DI TÍCH NƯỚC XOAY-NGỌN LỬA ĐẦU TIÊN THẮP LÊN Ở MIỀN TÂY QUẢNG NGÃI
Ngày 03/3/1959, tại Nước Xoay xã Trà Thọ, huyện Trà Bồng (nay thuộc xã Tây Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi), Đơn vị vũ trang đầu tiên của Quảng Ngãi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, phiên hiệu 339 ra đời.
Tôi được sinh ra và lớn lên tại vùng đất này , vùng đất nằm giữa rừng núi đại ngàn và có truyền thống yêu nước và hoạt động cách mạng , và nơi này đã chứng kiến một dấu mốc lịch sử ra đời , đó là địa điểm " Di tích Nước Xoay" là Đơn vị vũ trang đầu tiên của Quảng Ngãi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, phiên hiệu 339 ra đời", ngày 03/03/1959 tại Nước Xoay, xã Trà Thọ , huyện Trà Bồng , tỉnh Quảng Ngãi (nay thuộc xã Tây Trà Bồng , tỉnh Quảng Ngãi).
Nước Xoay không chỉ là một cái tên trên bản đồ , không chỉ là một điểm của người dân bản làng sinh sống , mà nó cũng là nơi những con người đã thề "chiến đấu đến giọt máu cuối cùng để đánh đổ Mỹ - Diệm, giành chính quyền về tay nhân dân".
Nước Xoay-ngọn lửa được thắp lên giữa núi rừng miền Tây Quảng Ngãi.
Lúc bấy giờ miền Nam sống trong những ngày đen tối dưới chế độ Mỹ - Diệm. Chúng ban hành Luật 10/59, kéo máy chém đi khắp nơi để chặt đầu những người yêu nước và kháng chiến cũ và Quảng Ngãi bị chọn làm trọng điểm đàn áp. Nhưng chính trong bối cảnh ấy, tại một địa danh nhỏ bé giữa đại ngàn miền Tây Quảng Ngãi ( lúc bấy giờ là huyện Trà Bồng), Nước Xoay – một địa điểm cách mạng đã được gieo xuống và đã sinh ra đơn vị vũ trang 339 tại Quảng Ngãi. Họ là những thanh niên thuộc các dân tộc Kinh, Cor, Hrê, Ca Dong. Họ đến từ nhiều bản làng khác nhau, nhưng có chung một trái tim và một khát vọng: "giành lại tự do cho dân tộc".
Nước Xoay lan khắp núi rừng miền Tây Quảng Ngãi.
Sự ra đời của đơn vị 339 tại Nước Xoay không chỉ là một sự kiện quân sự. Nó là ngọn lửa đầu tiên được thắp lên giữa đại ngàn, báo hiệu một cuộc bùng nổ sắp diễn ra. Từ Nước Xoay, tinh thần cách mạng lan tỏa khắp vùng cao Trà Bồng . Khi địch đến xóm Rừng, xã Trà Lãnh vào ngày 26/8/1959, đồng bào các thôn đã bí mật cắm chông quanh nơi địch đóng quân rồi phóng lửa đốt . Chính những hành động quật khởi ấy đã chuẩn bị tâm thế cho cuộc nổi dậy ba ngày sau,ngày 28 tháng 8 năm 1959, từ sáng sớm, khắp vùng cao Trà Bồng đã vùng lên. Nhân dân và lực lượng thanh niên vũ trang các xã Trà Phong, Trà Lãnh, Trà Quân, Trà Sơn, Trà Nham, Trà Khê đồng loạt nổi dậy khi nghe tiếng chiêng cồng, tiếng trống mõ . Chính từ địa điểm ấy , nơi đã khơi nguồn lòng yêu nước, nơi đã sinh những người lính 339 được tôi luyện và trưởng thành từ những ngày ở Nước Xoay, đã tạo ra bàn đạp cho cuộc nổi dậy diễn ra mạnh mẽ và đồng loạt của nhân dân ở miền Tây Quảng Ngãi nói riêng và tỉnh Quảng ngãi nói chung.
Nước Xoay- Nở hoa trên đại ngàn.
Trải qua hơn 65 năm, Nước Xoay hôm nay không còn là căn cứ bí mật giữa rừng sâu. Đó là một phần của xã Tây Trà Bồng, nơi đồng bào Cor hôm nay đang viết tiếp trang sử mới , người dân nơi đây luôn đoàn kết phát triển kinh tế, trồng quế, xây dựng cuộc sống mới .Nhưng những câu chuyện về đơn vị 339 vẫn được truyền lại , cùng nhau bảo vệ di tích , cùng nhau lắng nghe những câu chuyện lịch sử nơi đây , luôn tỏ lòng tri ân và biết ơn lịch sử . Những chiến công của họ vẫn là niềm tự hào.Bảo tàng Khởi nghĩa Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi hiện vẫn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị liên quan đến cuộc khởi nghĩa, cùng với nhiều hiện vật dân tộc học về người Cor, những người anh hùng của vùng nui cao Trà Bồng.
Tôi sinh ra trong hòa bình, không còn khói lửa của chiến tranh, tôi chưa từng biết đến mùi thuốc súng hay tiếng bom rơi. Nhưng khi nghĩ về Di tích Nước Xoay, nơi những người lính trẻ thuộc đơn vị 339 thề sống chết vì Tổ quốc, tôi luôn ghi nhớ : " Hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có ,nó được đánh đổi bằng máu xương của những con người đã dám thắp lên ngọn lửa từ nơi nhỏ bé nhất".
Di tích Nước Xoay không chỉ là một di tích. Nó là nhịp cầu nối tôi với quá khứ, là lời nhắc nhở tôi rằng: trách nhiệm của thế hệ hôm nay là tiếp tục giữ cho ngọn lửa ấy không bao giờ tắt – không phải bằng súng đạn, mà bằng sự cống hiến trong học tập, lao động và khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, luôn phấn dấu bằng nỗ lực của bản thân để tạo giá trị cho cộng đồng , cho gia đình và quê hương , dám nghĩ dám làm , dám chịu trách nhiệm , dám đương đầu với thử thách , luôn luôn nhớ câu nói " ĐÂU CẦN THANH NIÊN CÓ-ĐÂU KHÓ CÓ THANH NIÊN".


