DI TÍCH LỊCH SỬ TNXP NÀ TU
Khu Di tích lịch sử TNXP Nà Tu thuộc xã Cẩm Giàng, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, nằm cạnh QL3, cách Thành phố Bắc Kạn 9 km về phía Bắc. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đây là nơi đóng quân của Liên phân đội TNXP 312 làm nhiệm vụ bảo vệ cầu Nà Cù trên đoạn đường Nà Cù - Phủ Thông và là nơi khởi nguồn của 4 câu thơ nổi tiếng: “Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt là nên”.
DI TÍCH LỊCH SỬ TNXP NÀ TU
-----------
Khu Di tích lịch sử TNXP Nà Tu thuộc xã Cẩm Giàng, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, nằm cạnh QL3, cách Thành phố Bắc Kạn 9 km về phía Bắc. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đây là nơi đóng quân của Liên phân đội TNXP 312 làm nhiệm vụ bảo vệ cầu Nà Cù trên đoạn đường Nà Cù - Phủ Thông và là nơi khởi nguồn của 4 câu thơ nổi tiếng: “Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt là nên”.
Bước sang năm 1951, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của dân tộc ta chuyển sang giai đoạn mới, là một trong những hậu phương lớn của tiền tuyến, Vĩnh Phúc đã đẩy mạnh phong trào vừa sản xuất, vừa chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Trong đó, tại Vĩnh Phúc đã xuất hiện phong trào thanh niên tình nguyện gia nhập TNXP diễn ra sôi nổi trên khắp địa bàn tỉnh. Đơn vị 312 là đơn vị TNXP đầu tiên của tỉnh được thành lập với hơn 200 thanh niên ở các xã Văn Quán, Đồng Thịnh, Đình Chu, Tứ Yên, Đồng Ích… của huyện Lập Thạch và một số xã trong vùng địch tạm chiếm Vĩnh Tường, Yên Lạc, Tam Dương. Những thanh niên này đã làm đơn tình nguyện đi TNXP, hành trang mang theo là lòng yêu nước nồng nàn và ý chí căm thù giặc sâu sắc. Tập trung tại trại chuối Sơn Kịch (nay là xã Quang Sơn huyện Lập Thạch), đội ngũ chỉnh tề hành quân đi bộ vượt đèo lội suối trong đêm tối xa hàng trăm cây số, Đơn vị 312 nhận nhiệm vụ bảo vệ và làm cây cầu trọng điểm luôn bị máy bay địch bắn phá ác liệt thuộc địa phận Nà Tu, Cẩm Giàng, huyện Bạch Thông, Bắc Kạn (nay gọi là Nà Cù), nằm trên Quốc lộ 3, cách thị xã Bắc Kạn 8 km.
Ngày 28/3/1951, trên đường đi kiểm tra việc sửa chữa cầu đường từ Thái Nguyên đi Bắc Kạn, Cao Bằng; đồng thời thăm lực lượng TNXP và các đơn vị vận tải kho hàng dọc tuyến dọc trục đường số 3, Bác Hồ đã ghé thăm đơn vị TNXP 312. Sau khi ân cần hỏi thăm, Bác động viên toàn thể cán bộ và đội viên TNXP phải có kế hoạch làm việc, khắc phục khó khăn, đoàn kết và tổ chức tốt công tác thi đua để mau chóng hoàn thành nhiệm vụ. Đặc biệt, Bác đã dành tặng tất cả cán bộ, đội viên Liên phân đội TNXP 312 bốn câu thơ:
“Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên”
Buổi gặp mặt thân mật giữa Bác Hồ với TNXP 312 diễn ra chỉ hơn một giờ đồng hồ, nhưng lời dạy của Bác đã đọng lại sâu sắc trong lòng mỗi cán bộ đội viên; được các cán bộ, chiến sĩ, đội viên TNXP ghi nhớ và học thuộc trở thành phương châm hành động trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, đồng hành cùng thanh niên Việt Nam xuyên suốt những chặng đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bài thơ của Bác được ví như “một chìa khóa vàng trang bị cho tuổi trẻ một sức mạnh thần kỳ để vượt qua mọi khó khăn, thử thách”…Bốn câu thơ này đã được Ban Bí thư Trung ương Đoàn đã kịp thời lấy làm nội dung giáo dục thanh niên cả nước và nhạc sĩ Hoàng Hòa đã phổ nhạc thành lời bài hát “Thanh niên làm theo lời Bác” (Đoàn ca).
Với ý nghĩa đặc biệt đó, ngày 18/3/1996 Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ VH-TT&DL) đã quyết định công nhận và xếp hạng Di tích Nà Tu là di tích lịch sử cấp Quốc gia.
Trước đây, di tích Nà Tu thuộc quyền quản lý của UBND xã Cẩm Giàng, được xây dựng trên nền đất cũ với diện tích 168m2 gồm bia tạc 4 câu thơ của Bác và tường rào bao quanh.
Từ năm 2012, UBND tỉnh giao cho Tỉnh đoàn Bắc Kạn trực tiếp quản lý, khai thác và phát huy các giá trị văn hóa - lịch sử; xác định được ý nghĩa, vai trò và tầm quan trọng của Di tích lịch sử TNXP Nà Tu đối với tỉnh Bắc Kạn nói riêng và với cả nước nói chung; Năm 2014, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn đã lập hồ sơ quy hoạch và đề án xây dựng, mở rộng quy mô diện tích lên đến 11.000m2 ; Toàn bộ khu Di tích gồm 2 khu: Từ cổng chính đi vào là khu tiếp đón, phòng trưng bày tư liệu, hiện vật lịch sử,…khu bên trên gồm: Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tổng diện tích 234m2 thiết kế mô phỏng kiểu kiến trúc nhà sàn của các đồng bào dân tộc Việt Bắc; cụm tượng đài “Bác Hồ với TNXP” diện tích là 271,18m2, cao 7,2m, gồm 9 nhân vật, trong đó đứng chính giữa là Chủ tịch Hồ Chí Minh - đôi mắt sáng ngời với niềm tin tất thắng; 7 nhân vật còn lại mô phỏng hình tượng các cán bộ đội viên phân đội TNXP 312. Công trình này được coi là điểm nhấn quan trọng của Di tích và thiết kế đặc biệt dành riêng cho khu Di tích lịch sử TNXP Nà Tu, tỉnh Bắc Kạn, toát lên được ý nghĩa lịch sử hào hùng và hình ảnh cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Công trình tu bổ, tôn tạo và mở rộng xây dựng từ năm 2015; hoàn thành, đưa vào vận hành, khai thác vào năm 2018.
Công trình là niềm tự hào lớn lao của nhân dân tỉnh Bắc Kạn nói riêng và cả nước nói chung. Nơi đây không chỉ là điểm nhấn văn hóa, du lịch lớn của Bắc Kạn; mà còn là nơi học tập, về nguồn, nơi diễn ra các sự kiện quan trọng của Đảng, Đoàn, Đội có ý nghĩa giáo dục truyền thống lịch sử, cách mạng, vun đắp tình yêu quê hương đất nước.
Bên cạnh địa điểm Bác Hồ đến thăm và tặng thơ Liên phân đội TNXP 312, đi tiếp theo QL 3 khoảng 500m về phía Bắc là cầu Nà Cù - địa điểm trọng yếu của giao thông vận tải thời kỳ kháng chiến chống Pháp, là nơi làm việc của Liên phân đội TNXP 312. Cầu Nà Cù được xây dựng từ chính sách cai trị và khai thác thuộc địa của thực dân Pháp vào năm 1926; năm 1947, thực hiện chỉ thị “Tiêu thổ kháng chiến” của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tất cả các cầu trọng yếu tại Bắc Kạn và các tỉnh trong khu Việt Bắc bị đánh sập nhằm ngăn chặn bước tiến công của Pháp. Đầu năm 1950 Trung ương Đảng chỉ đạo khôi phục tuyến đường quốc lộ 3, phát động chiến dịch sữa chữa khôi phục cầu đường; cầu Nà Cù được sữa chữa và xây dựng lại. Từ năm 1951 đến năm 1980, cầu Nà Cù nhiều lần bị sập, hư hại nặng nề do bom dội, lũ lụt,… Từ năm 1980 - 1986, cầu Nà Cù nằm trên tuyến đường quốc lộ 3 được bảo dưỡng nâng cấp. Cây cầu Nà Cù hiện nay là cây cầu mới được xây dựng kiên cố nhằm phục vụ giao thông vận tải của nhân dân, di tích của cây cầu cũ còn sót lại là những mố cầu xi măng và đoạn cầu ngầm bên dưới cây cầu cầu hiện tại. Cùng với Di tích Nà Tu, khu vực cầu Nà Cù cũng là một điểm tham quan, nghiên cứu dành cho các du khách trong và ngoài tỉnh.
Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN, thực hiện theo lời dạy của Bác Hồ kính yêu, thế hệ trẻ Việt Nam luôn phát huy vai trò nòng cốt, tiên phong, sáng tạo trong mọi lĩnh vực và hoạt động xã hội góp phần tô điểm cho Tổ quốc ngày càng phồn vinh và giàu đẹp.
