Di tích tích lịch sử An toàn khu (ATK) Chợ Đồn (1)

Di tích ATK Chợ Đồn là căn cứ địa chiến lược, chứng kiến và ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng trong thời kỳ trước Cách mạng tháng 8 năm 1945 và thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954); gắn với sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí: Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Trường Chinh, Hoàng Văn Thái, Nguyễn Chí Thanh, Trần Đăng Ninh… Tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ đã hoạch định đường lối kháng chiến, đưa ra những quyết sách mang tầm chiến lược, quyết định vận mệnh của đất nước trong một giai đoạn lịch sử đấu tranh gian khổ, lãnh đạo toàn dân, đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Nằm trên địa bàn 3 xã phía Nam huyện Chợ Đồn, nơi có địa hình rừng núi hiểm trở, độ cao trung bình là 600m, hệ thống sông, suối, khe, ngòi khá dày đặc, lớn nhất là sông Phó Đáy, Khu ATK Chợ Đồn, bao gồm 25 di tích, trong đó có: 06 di tích đã được xếp hạng quốc gia, 03 di tích được xếp hạng cấp tỉnh, 16 di tích đưa vào danh mục kiểm kê.

1. Di tích Đồi Pù Cọ (thôn Bản Bẳng, xã Nghĩa Tá - Nơi hai đoàn quân Nam tiến và Bắc tiến gặp nhau tháng 10/1943)

Trước kia, đây là một đồi cây cọ xanh tốt, có thể đi lại sinh hoạt dưới tán cọ đảm bảo bí mật, an toàn. Từ chân đồi lên đỉnh cao khoảng 70m. Hiện nay, tại vị trí di tích đã đặt bia ghi dấu, xây bậc để thuận tiện cho việc đi lại..

2. Di tích Lán đồng chí Võ Nguyên Giáp (thôn Bản Bẳng, xã Nghĩa Tá - Nơi ở và hoạt động cách mạng của đồng chí Võ Nguyên Giáp, sau khi con đường Nam tiến được khai thông năm 1943).

Di tích nằm trên một đỉnh đồi cọ, cạnh đồi Pù Cọ, được làm bằng vật liệu tự nhiên: cột gỗ, phên nứa, mái lợp lá cọ, gồm 2 gian, 1 gian nghỉ và 1 gian làm việc. Hiện nay, di tích chỉ còn còn dấu tích nền, đã được gắn bia ghi dấu sự kiện.

3. Di tích Khuổi Khít (thôn Nà Cà, xã Nghĩa Tá - nơi tổ chức triển lãm biểu dương lực lượng Đồng Minh thời kỳ trước năm 1945).

Đây là một bãi bằng tại thung lũng nhỏ, xung quanh cónúi rừng, cây cối rậm rạp. Di tích tuy không còn dấu vết nhưng vẫn được bảo vệ, hiện nay nhân dân đã khai phá thành ruộng canh tác.

4. Di tích Nhà ông Triệu Phú Dương (thôn Bản Bẳng, xã Nghĩa Tá - Nơi các đồng chí lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh hội họp trong suốt thời kỳ tiền khởi nghĩa 1945).

Xưa là ngôi nhà đất phên nứa 3 gian, 2 chái, rộng 8m, dài 10m, dựng ngay dưới chân đồi Pù Cọ, cột bằng cây tròn tự nhiên, đục đẽo, xỏ xuyên, kê trên đá tảng, phên bằng liếp nứa, mái lợp lá cọ. Hiện nay, ngôi nhà không còn, con cháu ông Dương đã dựng một ngôi nhà mới trên nền cũ.

5. Di tích Nà Pay (thôn Nà Kiến, xã Nghĩa Tá - Nơi Bác Hồ dừng chân nghỉ trên đường từ Pác Bó (Cao Bằng) đến Tân Trào (Tuyên Quang) ngày 17, 18, 19/5/1945)

Di tích là ngôi nhà sàn của ông Ma Văn Thắng xưa, rộng 10m, dài 12m, với 36 cột gỗ tròn tự nhiên đục đẽo, xỏ xuyên, phên bưng liếp nứa, mái lợp lá cọ. Ngôi nhà nằm ở bên cạnh con suối Nà Kiến, phía sau là một khe nước nhỏ chảy giữa 2 ngọn núi cao, cây cối rậm rạp, phía trước là cánh đồng. Hiện nay, ngôi nhà sàn đã không còn, di tích đã được gắn bia ghi dấu sự kiện.