di tích nhà tù Chợ Chu - nơi ghi dấu sự tàn ác của thực dân Pháp

Di tích Nhà tù Chợ Chu thuộc xóm Vườn Rau, xã Định Hóa, cách thành phố Thái Nguyên 55km về phía Tây Bắc. Di tích không chỉ là nơi ghi dấu tội ác của thực dân Pháp mà còn có một ý nghĩa quan trọng thể hiện ý chí đấu tranh bất khuất của những người yêu nước, các chiến sĩ cách mạng, sự đoàn kết quân dân trong lịch sử đấu tranh trước cách mạng tháng Tám năm 1945.

Theo các tài liệu lịch sử, khi thực dân Pháp chiếm đóng Định Hóa, chúng bắt đầu cho xây dựng đồn Chợ Chu và được củng cố dần đến năm 1920 thì hoàn chỉnh. Song song với việc làm đồn bốt, giặc tiến hành xây dựng nhà tù để giam cầm những người chống đối. Năm 1916, thực dân Pháp cho xây dựng Nhà tù Chợ Chu. Ban đầu nhà tù làm bằng tre, gỗ đơn sơ để giam thường phạm. Sau vụ nổi dậy giết cai ngục, cướp vũ khí chạy vào rừng của những tù nhân tại Nhà tù Chợ Chu vào đêm 27, rạng sáng 28-8-1922; đồng thời, năm 1940, cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ, bị Pháp đàn áp, nhiều chiến sĩ cách mạng và nhân thân bị bắt về giam giữ ở Nhà tù Chợ Chu, do đó năm 1942, Pháp tiếp tục mở rộng nhà tù, xây kiên cố hơn bằng gạch, ngói, xi măng, hầm giam có thể nhốt đến 200 người. Thực dân Pháp tin rằng, Chợ Chu là chốn “rừng thiêng, nước độc” nên nhốt tù ở đây an toàn nhất, nếu có trốn khỏi trại giam thì không chết đói cũng bị thú dữ ăn thịt.