DI TÍCH LỊCH SỬ, VĂN HOÁ: ĐÌNH LÀNG HÀ THƯỢNG
Đình làng Hà Thượng - nằm tại thị trấn Gio Linh, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị (nay là xã Gio Linh, tỉnh Quảng Trị) - là một ngôi đình cổ mang đậm dấu ấn truyền thống văn hóa, tín ngưỡng và lịch sử cách mạng. Ban đầu được xây dựng từ năm 1690, đình làng hình thành không chỉ để thờ Thành hoàng - thần bảo hộ làng - và các vị tiền khai khẩn, mà còn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, là nơi diễn ra các lễ hội, hoạt động xã hội và những sự kiện lịch sử quan trọng. Từ năm 1991, đình được Nhà nước công
Đình làng Hà Thượng có nguồn gốc lâu đời, được dựng từ năm Chính Hòa thứ 11 (1690).
Kiến trúc đình theo kiểu nhà rường truyền thống miền Trung với bộ khung gỗ, mái ngói, cột kèo - mang đậm dấu ấn làng quê Việt - thể hiện rõ thông qua hệ thống cột, kèo, cấu trúc đại đình và các miếu thờ bên trong khuôn viên.
Qua các thời kỳ, đình làng Hà Thượng không chỉ giữ vai trò tín ngưỡng - tâm linh, mà còn là trung tâm văn hóa, sinh hoạt cộng đồng: nơi tổ chức các lễ hội truyền thống như lễ “Cảnh quân” (nay là lễ Đại tự kỳ an), lễ hội Tết, hội bài chòi…
Đặc biệt, trong các giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đình làng Hà Thượng trở thành một địa chỉ quan trọng của phong trào cách mạng địa phương: nơi diễn ra các cuộc họp bí mật, sinh hoạt của du kích, hoạt động tuyên truyền, vận động quần chúng; đồng thời là nơi cất giấu tài liệu, chuẩn bị lực lượng.
Dù nhiều lần bị chiến tranh, bom đạn ảnh hưởng, đình vẫn được cộng đồng bảo tồn, tu bổ. Sau năm 1975, đình tiếp tục là không gian sinh hoạt văn hóa, tâm linh và nơi giáo dục truyền thống cho các thế hệ con cháu. Việc đình làng Hà Thượng được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1991 càng khẳng định giá trị lịch sử - văn hóa - cách mạng đặc biệt của nó.
Những giá trị ấy - từ kiến trúc, tín ngưỡng, văn hoá, đến lịch sử cách mạng - biến đình làng Hà Thượng thành một biểu tượng sống động của truyền thống cộng đồng, lòng kiên trung, tinh thần bất khuất và bản sắc văn hóa Quảng Trị.



