của các anh, ngày nay tiểu đoàn 502 luôn rèn luyện, xây dựng đơn vị luôn vững mạnh, sẵn sàng chiến đấu, luôn xứng đáng với danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Lưu dấu chiến thắng Giồng Thị Đam – Gò Quản Cung, những năm cuối thế kỷ 20. Tỉnh ủy Đồng Tháp chủ trương xây dựng tượng đài chiến thắng Giồng Thị Đam – Gò Quản Cung tại nơi diễn ra trận đánh ngày xưa (nay thuộc xã An Phước, huyện Tân Hồng) trên diện tích 5 ha.

Tượng đài gồm ba nhân vật trên một chiếc xuồng đang cất mũi lên, rẽ sóng tượng trưng hình ảnh chiến đấu trên đồng nước. Một người đầu quấn khăn rằn, hai tay đang đẩy mạnh cây sào cho xuồng lướt tới, xung phong. Một chiến sĩ mắt nhìn thẳng về phía trước, tay súng sẵn sàng. Một chiến sĩ ở giữa đứng nhô cao người lên, tay phải giơ cao khẩu súng, tay trái vươn thẳng về phía trước, miệng đang hét lên chiến thắng. Cụm tượng đài toát lên không khí chiến đấu sinh động trên đồng nước, sừng sững giữa trời bao la....Chất liệu cụm tượng làm bằng bê tông sắt thép, giả đá màu xám trắng, đặt trên bệ cao, có tổng chiều cao 37 thước. Trước tượng đài, mặt bằng được tôn cao làm sân lễ rất long trọng, sắp tới tượng đài sẽ được xây dựng thêm các hạng mục như công viên, nhà trưng bày, bãi đậu xe,...thành nơi tham quan, du lịch nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho các đời sau.