Di tích tích lịch sử An toàn khu (ATK) Chợ Đồn (2)

7. Di tích Bản Ca (thôn Bản Ca, xã Bình Trung - Nơi ở và làm việc của Bác Hồ tháng 12/1947)

Nằm ở chân đồi Khau Phay, phía trước là cánh đồng Bản Ca, di tích gồm 2 lán: một lán của Bác Hồ, rộng 3m, dài 5m được làm bằng vật liệu tự nhiên tại chỗ, cột gỗ chôn đất, bưng phên liếp nứa, có chỗ đan mắt cáo để lấy ánh sáng, mái lợp lá cọ, sàn trải phên nứa, đan nong đôi. Lán làm theo kiểu nửa sàn, nửa đất, 2 gian (1 gian ở, 1 gian làm việc); cách đó 10m là lán để máy in chữ và là nơi làm việc của các đồng chí phục vụ Bác. Di tích hiện nay đã không còn, đều nằm trong khu vực bảo vệ I. Di tích được đặt bia ghi dấu sự kiện, xây tường bảo vệ.

8. Di tích Nà Kiến (thôn Nà Kiến, xã Nghĩa Tá - Nơi tổ chức Lễ Bế giảng Khóa 2, Khóa 3 Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn vào ngày 28/10/1947)

Di tích là một khu đất bằng, bên cạnh ngôi miếu nhỏ dưới gốc cây sung cổ thụ, xung quanh là những cây cọ già. Hiện nay, dấu vết và hiện vật di tích không còn, đã được gắn bia ghi dấu sự kiện.

9. Di tích Khuổi Đăm (thôn Nà Khằn, xã Nghĩa Tá - Nơi ở và làm việc của Báo Sự thật từ năm 1948 đến năm 1953), nằm ở một thung lũng nhỏ, nơi giao nhau giữa 2 con suối nhỏ, xung quanh là đồi núi cao, cây cối rậm rạp, thuộc phạm vi khoanh vùng bảo vệ khu vực II, chia thành 3 khu vực:

- Khu vực 1A: địa điểm lán của cán bộ, công nhân và bộ phận hậu cần. Lán nằm trên một mỏm đồi thấp, gồm 3 dãy để ở (rộng 5m, dài 18m), và 3 dãy lán làm kho (rộng 5m, dài 10m). Tất cả đều làm bằng vật liệu tự nhiên tại chỗ, cột bằng gỗ chôn đất, phên liếp được bưng bằng nứa, mái lợp lá cọ.

- Khu vực 1B: địa điểm đặt lò đốt than để chạy máy, lò này được đắp bằng đất, có mái lợp che mưa nắng.

- Khu vực 1C: địa điểm đặt máy in báo, vận hành bằng than củi.

Hiện nay dấu vết khu lán lãnh đạo, khu lán công nhân vẫn còn hình nền, còn khu đặt máy in, khu lò đốt than, khu bếp ăn không còn dấu vết. Di tích đã được gắn bia ghi dấu sự kiện.

10. Di tích Đồi Bản Tảng (thôn Nà Quân, xã Bình Trung - Nơi ở và làm việc của đồng chí Hoàng Văn Thái từ năm 1947 - 1954).

Di tích là một ngôi lán nhỏ, 2 gian, cột gỗ ngoàm, phên liếp nứa, mái lợp lá cọ, nằm trên một mỏm đồi nhỏ, nhìn ra cánh đồng Bản Tảng, bên cạnh là con suối Nà Quân. Hiện di tích không còn dấu tích.

11. Di tích Nền lán Chuyên gia (thôn Nà Quân, xã Bình Trung - Nơi ở và làm việc của chuyên gia từ năm 1947 - 1954)

Di tích là bốn căn lán, mỗi lán rộng 5m, dài 9m, trong đó có ba lán ở và làm việc và một lán làm bếp ăn; được làm bằng vật liệu tự nhiên tại chỗ, cột bằng cây mai, phên bưng bằng liếp nứa, mái lợp lá cọ. Hiện nay di tích chỉ còn lại nền của các lán.

12. Di tích Nà Đon (thôn Đon Liên, xã Bình Trung - Nơi ở và làm việc của cơ quan Hậu cần Bộ Quốc phòng từ năm 1948 - 1951).

Gồm 3 dãy nhà dài làm kho tàng và nơi làm việc và ở của cán bộ, chiến sĩ của đơn vị; được làm bằng vật liệu tự nhiên tại chỗ, cột gỗ ngoàm, phên bằng liếp nứa, mái lợp lá cọ. Hiện nay, di tích không còn, chỉ còn các nền lán, nhân dân đã khai phá thành vườn đồi.

13. Di tích Khuổi Đó (thôn Nà Tông, xã Nghĩa Tá - Nơi ở và làm việc của cơ quan cơ khí Thăng Long từ năm 1948 - 1950)

Di tích nằm trên một mỏm đồi, được làm bằng nguyên vật liệu tự nhiên tại chỗ, cột gỗ ngoàm, phên nứa, mái lợp lá cọ, gồm 3 khu lán (6x18m): khu lán ở của cán bộ, công nhân nằm ở chân đồi, khu lán nhà xưởng ở bãi bằng rộng khoảng 2000m2, gồm 2 dãy nhà dài, phía dưới là khu lán nhà ăn của cơ quan. Hiện nay, toàn bộ khu di tích đã không còn dấu vết.

14. Di tích Khuổi Tói (thôn Nà Quân, xã Bình Trung - Nơi ở và làm việc của Bác Hồ năm 1948).

Di tích là một căn lán 2 gian, nửa sàn, nửa đất 3mx5m, làm bằng vật liệu tự nhiên tại chỗ, cột gỗ, phên liếp nứa, sàn trải phên đan nong đôi, mái lợp lá cọ, đặt trên một mỏm đồi nhỏ bên cạnh cây khế. Hiện nay, cây khế vẫn còn nhưng lán không còn dấu tích. Di tích đã được đặt bia ghi dấu sự kiện.

15. Di tích Khuổi Dân (thôn 8 Vằng Quân, xã Bình Trung - Nơi Nhà máy giấy Minh Khai đặt cơ sở sản xuất giấy từ năm 1948 - 1952), chia làm 02 khu:

- Khu 1A, nằm ở phía Tây Bắc, trên một bãi bằng rộng 2000m2. Đây là khu nhà ở của cán bộ, công nhân viên nhà máy, gồm 2 lán 4m x 5m, làm bằng vật liệu tự nhiên tại chỗ cột bằng gỗ chôn đất, phên liếp nứa, mái lợp lá cọ.

- Khu 1B, nằm về phía Nam, cạnh ngã 3, nơi 2 con suối Khuổi Dân và suối Bản Bẳng giao nhau. Đây là một bãi bằng nhỏ, đặt xưởng sơ chế nguyên liệu và sản xuất giấy thủ công, gồm 01 lán xưởng 5m x 8m, làm bằng vật liệu tự nhiên tại chỗ, cột gỗ chôn đất phên nứa, mái lợp lá cọ; 01 bể ngâm vật liệu, 01 bức tường phơi giấy, xây bằng gạch, vôi, cát. Hiện nay, chỉ còn lại dấu vết nền móng bức tường và móng của bể ngâm nguyên liệu giấy.